روزنامه شرق از اشتباه بزرگ دولت پرده برداشت

حسین مرعشی در روزنامه شرق نوشت: شرایط فعلی ایران هم‌افزایی مجموعه‌ای از مشکلات است. می‌توان گفت بستر شرایط سیاسی امروز ایران نارضایتی است و این نارضایتی عمومی ریشه‌های متعددی دارد که ازجمله آنها می‌توان به ناکارآمدی در مدیریت اداری و اقتصادی ایران اشاره کرد.

 بخشی از این نارضایتی به سخت‌گیری‌های اجتماعی و فرهنگی و بخشی هم به طولانی‌شدن درگیری‌های ایران با غرب و فشار‌های بیش از حد ناشی از تحریم‌های تاریخی علیه اقتصاد و مردم ایران برمی‌گردد. پس این نارضایتی وجود داشته و هر نیشتری که به هر بهانه‌ای به این دمل چرکی زده شده، فوران کرده است؛ یک روز به بهانه بنزین، یک روز در اعتراض به نتیجه انتخابات و یک روز اعتراض به گرانی‌ها بوده است.

پس مسئله اول نارضایتی است. مسئله دوم تشدید مشکلات اقتصادی مردم است که ریشه این مسئله هم در ادامه تحریم‌ها و عدم رشد اقتصادی ایران در ۲۰ سال اخیر و فقیرشدن تدریجی مردم و کشور است. در این میان، ضعف دولت در مدیریت ارز حاصل از صادرات نفت و مدیریت صادرات غیرنفتی کشور و بی‌توجهی به اولویت‌های کشور که در رأس آنها مدیریت منابع ارزی و تأمین نیاز‌های دارو و غذای مردم بوده بیش از هر چیزی به افزایش بحران‌ها دامن زده است.

این شرایط کشور را به نقطه‌ای رساند که دولت یک تصمیم بسیار اشتباه دیگر گرفت؛ آن‌هم درست در شرایطی که نارضایتی‌ها در اوج خود بود و آمریکا و اسرائیل هم منتظر وقوع اعتراضات و شورش‌هایی در کشور بودند، دولت بدون تمهید مقدمات لازم ارز ترجیحی برای کالا‌های اساسی را حذف کرد و مردم با جهش غیرقابل تصوری در قیمت کالا‌های ضروری خود مثل مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات و روغن مواجه شدند.

این از عجایب روزگار است که دولتی که در تعدیل قیمت بنزین آن‌قدر محتاطانه قدم برمی‌دارد که سه مرحله برای خرید بنزین پیشنهاد داد، ابتدا سهمیه هزارو ۵۰۰ تومانی را حفظ کرد، بعد یک سهمیه سه هزار تومانی تعیین کرد (که مجموع این دو سهمیه برای هر ایرانی حدود ۱۶۰ لیتر بود) و سپس برای مازاد مصرف بیش از ۱۶۰ لیتر، نرخ پنج هزار تومانی را در نظر گرفت، چطور در مسئله غذا و معیشت مردم که از بنزین مهم‌تر است، این بی‌احتیاطی و تصمیم نادرست و عجولانه را می‌گیرد.

در جنگ ۱۲ روزه وقتی اسرائیل به ایران حمله کرد، در همان ساعات اولیه حمله، دانشمندان ایران و فرماندهان نظامی را ترور کردند. دشمن انتظارش این بود که مردم ایران با آنها همراهی کنند که این اتفاق نیفتاد. اما این بار اسرائیلی‌ها (و فردی که توسط اسرائیل پشتیبانی می‌شود) بر نارضایتی‌های عمومی سوار شدند.

اگر فرض کنیم همه آنچه در حال وقوع است کار عوامل نفوذی و دشمن است، که آن هم بخشی از ماجراست، مهم‌تر از هر چیز این است که ما کشور را به‌گونه‌ای اداره کرده‌ایم که بروز چنین مشکلاتی در کشور اجتناب‌ناپذیر شده است. مسئولان ما بهتر است این واقعیت‌ها را به رسمیت بشناسند. ما باید از مردم عذرخواهی و دلجویی کرده و سعی کنیم هر تصمیمی که می‌خواهیم بگیریم، ابعاد سیاسی و اجتماعی آن را بسنجیم و تاب‌آوری مردم در تحمل تصمیمات را فراموش نکنیم.

در شرایط فعلی بهتر است آقای رئیس‌جمهور، دبیر شورای امنیت ملی و سایر قوا، نخبگان و بزرگان و اهل تجربه را دعوت کرده و با آنها برای برون‌رفت از شرایط فعلی مشورت کنند. با مدل‌های کلاسیک قبلی که هر اتفاقی می‌افتد ما نقش دشمن را در آنها جدی می‌بینیم و عملکرد خودمان را محاسبه نمی‌کنیم، مسئله حل نمی‌شود. مدارا با مردم و شنیدن خواسته معترضان یک اصل اساسی است و به‌طور معمول برخورد انتظامی با هر فرد و گروهی که امنیت شهر و شهروندان را برهم می‌زنند نیز طبیعی و درست است. امیدوارم جوانان ما یاد بگیرند چگونه با آرامش اعتراضات خود را بیان کنند و مسئولان ما هم یاد بگیرند چگونه با مردم خود تعامل داشته باشند و نخبگان نیز به کمک دولت بیایند.