کد خبر: ۲۴۲۱۰
تاریخ انتشار:
۰۳ خرداد ۱۳۹۱ - ۱۳:۱۹
انتخاب نامهايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي‌شود و همچنين انتخاب عناوين اعم از لشكري يا كشوري يا ... و القاب و نام‌هاي زننده و مستهجن و نامناسب با جنس و يا اسامي مركبي كه عرفا يك نام محسوب نمي‌شوند، ممنوع است.
امتیاز خبر: 96 از 100 تعداد رای دهندگان 59917
 خبرگزاری ایسنا: چگونه مي‌توان نام خانوادگي را تغيير داد؟ كدام نام‌ها ممنوعه هستند؟ چگونه مي‌توان براي اطفال در موارد خاص از جمله فرزندان نامشروع نام خانودگي انتخاب كرد؟ و غيره؛ اينها از جمله سوالاتي هستند كه همواره كنجكاوي‌ها را بر مي‌انگيزند.

البته كه هرنامی برای خودش داستانی دارد. گاه از شغلی روایت می‌کند. گاه از موقعیت اجتماعی، گاه از اعتقادات مذهبی یا ملی، و گاه از عشق پدر و مادر به گل یا گیاه یا حیوان و کوه و درخت.

از همین رو کمتر نامی مبین شخصیت خود آدمی است، بلکه بیشتر مبین منش و مشی پدر و مادر و خواست‌ها و گرایش‌های آنان است. اما طبق قانون ثبت احوال، هر نام متشكل از نام و نام خانوادگي و داراي پاره‌اي آثار حقوقي است.


ساير عناوين شخصي ‌همچون اسم نويسندگي و تخلص، كنيه و نام تجاري، تابع مقررات مربوط به نام نيست. القاب قديم نيز همچون فخرالدوله، امين‌الملك و امثال اينها كه سابقا در ايران معمول بوده، به موجب قانون الغاي القاب مصوب 1304 لغو شده است و امروز هيچگونه ارزش قانوني‌ ندارند.

 به كار بردن نام هم حق و هم تكليف است. از آنجا كه بكار بردن نام خانوادگي حق شخص است، نمي‌توان شخص را براي استفاده‌ از نام قانوني خود منع كرد. از سويي به كار بردن نام خانوادگي يك تكليف است و انسان مكلف است با نام خانوادگي كه براي او تعيين شده و به ثبت رسيده است، خود را به مراجع قانوني معرفي كند و اسناد قراردادها را با نام خانوادگي خود امضا كند، اما انتخاب نام و تغيير آن و يا كاربردش توسط افراد ديگر گاها سوالاتي را براي مردم ايجاد مي‌كند كه در ادامه به برخي از آنها پرداخته و پاسخ داده شده است.

انتخاب نام خانوادگي ديگران، اقامه دعوا به دنبال دارد

نام خانوادگي يك حق براي شخص ايجاد مي‌كند كه مورد حمايت قانون است. هر كس كه نام خانوادگي او را شخص ديگري بدون حق، انتخاب و اتخاذ كند، مي‌تواند در دادگاه اقامه دعوي كرده و تغيير نام خانوادگي آن شخص را بخواهد.

ممنوعيت انتخاب القاب قديمي همچون «اعتماد السلطنه» كه مظهر فرهنگ اشرافي و طبقاتي هستند

چون حق شخص بر نام خود يك حق غير مالي و از حقوق مربوط به شخصيت است، قابل نقل و انتقال نيست. البته حق تقدم نام خانوادگي پس از فوت دارنده‌ آن به وراث قانوني او انتقال مي‌يابد و هر يك از وراث مي‌توانند عليه شخصي كه نام خانوادگي او را بدون مجوز قانوني انتخاب كرده، اقامه دعوي كنند و تغيير نام خانوادگي او را از دادگاه بخواهد. اما اگر وراث بخواهند به شخصي اجازه دهند كه نام خانوادگي آنها را انتخاب كند، بايد همگي اجازه دهند.

