این صنف بیشترین ضرر را از قطعی اینترنت دید

شرق: کشاورزانی که محصولات خود را به صورت آنلاین و بی‌واسطه می‌فروختند، زنانی که از آشپزخانه کوچک خانه خود درآمد داشتند، مرزنشینانی که فروشگاه آنلاین راه انداخته بودند، معلمان زبان، مربیان ورزش، تدریس خصوصی به دانش‌آموزان و همه کسانی که کلاس‌های خود را به صورت آنلاین برگزار می‌کردند، پیک‌های موتوری و همه آنهایی که بستر اینترنت محل کسب‌وکار و درآمد آنها بوده یا کمک‌خرج‌شان محسوب می‌شده است، این روزها گرفتار قطع اینترنت هستند. 

قطع طولانی اینترنت در ایران سابقه‌دار است و بارها کسب‌وکارهای خرد را گرفتار مشکلات متعدد کرده است. این بار اما مسئله از قطع اینترنت فراتر رفته است و نه‌تنها بسیاری از سایت‌های داخلی مانند سایت‌های نوبت‌دهی آنلاین مراکز درمانی باز نمی‌شود، که پیامک‌های تلفن همراه و در ساعاتی از روز تماس‌های تلفنی هم قطع شده است و دسترسی افراد به یکدیگر بسیار دشوار شده است.

خسارت بزرگ قطع اینترنت به مشاغل خرد

کشاورزی که در فروشگاه آنلاین خود میوه‌ها و محصولات تازه‌خور و محصولات فرآوری مانند خشکبار، مربا، رب و... را می‌فروشد، می‌گوید فروشگاه‌های آنلاین به بسیاری از کشاورزان این امکان را داده بود که با حذف واسطه‌ها محصولات خود را بفروشند، اما حالا با قطع اینترنت بسیاری از محصولاتی که به صورت تازه‌خور مصرف می‌شوند، فاسد شده است؛ چراکه امکان فروش سریع آن ولو با نرخ بسیار نازل مهیا نبوده است.

معلم زبانی که کلاس‌های خود را به صورت آنلاین برگزار می‌کند، می‌گوید با قطع اینترنت تمام کلاس‌های درس او تعطیل شده است و بسیاری از شاگردانش انصراف داده‌اند و خواستار مرجوع‌کردن شهریه خود شده‌اند. این در حالی است که مهتاب سرپرست خانوار است و نمی‌داند اجاره ماهانه خانه خود را چگونه تأمین کند.

رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی هم توضیح می‌دهد قطع اینترنت بیش از همه به کارگران و اقشار کم‌درآمدی زیان زده است که تلاش می‌کردند از بستر اینترنت درآمدزایی کنند.

به گفته وی در حال حاضر اینترنت ملی برای برخی صاحبان کسب‌وکارهای اینترنتی فعال است که عمده این مشاغل، صاحبان کسب‌وکارهای بزرگ مانند تاکسی‌های آنلاین هستند اما دسترسی مشاغل کوچک و کسب‌وکارهایی که سهم کوچکی از بازار دارند به همان اینترنت ملی هم مختل است و بیشترین ضربه قطع اینترنت به صاحبان مشاغل کوچک وارد شده است و کسانی که در شبکه‌های اجتماعی کسب‌وکار کوچکی دایر کرده‌اند. الفت‌نسب تأکید می‌کند این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که کسب‌وکارهای خرد آماده گرفتن سفارش‌های شب عید نوروز بوده‌اند و حالا مشخص نیست اینترنت سراسری دوباره چه زمانی برقرار شود.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، حدود 23 میلیون شاغل در ایران وجود دارد که بخش عمده‌ای از این شاغلان و چیزی حدود پنج تا شش میلیون نفر از شاغلان، کارمندان دولتی و نیروهای مسلح هستند و بخش قابل توجهی در همین حدود را اصناف و مغازه‌داران تشکیل می‌دهند و بخش دیگر شاغلان کشاورزان و کارگران صنعتی هستند. 

