کشف سکه‌های ساسانی از مقبره باستانی بانوی چینی

فرادید: در جریان کاوش‌های اخیر در استان «شان‌شی» چین، آرامگاه یکی از زنان نجیب‌زاده سلسله تانگ با مجموعه‌ای خیره‌کننده از هدایای تدفینی کشف شد.

 این مزار حاوی ظروف سفالی، اشیای برنزی، قیچی‌های آهنی، ظروف سنگی، مصنوعات طلا و نقره و از همه مهم‌تر، ۱۹ سکه نقره ایرانی (مربوط به دوران ساسانی) است. این یافته‌ها درک ما را از روابط تجاری میان چین در دوره تانگ و سایر کشورها در قرن هفتم میلادی به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.

تیمی از موسسه باستان‌شناسی استان شان‌شی بین ژانویه ۲۰۲۲ تا آوریل ۲۰۲۴، مجموعه‌ای از گورهای باستانی را در منطقه روستای «جیالی» در شهر شی‌آن حفاری کردند. در این میان، مقبره موسوم به M۲۲۸ به دلیل داشتن اشیای بسیار ارزشمند و سالم و همچنین کتیبه‌ای که تاریخ دقیق آن را مشخص می‌کرد، اهمیت ویژه‌ای یافت.

طبق سنگ‌نوشته به‌دست‌آمده، این مقبره متعلق به زنی به نام «ما سان نیانگ»، همسر «دونگ شون‌شیان» (از افسران گارد محافظان سلطنتی) است. او در تاریخ ۱۷ می سال ۶۹۸ میلادی، در سن ۲۹ سالگی در خانه‌اش درگذشت. این منطقه محل دفن خاندان «دونگ» است که روابط نزدیکی با خاندان امپراتوری «لی» (حاکمان سلسله تانگ) داشتند.

اشیاء مجلل موجود در مزار، سلیقه بالای این بانو و جایگاه اجتماعی او را نشان می‌دهد؛ از جمله: یک آینه برنزی هشت‌ضلعی با تزئینات گل و پرنده؛ یک سنجاق سر طلا و یک شانه طلایی با تزئینات بسیار ظریف ملیله‌کاری و یک کوزه سه‌پایه نقره‌ای به همراه یک جام پایه‌دار که با نقوش پیچیده انگور و پیچک تزئین شده‌اند.

جام یافت شده در مقبره که از هنر ایرانی تاثیر پذیرفته است

نکته جالب اینجاست که این نقوش (انگور و پیچک) از طریق جاده ابریشم و از مرزهای ایران ساسانی به چین وارد شده بودند. این اشیاء نشان‌دهنده سطح بالای فلزکاری در آن دوران است که سبک‌های بومی چینی را با هنر ایرانی تلفیق کرده بود.

سکه‌های ساسانی: نماد اعتبار و ثروت

وجود ۱۹ سکه نقره ساسانی گویای عمق پیوندهای تجاری و فرهنگی میان امپراتوری تانگ و سرزمین‌های غربی است. دو عدد از این سکه‌ها از انواع بسیار کمیاب هستند که ضرب‌های خاصی روی خود دارند. باستان‌شناسان معتقدند این سکه‌ها در آن زمان در چین بیشتر به عنوان اشیای لوکس و نماد اعتبار و جایگاه اجتماعی دفن می‌شدند تا پول رایج. البته «ما سان نیانگ» برای زندگی پس از مرگ خود پول نقد هم به همراه داشت؛ چرا که حدود ۱۰۰۰ سکه چینی (کای‌یوئن تونگ‌بائو) که با ریسمانی به هم متصل شده بودند، در کنار کمر و پای راست او پیدا شد.

شی شنگ، پژوهشگر آکادمی باستان‌شناسی شان‌شی، معتقد است این یافته‌ها شواهد فیزیکی مهمی از تعاملات فرهنگی در دوران اوج سلسله تانگ در قرن هفتم میلادی است. ترکیب عناصر طراحی وارداتی با مهارت هنرمندان چینی نشان می‌دهد که سلسله تانگ به عنوان یک چهارراه ارتباطی بزرگ میان شرق و غرب عمل می‌کرده و یکی از جهانی‌ترین امپراتوری‌های دوران قرون وسطی بوده است.