با و جود اينكه اصولا افراد در گزينش نام كوچك آزاد هستند، اين آزادي نامحدود است و شايسته است قانونگذار انتخاب نام‌هاي كوچك نامناسب را منع كند. از اينرو قانونگذار انتخاب القاب قديم همچون اعتماد السلطنه و .. را كه مظهر فرهنگ اشرافي و طبقاتي پيشين بوده، ‌منع كرده است.

ممنوعيت استفاده از نامهاي مستهجن و زننده

به علاوه به موجب تبصره 1 ماده 20 قانون ثبت احوال سال 1363 «انتخاب نامهايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي‌شود و همچنين انتخاب عناوين اعم از لشكري يا كشوري يا ... و القاب و نام‌هاي زننده و مستهجن و نامناسب با جنس و يا اسامي مركبي كه عرفا يك نام محسوب نمي‌شوند، ممنوع است. با اين حال تبصره 3 همان ماده انتخاب نام كوچك براي اقليت‌هاي ديني شناخته شده در قانون اساسي را محدود به رعايت معيارهاي پذيرفته شده در فرهنگ ديني آنان كرده است.

كدام نام ها قابل تغييرهستند؟

گاه هم نامگذاری‌ها می‌تواند از بسیاری جهات نشان دهنده حال و هوای جامعه و تمایل‌ها و گرایش‌ها پیدا و پنهان آن باشد و اما در اين ميان به دلايل مختلف برخي نامها ممنوعه مي‌شوند.

به موجب ماده 20 قانون ثبت احوال و تبصره‌هاي آن انتخاب نامهاي زير ممنوع و دارندگان آنها مي‌توانند با رعايت مقررات مربوطه نسبت به تغيير آن اقدام كنند.

نامهايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي‌شود همچون «عبدالات، عبدالعزي»، اسامي مركبي كه عرفا يك نام محسوب نمي‌شوند (اسامي مركب ناموزون) همچون «سعيد بهزاد، شهره فاطمه، حسين معروف به كامبيز و ...»، عناوين اعم از عناوين لشكري و يا كشوري و يا تركيبي از اسم و عنوان همچون «سروان، سرتيپ، دكتر، شهردار و يا سروان محمد و شهردار علي» از اين جمله هستند.

القاب اعم از ساده و مركب همچون ملك الدوله، خان، يا شوكت الملك،‌حاجيه سلطان و سلطانعلي». اسامي زننده و مستهجن مستحق تغيير هستند.

نامهايي كه معرف صفات مذموم و مغاير با ارزش‌هاي والاي انساني است همچون «گرگ، قوچي و ...»، نامهايي كه با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبي مردم مغاير است، همچون «لات،‌خونريز، چنگيز و ...» ، نام‌هايي كه موجبات اشاعه و ترويج فرهنگ بيگانه شود همچون:«وانوشكا، ژاكاردو، شاهدوست و ..»، نامهايي كه موجب تحقير اشخاص بوده و يا معناي لغوي آن در جامعه قابل پذيرش نيست همچون «صد توماني، گت آقا، كنيز، گدا و ...»، اسامي نامتناسب با جنس همچون «ماشاالله براي اناث و يا انتخاب نام اشرف و يا اكرم براي افراد ذكور» نيز ازجمله نام هاي نامناسب قابل تغيير هستند.

حذف كلمات زائد و غير ضروري در نام اشخاص همچون «قلي، غلام، گرگ، ذولف و قوچ»، تصحيح اشتباهات املايي در نام اشخاص كه به دليل عدم آشنايي مامور با لهجه‌ها و الفاظ و معاني محلي و يا ناشي از تلفظ اظهار كننده پيش آمده همچون «زهراب به سهراب و يا منيجه به منيژه و يا ...» از جمله ديگر مواردي هستند كه مشمول تغيير نام خانوادگي مي‌شوند.