بخش بزرگ دیگری از شاغلان کشور رانندگان تاکسی‌های آنلاین هستند. در سال ۱۴۰۰، حدود چهار میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در کشور همه یا بخشی از وقت خود را برای فعالیت در تاکسی‌های اینترنتی صرف می‌کردند. طبیعی است این تعداد در سال‌های اخیر افزایش نیز یافته و بدیهی است که فعالیت تمام‌وقت یا پاره‌وقت شش درصد از جمعیت ایران در تاکسی‌های اینترنتی نشان عمق مشکلات معیشتی و اقتصادی جامعه است.

اقتصاد کشور که در سال‌های گذشته مدام رشد اقتصادی منفی یا نزدیک به صفر را تجربه کرده است، ظرفیت اشتغال‌زایی قابل توجهی برای کارجویان نداشته است و در این میان سهم قابل توجهی از اشتغال کشور مربوط به کارمندان دولت و نیروهای مسلح، صاحبان اصناف و رانندگان تاکسی اعم از آنلاین و سنتی بوده است.

در این میان، بستر اینترنت فضایی برای اشتغال مردم ایجاد کرده است.

 با این حال شاغلان کسب‌وکارهای آنلاین با مصائب متعدد از جمله فیلترینگ گسترده، سرعت پایین اینترنت و قطع و اختلال گسترده اینترنت مواجه بوده است و درآمدزایی از این محیط را بسیار دشوار و دچار نااطمینانی کرده است.

بر اساس آمارهای موجود، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی کشورهای پیشرو به بیش از ۳۰ درصد رسیده است.

 اقتصاد دیجیتال با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرصت‌های جدیدی را برای رشد اقتصادی، افزایش بهره‌وری، بهبود دسترسی به خدمات و اطلاعات، نوآوری و کارآفرینی ایجاد می‌کند و این تحول می‌تواند منجر به افزایش رقابت‌پذیری، کاهش هزینه‌ها و بهبود کیفیت زندگی افراد شود، زیرا با بهبود بهره‌وری، ایجاد مشاغل جدید و تسهیل تجارت، اقتصاد دیجیتال به رشد اقتصادی فراگیر کمک می‌کند.

 این در حالی است که سهم ایران از اقتصاد دیجیتال بسیار ناچیز است و بخش عمده این سهم شامل بسترهای فروش آنلاین است.

حامد بیدی، مدیرعامل کارزار گفته است: «ما در دهه ۸۰ پلتفرم‌های کاربرمحور و وبلاگ‌هایی با اثرگذاری در دنیا داشتیم، ولی حالا به جایی رسیده‌ایم که حتی در خاورمیانه جایگاهی نداریم».

 این کارشناس یادآور شد: «درحالی که آمریکا دو سال قبل، ۲۵۰ میلیارد دلار جذب سرمایه خطرپذیر (VC) داشته که ۲۰ درصد آن خارجی بوده، میزان سرمایه‌گذاری خطرپذیر عربستان دو میلیارد دلار و در ترکیه یک و نیم میلیارد دلار بوده، بیشترین سرمایه‌گذاری VC در کشور ما 100 میلیون دلار بوده است».

اینترنت در ایران از روز پنجشنبه 18 دی قطع شده است و دسترسی به اینترنت ملی محدود است و امکان ارسال پیامک نیز از مشتریان سلب شده است. 

در مقاطعی همچنین تماس تلفنی مختل شده است. وزارت ارتباطات درباره اختلالات پیش‌آمده در اینترنت کشور، اعلام کرده است مجدانه در حال پیگیری برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است و نتایج اقدامات متعاقبا اطلاع‌رسانی خواهد‌شد.

گفتنی است؛ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد: در پی تماس‌های مکرر رسانه‌ها، مردم و کسب‌وکارها با وزارت ارتباطات درخصوص اختلالات پیش‌آمده در زیرساخت‌های ارتباطی و خدماتی و بروز مشکلاتی برای مردم بزرگوار، به اطلاع می‌رساند که تصمیم راجع به قطعی مذکور توسط مراجع امنیتی ذی‌صلاح و شرایط پیش‌آمده در کشور اخذ شده و وزارت ارتباطات مجدانه در حال پیگیری برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است و نتایج اقدامات متعاقبا اطلاع‌رسانی خواهد شد.