راز برآمدگی مرموز کف اقیانوس فاش شد

ایرنا: دانشمندان یک لایه سنگی غول‌پیکر ۲۰ کیلومتری در زیر جزیره برمودا کشف کرده‌اند که ممکن است کلید حل معمای دیرینه «برآمدگی کف اقیانوس» در این منطقه باشد.

وبگاه لایو سایِنس در گزارشی آورده است:

این کشف می‌تواند توضیح دهد که چرا کف اقیانوس در این ناحیه تا این اندازه مرتفع‌تر از مناطق مجاور است. این لایه عظیم که احتمالاً بازمانده فوران آتشفشانی ۳۱ میلیون سال پیش است، همچون تکیه‌گاهی طبیعی عمل و برمودا را به پدیده‌ای بی‌نظیر در جهان تبدیل کرده است.

کشف یک لایه اسرارآمیز

به طور معمول، زیر پوسته اقیانوسی، لایه گوشته (Mantle) زمین قرار دارد؛ اما داده‌های لرزه‌نگاری از یک ایستگاه تحقیقاتی در برمودا نشان می‌دهد که لایه سوم عظیمی بین این دو قرار گرفته است. ویلیام فریزر (William Frazer)، زلزله‌شناس و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید: چنین ضخامتی در هیچ نقطه مشابه دیگری از جهان دیده نشده است.

پاسخی برای یک معما

این کشف می‌تواند معمای تورم اقیانوسی برمودا را حل کند؛ پدیده‌ای که در آن کف دریا حدود ۵۰۰ متر از سطح معمول بالاتر قرار گرفته است. نکته عجیب اینجاست که چنین برآمدگی‌هایی معمولاً نتیجه فعالیت آتشفشانی اخیر هستند، در حالی که آخرین فوران برمودا به ۳۱ میلیون سال پیش بازمی‌گردد.

دانشمندان بر این باورند که سنگ‌های مذاب آخرین فوران برمودا درون پوسته تزریق و منجمد شده‌اند و اکنون مانند یک کلاهک عایق طبیعی، کف اقیانوس را بالا نگه داشته‌اند.

تفاوت با سایر جزایر آتشفشانی

در مناطق آتشفشانی فعال مانند هاوایی، برآمدگی کف دریا معمولاً با گذر زمان و جابه‌جایی صفحات زمین کاهش می‌یابد. اما برمودا استثنای شگفت‌انگیزی است: برآمدگی آن پس از ده‌ها میلیون سال خاموشی آتشفشانی، هنوز پابرجاست.

ریشه در قلب اَبَرقاره باستانی

تحقیقات جداگانه‌ای به سرپرستی سارا مازا (Sarah Mazza)، زمین‌شناس کالج اسمیت، نشان می‌دهد که سنگ‌های آتشفشانی برمودا حاوی کربن عمیق هستند که احتمالاً زمانی که اَبَرقاره پانگه‌آ (بین ۹۰۰ تا ۳۰۰ میلیون سال پیش) تشکیل شد، به اعماق گوشته رانده شده‌اند. این موضوع برمودا را از جزایر متعارف اقیانوس‌های آرام و هند متمایز می‌کند.

مازا می‌گوید: اینکه ما در منطقه‌ای هستیم که روزی قلب آخرین ابرقاره بوده، فکر می‌کنم بخشی از داستان منحصربه‌فردبودن این پدیده است.

اهمیت کشف: درک فرآیندهای «عادی» و «استثنایی» زمین

این یافته‌ها که در مجله نامه‌های پژوهشی ژئوفیزیک/ Geophysical Research Letters منتشر شده، به دانشمندان کمک می‌کند تا نه تنها برمودا، بلکه فرآیندهای کلی‌تر شکل‌گیری پوسته زمین را بهتر درک کنند.

فریزر تأکید می‌کند: درک مکانی مانند برمودا، که یک وضعیت استثنایی است، برای درک مکان‌های معمولی‌تر ضروری است و به ما می‌فهماند که کدام فرآیندهای زمین عادی و کدام استثنایی هستند.

پژوهشگران اکنون در حال بررسی دیگر جزایر جهان هستند تا ببینند آیا لایه‌های مشابهی زیر آن‌ها وجود دارد یا برمودا واقعاً پدیده‌ای بی‌همتا در جهان است.