چگونگي تغيير نام خانوادگي

 هر كس مي‌تواند پس از رسيدن به سن قانوني 18 سال با رعايت مفاد اين دستورالعمل، نام خانوادگي خود را از طريق انتخاب واژه‌اي بلامعارض (كه فرد ديگري داراي حق تقدم آن واژه نباشد) يا با اجازه از دارنده حق تقدم براي يكبار تغيير دهد.

در صورتي كه نام خانوادگي پدر تغيير يابد، تغيير نام خانوادگي فرزندان كمتر از هجده سال با درخواست كتبي پدر امكانپذير خواهد بود. فرزندان بالاي هجده سال مي‌توانند با اخذ اجازه نامه از پدر، از نام خانوادگي جديد وي استفاده كنند.

استفاده از نام خانوادگي زوج براي زوجه در زمان زوجيت با ارائه اجازه نامه از زوج بدون رعايت حق تقدم بلامانع است. در صورت انصراف زوجه و درخواست وي، به نام خانوادگي قبلي برگشت داده مي‌شود.

موارد تغيير نام خانوادگي

اشخاص واجد شرايط مي‌توانند در موارد زير تغيير نام خانوادگي خود را درخواست كنند؛ اين اشخاص افرادي كه نام خانوادگي آنها از واژه‌هاي نامناسب تشكيل شده است، همچون بيچاره، گدا و امثال آن، افراد داراي نام خانوادگي بيش از دو كلمه همچون خنجري برار عزيزي، فلاح ناگزير لنگرودي و نظاير آن، نام هاي خانوادگي از واژه‌هاي خارجي بوده يا با آن تركيب شده است همچون علي اف، يوهانسون،‌ چارلتون،‌ جليلسون و غيره. افراد داراي نام خانوادگي متشكل از كلمات مذموم و يا مغاير با ارزشهاي فرهنگ اسلامي، همچون بي دين، شيطان پرست و نظاير آن، نام هاي خانوادگي كه از واژه‌هاي منسوب به مناصب يا القاب و عناوين ساخته شده‌اند همچون سرهنگ، خان،‌ مهندس و نظاير آن، نام خانوادگي كه از اسامي محل يا منسوب به محل و نامناسب است، نام هاي خانوادگي قابل تغيير را شامل مي‌شود.

ضمن اينكه هرگاه محكوميت جزائي موثر براي يكي از افراد خانواده اتفاق بيافتد و داشتن آن نام خانوادگي موجب ننگ و سرافكندگي شود، تغيير نام خانوادگي به منظور وحدت با نام خانوادگي مردي كه مادر پس از فوت پدر طفل طبق مقررات ايران رسما با وي ازدواج كرده است با رعايت ساير مقررات مربوطه بلااشكال است.

چگونگي حذف پيشوند يا پسوند از نام خانوادگي

 اشخاص مي‌توانند در مواردي حذف پيشوند يا پسوند نام خانوادگي خود را درخواست كنند همچون نام خانوادگي‌هاي ساخته شده از تركيب يك واژه و نام محل يا منسوب به محل باشند همچون افتخاري علي آبادي، تبريزي رادمنش و غيره. نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام يك ايل يا طايفه همچون زراسوندي احمدي، محسني قشقايي و غيره. نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام يكي از حرف و مشاغل همچون بنكدار قاسمي، مجيدي سقطچي و غيره از جمله اين موارد است.

هرگاه پيشوند يا پسوند نام خانوادگي حرف، عدد يا كلمه زائد است همچون م قاسمي، شكوهي هفت، مرحومه حسني و غيره، نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام يكي از رنگ‌ها است همچون سبز عليپور. نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام يك حيوان است همچون شير محمدي. نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام يك شي است همچون حسني آينه نيز از ديگر موارد قابل تغيير نام خانوادگي است.

