وضعیت خدمات درمانی بیمارستان‌ها در حوادث اخیر

روزنامه اعتماد: با گذشت ۱۰ روز از حوادث اخیر که به مجروحیت و جان باختن تعدادی از هموطنان منجر شد، آنچه می‌توان درباره آن صحبت کرد، این است که از ۷ دی‌ماه تا شامگاه ۲۰ دی، کادر درمان در تمام مراکز درمانی کشور به تبعیت از دستورات و تاکیدات وزیر و وزارت بهداشت مبنی بر ارائه خدمات درمانی بدون هیچ تبعیض و با بالاترین کیفیت و دقت، خدمات قابل‌توجهی به تمام مجروحان ارائه دادند که این خدمات، در حافظه تاریخی مردم ایران ثبت خواهد شد. 

 حسین کرمانپور که ریاست مرکز اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت را برعهده دارد، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایلنا گفته بود که تا روز ۱۷ اعتراضات، بخش اعظمی از مجروحان ترخیص شده‌اند و تعدادی از آنها برای جراحی‌های ثانویه در بیمارستان‌های سراسر کشور همچنان بستری هستند و در توضیحات بیشتری یادآور شده بود: « در این مدت نیز تمام آمبولانس‌های ما (اورژانس 115) بسیج بودند که در حوادث حاضر شوند و به افراد از هر گروهی که نیاز به کمک دارند، خدمات ارائه کنند. برای آنها تفاوتی نداشت که فرد حادثه دیده از مردم معترض بوده یا از نیروهای انتظامی و امنیتی بوده است، آنها بر اساس اصول حرفه‌ای در صحنه حاضر شدند. البته خطر هم می‌کردند چرا که شرایط سختی بود و مردم معترض و عصبانی بودند، همچنین یک‌سری افراد که قصد سوءاستفاده داشتند، در این شرایط به هر چیزی می‌توانستند آسیب بزنند از جمله آسیب انسانی. اما مانند صحنه جنگ که شوخی‌بردار نیست، همکاران ما در صحنه این حوادث نیز حاضر شدند و انتقال مجروحان به اورژانس بیمارستان‌های مورد نظر در سراسر کشور انجام شد. در بیمارستان‌ها نیز آمادگی لازم وجود داشت و امکانات فراهم بود و آنجا نیز بر اساس وظیفه حرفه‌ای، مجروحان تریاژ شدند. بخشی از مجروحان برای عمل‌های فوری، به اتاق عمل منتقل شدند، بخشی دیگر درمان سرپایی دریافت کردند و عده‌ای که باید تحت نظر برای اقدامات ثانویه قرار می‌گرفتند، به بخش‌ها منتقل شدند. » 

این پزشک همچنین تاکید می‌کند که طبق دستور وزارت بهداشت و اعلام دانشگاه علوم پزشکی استان، از اولین روز اعتراضات، تمام بیمارستان‌های دانشگاهی در وضع آماده‌باش قرار گرفتند و حتی بعضی بیمارستان‌ها به‌طور اختصاصی برای پذیرش مجروحان اعتراضات طراحی شدند به این شکل که پذیرش بیماران رشته‌های داخلی و عفونی در این  بیمارستان‌ها متوقف شد و بخش اورژانس را برای پذیرش  مجروحان تخلیه کردند . 

مسوولان بیمارستان‌هایی در استان‌های مرکزی و شمالی کشور در گفت‌وگو با « اعتماد » خبر دادند که دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های محل استقرار این مراکز درمانی، از اولین روز اعتراضات صنفی معیشتی، به کادر درمان بیمارستان‌ها یادآور شده‌اند که تنها نکته مهم در این شرایط، ارائه خدمت درمانی بدون در نظر گرفتن وابستگی سیاسی و جناحی مجروحان  است. 

شنیده‌های «اعتماد» حاکی از آن است که در چند مرکز درمانی که در ساعات اول بعد از حوادث اخیر به دلیل آمار بالای مراجعات مجروحان، غافلگیر شده و با کمبود ذخایر خون مواجه شده بودند، کادر درمان بیمارستان برای اهدای خون به مجروحان اعلام آمادگی کرده‌اند و در چند بیمارستان خصوصی در شهر تهران و همچنین در چند مطب در یکی از استان‌های شمالی کشور، پزشکان هزینه جراحی و درمان مجروحان را به ‌طور کامل برعهده گرفته‌اند و  ویزیت معاینه  دریافت  نکرده‌اند . 

