افت بی‌سابقه تراکنش‌های بانکی در چند روز گذشته

دنیای اقتصاد:  بررسی‌ها از برخی فعالان و کسب‌وکارها نشان می‌دهد که طی روزهای اخیر تعداد تراکنش‌ها با ۸۰درصد افت مواجه شده است. یک فعال حوزه نیز در این خصوص اعلام کرد که تعداد تراکنش‌ها در روز شنبه به یک‌چهارم تعداد معمول تراکنش‌ها در سایر روزها رسید. حتی در روز گذشته نیز این روند با وجود فعالیت شبکه ملی اطلاعات تغییر نکرده است. 

چرا این روزها تراکنش‌ها اختلال دارند؟ 

این نخستین‌بار نیست که اینترنت قطع و اقتصاد کشور به‌خصوص بخش دیجیتال متضرر می‌شود و نمی‌توان به پیامدهای آن بی‌توجه بود. بر اساس برآوردهای انجام‌شده توسط اتاق بازرگانی ایران و گزارش نت‌بلاکس در سال ۱۴۰۱، ایران به‌طور متوسط ساعتی ۱.۵میلیون دلار (معادل ۳۶ میلیون دلار در روز) به‌دلیل قطع یا اختلال اینترنت ضرر می‌کند. برخی بررسی‌های اخیر هم نشان می‌دهد که با در نظر گرفتن رشد روزافزون کسب‌وکارهای اینترنتی و نرخ دلار، این رقم می‌تواند به ۵هزار میلیارد تومان در روز برسد. قطع، اختلال و فیلترینگ اینترنت از جنبه‌های مختلف به اقتصاد دیجیتال آسیب می‌رساند. محدودیت در فروش مستقیم، اختلال در بازاریابی دیجیتال، صدمه به ارتباطات سازمانی، محدودیت در دسترسی به اطلاعات آموزشی و پژوهشی، آسیب به گردشگری و کاهش رشد و توسعه اقتصادی از جمله این تبعات است.

یکی از ضررهای مستقیم ناشی از اختلال در تراکنش‌های مالی به‌دلیل قطع اینترنت یا اختلال در آن، افت شدید درآمد کسب‌وکارهاست. بر اساس نظرسنجی‌های انجام‌شده، حدود نیمی از کسب‌وکارها بیش از ۵۰درصد از درآمد خود را در هنگام محدودیت اینترنت در سال۱۴۰۱ از دست داده‌اند. در حال حاضر نیز با قطع کامل ارتباطات و اینترنت از شب ۱۸دی‌ماه تاکنون، تعداد تراکنش‌ها ۸۰درصد با کاهش مواجه شده است. بیش از دو روز است که تحت تاثیر قطع اینترنت، دستگاه‌های کارت‌خوان، اپ‌های بانکی و سایر بسترهای معاملات آنلاین با اختلال‌های جدی مواجه شده‌اند. حتی این اختلالات با فعال‌سازی شبکه ملی اطلاعات از روز گذشته نیز رفع نشده است.

مهدی عبادی، کارشناس پرداخت‌یاری در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» دلایل افت قابل توجه تعداد تراکنش‌ها در روزهای اخیر را تشریح کرد. عدم موفقیت در ارسال پیامک‌ها، ناپایداری ارتباط پذیرنده‌‌ها با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت، اختلال شبکه ملی اطلاعات، عدم ارتباط سرورها با شبکه بین‌المللی اینترنت و تایید نشدن روند پرداخت از جمله دلایل افت تعداد تراکنش‌ها در روزهای اخیر است. مهدی عبادی در این خصوص توضیح داد: «یکی از دلایل اختلال در تراکنش‌ها ناپایداری ارتباط پذیرنده‌ها با ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت است. از سوی دیگر، سرورهای برخی از پذیرنده‌ها بیرون از کشور است و با قطع کامل اینترنت بین‌الملل فعالیت آنها هم قطع شده است. سرورهای برخی دیگر از پذیرنده‌ها هم که در ایران هستند، به‌دلیل اختلال شبکه داخلی اینترنت، نمی‌توانند سرویس‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت را مشاهده کنند و تراکنش را انجام دهند.»