هرگاه نام خانوادگي تركيبي از دو نام محل يا منسوب به محل، دو شغل يا دو ايل و طايفه يا تركيبي از آنهاست، به انتخاب متقاضي يكي از دو جزء قابل حذف است، همچون شيرازي مشهدي، قناد زرگر، موگوئي بختياري و غيره و چنانچه نام خانوادگي تركيبي از يك واژه و نام محل يا شغل و يا ايل و طايفه (يا منسوب به هر يك از آنها) به همراه يك كلمه و يا پسوند بعد از آن است به هنگام حذف نام محل يا شغل يا ايل و طايفه، كلمه مزبور نيز حذف مي‌شود. همچون اميري دزفولي زاده، حسيني نقاش پور، اكبري افشاري مقدم.

تعيين نام خانوادگي اطفال در موارد خاص و چگونگي نام گذاري اطفال نامشروع

با توجه به اينكه نسب نامشروع در حقوق ايران به رسميت شناخته نشده و طفل متولد از زنا ملحق به زاني نمي‌شود، فقط اولاد مشروع يعني فرزنداني كه نسب آنان ناشي از نكاح صحيح است، نام خانوادگي پدر خود را خواهند داشت و اگر پدر نامشروع است، در حكم پدر نامعلوم است و اصولا بايد نام خانوادگي مادر به طفل داده شود.

با اين وجود هيات عمومي ديوان عالي كشور در راي وحدت رويه شماره 417 كه از لحاظ حقوقي و قانوني قابل توجه است، اين نظر را نپذيرفته و با استناد به عموم و اطلاق مواد قانون ثبت احوال و نظر برخي فقهاي اماميه و با توجه به اينكه زاني پدر عرفي طفل به شمار مي‌آيد، او را مكلف به كليه تكاليف مربوط به پدر از جمله اخذ شناسنامه براي طفل دانسته و صرفا توارث بين آنها را منتفي شناخته است. از اين راي چنين بر مي‌آيد كه فرزندنامشروع مي‌تواند از نام خانوادگي پدر طبيعي خود بهره‌مند شود و از اين لحاظ تفاوتي بين اطفال متولد از رابطه مشروع و نامشروع نيست.

نام گذاري اطفالي كه پدر و مادرشان نامعلوم است

اگر پدر طفل نامعلوم است، برابر تبصره ماده 16 قانون ثبت احوال، نام خانوادگي مادر به طفل نسبت داده مي‌شود و در صورتي كه پدر و مادر نامعلوم باشند، نام خانوادگي آزاد توسط مسئولان مربوطه به طفل نسبت داده مي‌شود.

استفاده از نام و نام خانوادگي ديگران

در مورد استفاده از نام كوچك ديگري منع قانوني وجود ندارد، اما در مورد نام خانوادگي محدوديت‌هايي وجود دارد.

