دکتر ماهواره ای فقط "قربونت برم" بلد است

شبکه های ماهواره ای که بدون هیچ نظارت کارشناسانه ای وارد حوزه سلامت شده اند، روز به روز پا را از حد فراتر می گذارند و بر حجم تبلیغات و توصیه های پزشکی خود می افزایند. اگر شبکه های ماهواره ای به همین روال ادامه دهند و مسوولان بهداشت و سلامت جامعه تا این حد منفعلانه ظاهر شوند. دور نخواهد بود. زمانی که شبکه های ماهواره ای به داروخانه، کلینیک و مرکز مشاوره تبدیل شوند.

تجویزهایی از راه دور

-سلام آقای دکتر!

* سلام به روی ماهت! سوالات چیه عزیزم؟

-آقای دکتر! من ۲۳ ساله هستم، از ۱۴ سالگی صورتم جوش می زنه. کلی دکتر عوض کردم و قرص و پماد مصرف کردم، آجیل و سرخ کردنی و شکلات هم نمی خورم اما پوستم هر روز داره بدتر می شه، دیگه حالم از پوستم به هم می خوره.

* قربونت برم، ببینم اون وقت مشکل هورمونی خاصی نداری؟

-نه آزمایش دادم میگن چیزی نیست.

* عزیز من، تو شیرینی جات و آجیل اصلا نخور، قند و شکر هم نخور. صبحانه حتما دو قاشق عسل بخور و یک لیوان شیر با دو تا خرما. بعدازظهر هم حتما یک لیوان آب پرتقال بخور. صبح ها که از خواب پا می شی، صورتت رو سه دقیقه ماساپ بده و ۳۰ دقیقه هم ورزش کن، به مدت دو ماه هر روز حمام برو و با کیسه و سفیدآب محکم صورتت رو بشور. هرقدر هم که می تونی میوه بخور و اصلا به چیزهایی که ناراحتت می کنه، فکر نکن. این خیلی مهمه. از کرم ضدجوش من هم استفاده کن و مطمئن باش نتیجه می گیری...

این نمونه ای از مکالمه یک بیمار با یکی از معروف ترین پزشکان ماهواره ای است که درباره همه مشکلات جسمی و روانی تخصص دارد! و اظهارنظر می کند. خوش مان بیاید یا نه، پزشک های ماهواره ای وجود دارند و عده ای از مردم هم پای صحبت های آنها می نشینند؛ بینندگانی که بسیاری از حرف های این پزشک را آویزه گوش می کنند و پول گزافی را بابت خرید محصولات او می پردازند. در عین حال این محبوبیت بیش از آنکه حاصل تخصص مظاهری باشد، نتیجه شیوه اجرای برنامه های اوست چراکه مشتری پسند و ساده حرف می زند. اما سوال اینجاست که چطور می توان بدون معاینه و چکاپ برای یک بیمار نسخه پیچید و او را درمان کرد؟

و اما زیرنویس ها

احتمالا شما زیرنویس های تبلیغاتی شبکه های ماهواره ای مثل قرص چاقی و لاغری، کاشت مو به روش معجزه گر، کرم های چندکاره و... را که حین پخش برنامه از پایین تلویزیون عبور می کنند دیده اید. این یکی از شاهکارهای اخیر شبکه های ماهواره ای است که با ارائه یک شماره تلفن همه مشکلات افراد را برطرف می کنند و حتی نیاز به حضور پزشک خهاصی نیست تا پاسخگو باشد و شما را راهنمایی کند. بدون شک افرادی که از طریق زیرنویس ها اقدام به خرید محصولات مختلف می کنند باید مورد بررسی قرار گیرند. چطور ممکن است فردی بدون مراجعه به پزشک و با اطمینان به یک شماره تلفن اعتباری محصولی را سفارش دهد و سلامت خودر ا به خطر بیندازد؟

دکتر ماهواره ای به چه قیمتی؟!

تبلیغ به معنای معرفی خوب خویشتن در مفهوم فردی یا سازمانی است و در تمام حرفه ها فی النفسه خنثی است و نمی توان گفت که پزشکان به هیچ وجه حق تبلیغ ندارند اما این شیوه تبلیغ است که ممکن است غیراخلاقی باشد.

درواقع و ترازوی سنجش اخلاقی بودن تبلیغات، حقوقی است که یک پزشک در قبال بیماران، همکاران، نظام پزشکی و همچنین جامعه دارد؛ به عنوان مثال اگر یک پزشک با تبلیغ خود باعث رواج یک بدآموزی اجتماعی شود، این تبلیغ از نظر اخلاقی مشکل دارد. تبلیغ حرفه تخصصی، تبلیغ کالا نیست که بتوانیم از شبکه های تلویزیونی استفاده کنیم چون با این شیوه مخاطب فریب می خورد و این کار به جد غیراخلاقی است.

