آقازاده‌هایی که نه نجیب‌زاده هستند، نه اشراف‌زاده!
۷۵۳۲۰۴
۱۰ مرداد ۱۳۹۷ - ۰۹:۴۰
۶۷۰۹ 
احمد موثقی؛ عضو هیات علمی علوم سیاسی در دانشگاه تهران از رشد فساد انگیز پدیده «آقازادگی» در کشور انتقاد کرد.

احمد موثقی؛ عضو هیات علمی علوم سیاسی در دانشگاه تهران از رشد فساد انگیز پدیده «آقازادگی» در کشور انتقاد کرد.

آقازاده‌هایی که نه نجیب‌زاده هستند، نه اشراف‌زاده!

او می‌نویسد: حساسیت جامعه در مورد پدیده آقازادگی به معنای حساسیت نسبت به فساد است. اگر مورد‌های فساد در کشور نادر بود به سرعت این حساسیت اجتماعی قابل کنترل بود. کمااینکه در خیلی از کشور‌ها از جمله آلمان، کره جنوبی و چین با موارد نادر با قاطعیت برخورد می‌شود، چراکه مشروعیت نظام سیاسی بستگی به این مساله دارد. پدیده آقازادگی در این سال‌ها روبه گسترش است.

خانواده‌های مشخصی، طی سال‌ها موقعیت خاصی در نظام سیاسی پیدا کرده‌اند. این مساله به تدریج اعتماد عمومی را از بین برده است. هرچند که فضایی پوپولیستی در این مورد حاکم است ولی پدیده آقازادگی به هر حال وجود دارد و به شکل بیماری درآمده است. شفافیت در گفتمان دموکراسی مساله مهمی است که در ایران وجه بسیار ضعیفی است.

صدا رسانی از نهاد‌های اجتماعی و مدنی و احزاب سیاسی با قوت صورت نمی‌گیرد؛ و یکی از دلایل گستردگی فساد محدودیت‌های دموکراتیک است. اگر رویه‌های دموکراتیک و رقابت سالم در حوزه سیاسی و اقتصادی به وجود بیاید، پادزهر فساد را هم در دست خواهیم داشت. شیوع فساد از جمله پدیده آقازادگی به نواقص دموکراسی در ایران بازمی‌گردد.

وقتی که فرزندان مسوولان که باید در برابر مردم پاسخگو باشند، از رانت استفاده می‌کنند، اعتماد جامعه از بین می‌رود. در چنین شرایطی آنان نیز به کار و تولید گرایش پیدا نمی‌کنند و «اخلاق کار» آسیب می‌بیند. وقتی که محرومیت عینیت می‌یابد و شکاف‌های طبقاتی گسترده می‌شود، شورش و عصیان و نارضایتی گسترش پیدا کرده و جامعه را متلاشی می‌کند. مردم ضد اجتماع می‌شوند و دیگر کار نمی‌کنند.

پدیده‌ای ضد اجتماعی، اجتماعی می‌شود و عمومیت پیدا می‌کند. وقتی نظام اجتماعی و اقتصادی بر مبنای کار نباشد و حمایت از کسانی که کار و تولید می‌کنند، صورت نمی‌گیرد، تمایل به کار نکردن فراگیر می‌شود. آسیب دیدن اخلاق کار یکی از پیامد‌های پدیده آقازادگی خواهد بود.

وقتی جو حاکم بر کشور مشوق تولید نیست، مشوق سرمایه‌گذاری هم نخواهد بود. عرضه و تقاضا با هم نمی‌خواند و تورم بالا می‌رود و کسانی را که باید با یک شیفت کارکردن بتوانند خرج ماهانه‌شان را دربیاورند و پس‌انداز هم بکنند، مجبور به دو شیفت کار کردن می‌کنند. بخشی از جامعه هم به این سمت کشیده می‌شود، اما این الزاما به معنای کار کردن نیست، چون کار باید بهره‌وری خود را نشان بدهد.

این مساله اصولا در بخش‌های مختلف واحد‌های تولیدی اثر معکوس می‌گذارد. مردم هر طوری که فرصت کنند، از کار فرار می‌کنند، چون انگیزه کار از بین رفته است. دلیلش این است که زندگی افراد با کار تامین نمی‌شود و با پدیده کارگریزی نیز مواجه می‌شویم. اوقات فراغت‌شان را هم از دست می‌دهند و به این ترتیب وجدان اجتماعی نسبت به کار از بین می‌رود.

آقازاده‌ها از منابع مختلف رانت بهره می‌گیرند. اگر نظام اقتصادی سالم باشد، درآمد و ثروت از راه‌های مشروع، قانونی و برمبنای مهارت و تخصص و در فرصت برابر کسب می‌شود. به جای شایسته‌سالاری و رقابت شاهد رانت و انحصارطلبی خواهیم بود.

اگر شایسته‌سالاری باشد، باید اقشار دیگر هم سرمایه‌دار شوند، اما عده‌ای تنها با دسترسی به منابع رانت در موقعیت‌های کلیدی قرار می‌گیرند. با نوعی خانواده‌سالاری و الیگارشی مواجه هستیم که گروه‌های خاصی دسترسی به پوزیشن‌های کلیدی و از جمله رانت اطلاعاتی دارند.