 درهرصورت یکی از بهترین میراث‌ها برای فرزندان نام نیک است. هم نام نیکی که برای او برمی‌گزینید و هم نام نیکی که از شما می‌ماند. انتخاب نام در شريعت ما حقي است كه فرزندان بر والدين دارند؛ انتظار انتخاب نام معقول انتظار بيجايي نيست، انتخاب با شماست.   
انتشار یافته: 42
در انتظار بررسی:1
Iran, Islamic Republic of
22:21 - 1391/03/03
موندیم با این تیترتون !!!!!!!!!!!!
فکر کردم حداقل دوهزارتا اسم میزنید !!!!!!
پاسخ ها
آسیه
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۴۳ - ۱۳۹۱/۰۳/۰۶
همیشه همین جور هستن.مشکل تیتر زدن دارن.
کاش یه نفر پیدا میشد لطف میکرد بهشون یاد میداد چه جوری تیتر بزنن.
Iran, Islamic Republic of
12:10 - 1391/03/04
یعنی واقعا کسی پیدا میشه که اسم بچه هاشو بگذاره صدتومنی و گرگ و لات و گدا و خونریز؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۲۵ - ۱۳۹۱/۰۳/۰۷
بله من یه مدت جایی کار میکردم که شناسنامه های افراد و داشتیم اسمهایی بود که واقعاً خجالت میکشیدیم بخونیم چه برسه صدا بزنیم
Iran, Islamic Republic of
10:53 - 1391/03/06
چقدر حریمها شکسته به راحتی پذیرفتید که تولد فرزند نامشروع مشکلی نداره و انگار نه انگار که یک امر خلاف غیر شرع واقع شده واقعا یه حداقل واکنش نشون بدید .قبلا شنیده بودیم افرادبه قول شما نامشروع زنده جا نمیذاشتند.
پاسخ ها
JOJO
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۴۱ - ۱۳۹۱/۰۳/۰۷
mikhasti ebraze voojood koni alan ba ein harfet?
سحر
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۳ - ۱۳۹۱/۰۳/۰۷
تو هم کم سنگدل نیستی ها !!! اون بچه چه گناهی کرده که دو نفر متولدش کنن چند نفر بکشنش؟ قتل نفس گناه کبیره س چه مشروع باشه چه غیر مشروع ... حالا تو برو واسه نگه داشتن حریمها قتل نفس کن !
Iran, Islamic Republic of
12:52 - 1391/03/06
چرا بیخودی موضع میگیری بالاخره پیش میاد که یکی نامشروع به دنیا بیاد و بچه باید اسم داشته باشه یا نه؟ حالا گناهش ماله اونایی که اونو بدنیا آوردن.حله؟
Iran, Islamic Republic of
09:11 - 1391/03/07
آخه اون بچه نامشروع ،شما فکرمیکنیدآینده ای هم داره؟
Iran, Islamic Republic of
12:19 - 1391/03/07
با فاران موافقم +
پاسخ ها
فاران
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۳۰ - ۱۳۹۱/۰۳/۰۸
درود بر شما عسل خانم ، سربلند باشید
Iran, Islamic Republic of
21:45 - 1391/03/07
ئه ئه ئه!!!!!!!!
این مطالب دقیقا مطالب پایان نامه ی یه بنده خداییه که خودم براش تایپ کردم، جالبه که مو به مو علامتایی که گذاشتم سرجاشه!
ببخشید اینارو از کجا آوردین؟
اون بنده خدا راضی هست حالا؟
Iran, Islamic Republic of
06:19 - 1391/03/08
تیتراتون افتضاحه - قبلا بهتر بود
Iran, Islamic Republic of
10:38 - 1391/03/14
باسلام اولین باره میام تو سایتتون و نظر میدم ..دقیقا با دوستان موافقم تتیترتون خیلی مطلب رو داغ جلوه میده در حالیکه خبری نیست... ای کسیکه تتیتر میزنی کجایی .حواست کجاس آدم حسابی
Iran, Islamic Republic of
14:52 - 1391/10/05
بابا فاران راست میگه دیگه!
Iran, Islamic Republic of
08:49 - 1391/11/01
لطفااسم دخترکه به هستی بخوره برام بفرستید
Iran, Islamic Republic of
11:38 - 1391/12/16
کی میدونه چرا ثبت احوال نمیگذاره اسم دلسا رو ثبت کنن؟
United States
05:36 - 1392/03/13
چه اسم‌هایی‌ را ثبت احوال قبول می‌کنه؟
Iran, Islamic Republic of