این تصور عمومی وجود دارد که وقتی پزشکی در یک شبکه داخلی یا خارجی مطرح است، حتما خیلی کار درست است. در نهایت این مساله منجر به این می شود که وقتی پزشک از یک شبکه به عنوان ابزار تبلیغ خود استفاده می کند، مخاطب به اشتباه می افتد و این، نوعی عوامفریبی و درنتیجه عملی غیراخلاقی است.

مگر شما چند پزشک را سراغ دارید که صاحب شبکه ماهواره ای باشند، ۲۴ ساعت شبانه روز در این شبکه مهارت های خودشان، کرم ها و قرص هایشان را تبلیغ کنند، درباره فرق سر تا نوک انگشت پا اطلاعات داشته باشند و اظهارنظر کنند و نه تنها سطح و زبان علمی برنامه را تا آنجا تنزل دهند که عامی ترین مخاطب برنامه احساس رضایت کند بلکه اصول شان حرفه پزشکی را تا حد تبلیغ چیپس و پفک در یک شبکه تلویزیون پائین بیاورند و از هر ترفندی برای کسب درآمد بیشتر استفاده کنند؟ پس این مردم هستند که نباید گول این تبلیغات دروغین ماهواره ای را بخورند و برای درمان مشکلات خود به پزشک متخصص مراجعه کنند.


خرید به شرط ماهواره!

یکی از دلایلی که تبلیغات کالا و خدمات به شبکه های ماهواره ای فارسی زبانداده می شود، این است که قیمت های پایین تری نسبت به رسانه ملی ایران دارند. این شبکه ها، تبلیغات را با قیمت های پایین تر و مدت زمان طولانی تر پخش می کنند. از سوی دیگر برخی از کالاها در رسانه های داخل کشور امکان تبلیغ ندارند. اینها انگیزه ای می شود که سراغ شبکه های ماهواره ای بروند.

از طرفی کالاهایی که تبلیغ می شود، غالبا غیراصولی، بدونا ستاندارد و محتوا هستند که این مساله در کالاهای پزشکی بیشتر نمود دارد اما اینکه این محصولات بی اعتبار هستند، الزاما به این معنا نیست که مشتری ندارند، بلکه ما در جهانی به سر می بریم که هر روز به مخاطبان رسانه ها افزوده می شود و این تبلیغات هم افراد جدید را هدف قرار می دهند. از طرفی به دلیل غیراستاندارد بودن این محصولات، مشتری ها عمدتا پس از یک بار استفاده از این محصولات دیگر از آنها خرید نمی کنند و بی کیفیتی کالاها به نوعی نقش ضدتبلیغ را بازی می کند.

البته این تبلیغات خطر جدی ای برای فرهنگ به حساب نمی آیند ولی برای سلامت افراد مضر هستند و لازم است افرادی که به این آگهی ها توجه می کنند، منطقی تر برخورد کرده و دست کم پیش از خرید با کارشناسان مربوطه مشورت کنند. به هر حال لازم است نهادی نظارتی بر رسانه ها و آگهی هایشان وجود داشته باشد. البته منظور از نظارت، بررسی استانداردهای بهداشتی و سلامتی است تا آسیبی به مصرف کنندگان نرسید و صاحبان کالا به مردم دروغ نگویند. بهتر است مسوولان صداوسیما با تغییر موضع نسبت به تبلیغ کالاهای حوزه پزشکی و سلامت، شرکت ها را تشویق کنند تا برای معرفی محصولات و خدمات خود از رسانه های داخلی استفاده کنند. در چنین شرایطی امکان نظارت بر محتوای تبلیغ ها هم بیشتر و بیشتر می شود.

فراموش نکنیم شبکه های ماهواره ای فارسی زبان عمدتا برای پول هر تبلیغی را پخش می کنند و کاری به کیفیت آن محصول ندارند.

در عین حال، کالاهایی که از این شبکه ها تبلیغ می شود حتما فروش هم دارد که روند پخش تبلیغ ادامه می یابد. در یک آماری گفته شدکه از یک وسیله تبلیغ شده در این دسته از شبکه های ماهواره ای غیرمعتبر سه میلیون در یک بازه زمانی کوتاه به فروش رفتها ست. وقتی اینها دارای چندین شماره تماس هستند که برخی از آنها شماره های ثابت ۰۹۱۲ و ۰۹۱۹ است، این مساله نشان می دهد که در ایران دفترهای پخش دارند و چرخه مالی شان می چرخد. این درحالی است که متصدیان شبکه های ماهواره ای همه مردم کشور را بیمار فرض کرده و آنها را براساس نوع بیماری ها به گروه های مختلف تقسیم بندی می کنند و برای همه این گروه ها برنامه دارند. در نتیجه معتقدم برخورد حذفی نتیجه کارساز و مطلوبی ندارد و اگر مردم آگاهی بیشتری پیدا کنند و دانش رسانه ای اش بالا برود، دیگر متوجه می شوند به چه رسانه ای می توان اعتماد کرد و به چه رسانه ای نمی شود و آنگاه تکلیفشان با هرچه در یک رسانه غیرمعتبر منتشر می شود، مشخص خواهد بود.

منبع: مجله تندرستی

باز نشر: مجله اینترنتی Bartarinha.ir