 پزشک شاغل در بیمارستان دانشگاهی یکی از استان‌های واقع در مرکز کشور که از کانون‌های حوادث اخیر بوده، در گفت‌وگو با « اعتماد » در شرح چگونگی خدماتی که در حوادث اخیر در مراکز درمانی این استان به مجروحان ارائه شد، می‌گوید که بیشترین مراجعات مربوط به آسیب‌دیدگی سر، سینه، شکم، ناحیه تناسلی، دست و پا و بیشترین آسیب‌ها مربوط به تیر خوردگی و اصابت ساچمه بوده اگرچه که برای تمام مجروحان، فارغ از اینکه از دسته معترضان یا نیروی انتظامی و امنیتی بوده‌اند و حتی مجروحانی که در زمان انتقال به مرکز درمانی، بدون همراه یا بیهوش بودند و مشخصات و مدارکی به همراه نداشتند، پرونده پزشکی تشکیل شده است . 

 « دانشگاه علوم پزشکی و مدیریت بیمارستان به ما اعلام کرد که فقط و فقط باید امدادرسانی انجام شود. این رفتار غالب کادر درمان است و به زندگی روزمره ما تبدیل شده است . خیلی اوقات، مجروحی به بیمارستان می‌آورند که سرقت کرده یا حکم اعدام دارد ولی برای ما فرقی نمی‌کند و موظفیم به بیمار خدمت بدهیم صرفنظر از اینکه در کدام طرف ماجرا  بوده است.» 

این پزشک شاغل در بیمارستان دانشگاهی در این استان، می‌گوید که بیشترین مراجعات مجروحان به مراکز درمانی و درمانگاه‌ها و بیمارستان‌های این استان و استان‌های همجوارش، شامگاه جمعه بوده و می‌افزاید که تعدادی از مجروحان منتقل شده به مراکز درمانی، یا پیش از انتقال فوت کرده بودند یا در زمان پذیرش در اورژانس فوت می‌شدند و در توضیح میزان خون مورد نیاز مراکز درمانی در حوادث مشابه و زمان طلایی تزریق خون می‌گوید: «روال معمول کشور این است که هر اتفاقی بیفتد، اورژانس 115 یا هلال احمر بیمار را به بیمارستان دولتی تصادفات و حوادث آن شهر منتقل می‌کند و معمولا بیمارستان‌های خصوصی درگیر چنین اتفاقاتی نیستند ولی در اتفاقات اخیر، مردم هم مجروحان را منتقل کردند که در بسیاری موارد، نمی‌دانستند این مرکز درمانی، خصوصی یا دولتی است و فقط مهم بود که مجروح به نزدیک‌ترین بیمارستان منتقل شود. بنابراین، طبیعی است که بیمارستان‌های خصوصی برای پذیرش چنین مجروحانی آمادگی نداشته باشند و با اتمام ذخایر خون مواجه شوند . البته در جراحات خونریزی‌دهنده با دو جور زمان طلایی مواجهیم که اولین زمان طلایی، مربوط به نوع جراحت است و در جراحات شدید، باید به محض ورود مجروح به اورژانس، اگر دچار شوک خونریزی‌دهنده باشد، حتی بدون تعیین گروه خونی، خون‌دهی اورژانسی یا صحرایی با گروه O‌منفی شروع شود اما در بعضی دیگر از انواع جراحات، می‌توانیم سرم درمانی را شروع کنیم و سپس، درمان با کیسه خون آغاز شود . دومین زمان طلایی، مربوط به تامین ذخایر خون بیمارستان است که مدیریت بیمارستان در صورتی که متوجه اتمام ذخایر شود باید برای تامین خون درخواست بدهد و در مواردی که تامین فوری از بانک خون ممکن نباشد، باید در محیط مرکز درمانی به مردم و کادر درمان اعلام شود که داوطلبان، خون  اهدا کنند. »