بدون اینکه این افراد نقشی در تولید داشته باشند، درآمد‌های سرشار کسب می‌کنند. آنها، چون ثروت‌شان را از راه مفت و غیرمولد به دست آورده‌اند، به صورت غیرمولد نیز صرف می‌کنند. کسی که سرمایه‌دار باشد، هیچ‌وقت ماشین چند میلیاردی سوار نمی‌شود. سرمایه‌دار به انباشت سرمایه اهمیت می‌دهد، نه اتلاف آن. اتفاقا سرمایه‌دار ولخرجی نمی‌کند. آقازاده‌ها پولی که غیرمولد به دست آمده را به صورت غیرمولد خرج می‌کنند.

سرمایه‌دار جنتلمن است، یعنی اصالت و نجابت دارد و چشم و دل سیر است. آقازاده‌ها اگر از خانواده‌هایی در طبقه اجتماعی بالا بودند و به معنای واقعی کلمه نجیب‌زاده و اشراف بودند، چشم و دل‌شان سیر بود. اما عده‌ای پیش از کسب موقعیت اصلا پول ندیده بودند. آن‌ها از طبقات پایین بالا آمده‌اند و این بحث جداگانه‌ای را می‌طلبد که طبقات پایین چطور باید بالا بیایند.

آیا پا برهنه‌ها باید به صورت رانتی بالا بیایند؟ وقتی یکباره و از مسیر‌های غیر رقابتی و غیر مولد بالا بیایند، نتیجه این می‌شود که میلیارد‌ها دلار هم داشته باشند، سیر نمی‌شوند. آمار ثروتمندان را که بگیریم با افرادی مواجه می‌شویم که با حدود ٣٠ سال سن میلیارد‌ها تومان ثروت دارند. فاسد بودن نظام اقتصادی موجب این امر می‌شود. وقتی عده‌ای بخش عمده ثروت‌شان خارج از کشور است، چطور از صاحبان سرمایه می‌خواهند که ثروت‌شان را از کشور خارج نکنند. اتفاقا چنین رویکرد‌هایی است که به ضرر نظام تمام می‌شود.

مطالب مرتبط
انتشار یافته: 22
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
10:10 - 1397/05/10
وقتی فساد در بالاترین سطوح نظام نهادینه شده شما چه انتظاری داری؟
United States
10:42 - 1397/05/10
در اول انقلاب بسیاری از کسانی که اعدام شدند متهم به تجمل گرایی وفساد بودند الان اگر بخواهند به همان جرائم آغازاده ها را محاکمه واعدام کنندشامل هزاران نفر از آنها خواهد شد
Iran, Islamic Republic of
11:07 - 1397/05/10
فاضلاب زاده ها
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۵۸ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
یا بهتر بگیم گدازاده‌گان !
Iran, Islamic Republic of
11:17 - 1397/05/10
این ها آقا زاده نیستند مافیا زاده هستند .
Iran, Islamic Republic of
11:23 - 1397/05/10
....


چه فرقی داره


فقط فکر جیب هستن
Iran, Islamic Republic of
11:24 - 1397/05/10
آقازاده منم که ریالی از حق دیگران در جیبم نیست.
اینها آقازاده نیستند، نکبت زاده هستند، .....
Germany
11:49 - 1397/05/10
خیلی عالی بود وقتی کارگر صبح تا شب کار میکند و تامین نمیشود سعی میکند ار طریق دیگر مدل در بیاورد الان در محل کار هر کارگری خوب کار میکند بقیه کارگرها میگن دیوانه است عقل ندارد کارگرهای ما وقت میخوان وقت بگذره برن منزل فکر کار نیست کارگری هم که کار خود را درست انجام میدهد مورد تشویق قرار نمی گیرد بلکه کارفرما به او کار بیشتری میدهد .............
Iran, Islamic Republic of
11:52 - 1397/05/10
خواهشن از این به بعد بگید انگل زاده
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۰ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
موافقم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۰ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
موافقم
United Arab Emirates
11:55 - 1397/05/10
واقعا این آقازاده ها تا حالا کجا بودن وقتی مردم خون دادن وجوانهایشان از این مملکت دفاع میکردن اینها اقا زاده نیستن انگلهای فرصت زاده هستن خدا خودش شرشان را از سر مردم کم کند
پاسخ ها
ح ا
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۲ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
انشااله.
بدون نام
Netherlands
۱۴:۵۸ - ۱۳۹۷/۰۵/۱۰
همه اینها را باید شناسایی کرد، این میکروب ها بای یه روزی از بین برند
Iran, Islamic Republic of
13:04 - 1397/05/10
تحلیل جالبی است ولی بکارنمی ایدچون نه عزمی به شنیدنش هست ونه هم عمل کردنش وقتی اقازاده ....
Iran, Islamic Republic of
16:19 - 1397/05/10
گدایان تازه به دوران رسیده ای بیش نیستن. ولی چرخ روزگار خواهد چرخید همونطوری که واسه قبل از اینها چرخید.
Iran, Islamic Republic of
16:37 - 1397/05/10
نکبت زاده ها..نکبــــــــــــــــــــــــت زاده
Iran, Islamic Republic of
17:33 - 1397/05/10
اینقدر نگید اقازاده لقب اصلی این اشغالها انگل زاده است
Iran, Islamic Republic of
20:29 - 1397/05/12
حرفاتون درست ولی از لفظ اقازاده استفاده نکنید اینها .....
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج