پیکان کوپه، برادر دو درِ «جوانان» که به ایران نیامد

پدال: درحالی‌که در کشورمان شاهد تولید نسخه‌های سدان، استیشن و وانت پیکان بودیم، این خودرو یک نسخهٔ کوپه هم داشته که هیچ‌گاه به ایران نیامد.

پیکان که در سال ۱۳۴۶ در ایران روی خط تولید رفت، درواقع محصول یک شرکت بریتانیایی بنام گروه روتس بود. این شرکت را می‌توان به جنرال موتورز کوچک تشبیه کرد زیرا گروه روتس شش برند مختلف مثل هیلمن، تالبوت، سینگر و... را زیر چتر خود داشت و خودروهای مختلفی را از طریق این برندها به بازار عرضه می‌کرد. این شرکت در سال ۱۹۶۳ توسعهٔ سدان چهاردر جدیدی را تحت عنوان پروژهٔ آرو آغاز کرد. برای کاهش هزینه‌ها، روتس قصد داشت این خودرو را با تغییراتی جزئی توسط برندهای مختلف خود به بازار عرضه کند یعنی دقیقاً همان کاری که جنرال موتورز در مقیاس بزرگ‌تر در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ انجام می‌داد.

حدود سه سال بعد، پروژهٔ آرو به سرانجام رسید و این خودرو در نمایشگاه خودروی لندن ۱۹۶۶ در دو نسخه با برندهای هیلمن و سینگر رونمایی شد. از شش برند گروه روتس، چهار برند شامل هیلمن، سینگر، سانبیم و هامبر این خودرو را با نام‌های مختلف به بازار عرضه کردند که پیکان مونتاژی ایران، نسخهٔ هیلمن بود یعنی مدلی با نام هانتر شناخته می‌شد و ارزان‌ترین نسخه در بین هر چهار برند به‌حساب می‌آمد. نسخه‌های تولیدی سینگر یک پله بالاتر قرار داشتند و لوکس‌ترین و گران‌ترین نسخه هم توسط برند هامبر عرضه می‌شد.

در این‌ بین، برند سانبیم صرفاً برای بازارهای صادراتی در نظر گرفته شد زیرا این برند در اروپا و آمریکا محبوبیت بیشتری داشت. درنتیجه، اکثر نمونه‌های آرو که توسط سانبیم عرضه شدند فرمان چپ بودند. در کنار تولید و عرضهٔ نسخهٔ سدان برای بازارهای صادراتی اما سانبیم یک نسخهٔ اختصاصی از آرو را هم تولید می‌کرد که در سبد محصولات هیچ‌کدام از سه برند دیگر دیده نمی‌شد. این مدل کوپه‌ای بنام راپیر بود که در سال ۱۹۶۷ معرفی شد. برخلاف مدل سدان سانبیم که در بازارهای صادراتی عرضه می‌شد، نسخهٔ کوپه بیشتر برای بازار داخلی انگلستان در نظر گرفته شده بود هرچند که در تعداد محدودی در بازارهای صادراتی هم عرضه شد و عمده مقصد آن آمریکای شمالی بود.

سانبیم راپیر یک کوپه فست‌بک بود که در جلو به چهار چراغ گرد مشابه پیکان جوانان مجهز شده بود و در عقب از چراغ‌های پیکان استیشن استفاده می‌کرد. زیر کاپوت راپیر هم همان پیشرانه ۱۷۲۵ سی‌سی چهار سیلندر دو کاربراتور قرار داشت که در ایران در پیکان جوانان ارائه شد و ۹۴ اسب بخار قدرت داشت. انتقال نیرو به‌صورت استاندارد توسط یک گیربکس چهار سرعته دستی صورت می‌گرفت اما امکان سفارش گیربکس اتوماتیک هم وجود داشت. یک سال بعد اما نسخه‌ای قوی‌تر و اسپرت‌تر از این خودرو با نام راپیر H۱۲۰ معرفی شده که در بیرون از ویژگی‌هایی مثل خطوط رنگی روی بدنه، جلوپنجره مشکی‌رنگ و رینگ‌های جوانانی (Ro Style) برخوردار بود. طراحی درب صندوق عقب این مدل نیز دستخوش تغییری شده و حالتی بالچه مانند پیدا کرده بود تا ظاهر خودرو را اسپرت‌تر جلوه دهد. آپشن سقف بازشو هم برای این مدل قابل سفارش بود.

H۱۲۰ به نسخه تقویت‌شده همان پیشرانه ۱۷۲۵ سی‌سی با دو کاربراتور وبر مجهز شده بود که قدرت را به ۱۱۰ اسب بخار افزایش داد، رقمی که برای یک کوپهٔ اقتصادی در آن سال‌ها کافی بود و خودرو را ظرف ۱۱ ثانیه از صفر به سرعت صد کیلومتر بر ساعت می‌رساند. به دلیل فروش نسبتاً راپیر، در سال ۱۹۶۹ نسخه‌ای ارزان‌تر از آن نیز با نام آلپین ارائه شد که ظاهری ساده‌تر و تجهیزات کمتری داشت و از موتور ۱۷۲۵ سی‌سی تک کاربراتور با ۸۰ اسب بخار قدرت استفاده می‌کرد (مشابه موتور پیکان دولوکس در ایران). سرانجام تولید همتای کوپهٔ پیکان در سال ۱۹۷۶ پس از ساخت ۴۶٬۲۰۴ دستگاه خاتمه پیدا کرد و دو سال بعد، نسخهٔ سدان هم که حالا با نام کرایسلر هانتر عرضه می‌شد (در سال ۱۹۶۷ گروه روتس به دلیل مشکلات مالی به کرایسلر فروخته شد) از روی خط تولید کنار رفت تا پروندهٔ روتس آرو بسته شود هرچند که در ایران داستان به شکل دیگری رقم خورد.