12:09 - 1392/05/30
ایا اسم عزت برای خانومها قابل تغییر است؟
Iran, Islamic Republic of
18:38 - 1392/06/16
ایا ثبت احوال به اسم سلنا گیر میده؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ اگه گیر میده چرا اخه؟؟؟؟؟؟ مونده بهش
Iran, Islamic Republic of
16:54 - 1392/07/12
اسم رامیلا بالاخره جز نامهای ممنوع است یا ثبت احوال ثبت کرده ما به خاطر یک اسم موندیم ا
Iran, Islamic Republic of
14:37 - 1392/07/17
یه اسم پسرمیخوام که به اسم النا بخوره وباکلاس باشه..
Iran, Islamic Republic of
01:37 - 1392/07/21
باسلام.ایا اسم یوحنا ممنوع میباشد.باتشکر
Iran, Islamic Republic of
12:19 - 1392/08/14
میخوام اسم پسرم رو بذارم آرشاوین.آیا ممنوع است؟
Iran, Islamic Republic of
14:24 - 1392/08/16
میخوام اسم دخترمو بذارم دلسا ب نظرتون ثبت احوال اجازه میده؟؟؟؟
پاسخ ها
افسانه
Canada
۱۵:۴۵ - ۱۳۹۲/۰۹/۲۷
آره عزیزم میشه آخه دختر دایی منم تازه دنیا اومده واسمش دلساست
Netherlands
19:00 - 1392/08/24
باسلام اسم من اقای ماشاالله ملازاده است من برای تغییر اسمم به ثبت واحوال (ا.غ شهرستان پیرانشهر)رفتم ولی انها توجه نمی کنند ومیگویند اسمی که داخل کتاب قران باشد قابل تغییر نمی باشد سن من 15 سال است باتشکر ممنون میشم پی گیری کنید.جواب
Iran, Islamic Republic of
18:24 - 1392/10/14
من دخترم فروردین بدنیا میاد و میخوام اسمشو بذارم سلنا باتوجه به اینکه این اسم ریشه ترکی داره و من هم ترک هستم آیا ثبت احوال قبول میکنه?
United Kingdom
01:00 - 1392/11/18
واقعا افتضاح بود تیترتون!!!!
Iran, Islamic Republic of
22:05 - 1393/05/17
سلام. ما تصمیم گرفتیم اسم بچمونو بزاریم سلنا یا هانیتا .این دواسم برای ثبت در شناسنامه که به مشکلی برنمیخوره؟؟؟؟
Iran, Islamic Republic of
22:22 - 1394/03/10
سلام اسم ولی الله چون کامل صدا نمیکنن ولی خالی صدا میکنن قابل تغییر است
Iran, Islamic Republic of
02:58 - 1394/05/03
سلام
دوستان اسم عمر ميشه گذاشت؟
با تشكر
Iran, Islamic Republic of
01:33 - 1394/05/27
باسلام خدمت دوستان
پدر و مادرایی که میخوان برای بچه هاشون انتخاب کنند توجه داشته باشند که یکی از حقوقی که فرزندان بر گردن پدر ومادر دارند انتخاب اسم خوب هست.امروزه هم ثابت شده که اسم شخص تأثیر زیادی توی شخصیت فرد داره.پس با انتخاب اسم مناسب وبا مفهوم خوب و مثبت از همین ابتدای تولد،شخصیت فرزندامون رو مناسب و دینی بار بیاریم.
Iran, Islamic Republic of
12:39 - 1394/07/04
سلام من 23 سال سن دارم.خواستم ببینم میشه عموم که 72 سال سن و تا حالا ازدواج نکرده داره اسم من رو توی شاسنامه خودش قرار بده...البته پدر و مادرم در قید حیات هستن
Iran, Islamic Republic of
09:39 - 1394/07/07
سلام من دخترم 36 روزه بدنیا اومده میخواستم اسمش رو بزارم آرمیلا اما بهش شناسنامه ندادن من نگرفتم گفتن میره دادگاه الان میخواستم بدونم تو دادگاه این اسم رو برام ثبت میکنن
Iran, Islamic Republic of
16:10 - 1394/10/17
سلام ببخشيد دوستان من اسم پسرم كه تازه به دنيا اومده ميخوام بزارم مايكل ميخواستم ببينم ميشه گذاشت با تشكر از سايت خوبتان
Iran, Islamic Republic of
13:32 - 1395/05/18
به نظرتون ثبت احوال اسم آريامهر رو ميذاره؟؟
Iran, Islamic Republic of
11:04 - 1395/06/28
آيا اسم مادلين...در سازمان ثبت احوال هست يا نه?
نام:
ایمیل:
* نظر:
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج