هشت اشتباه رایج در بارداری دوم

مجله سلامت:

دکتر فرح فرزانه - متخصص زنان و زایمان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

خانم هایی که برای نخستین بار باردار می شوند چون هیچ پیش زمینه و تجربه ای ندارند، معمولا خیلی مراقب خود و جنین شان هستند و با بروز هر اتفاقی به متخصص مراجعه می کنند و چکاپ های دوره ای را به موقع انجام می دهند اما بارداری دوم کمی متفاوت است؛ مخصوصا اگر نزدیک به بارداری اول باشد. در این شرایط، مادران گاهی با فرض اینکه از همه چیز آگاهند، مرتکب اشتباهایی می شوند که می تواند جان خود یا حتی جنین شان را به خطر بیندازد.


باور اشتباه اول: همه چیز مثل همان بارداری قبلی پیش می رود

هیچ بارداری و زایمانی مثل هم نیست. این بارداری و زایمان شما می تواند کاملا متفاوت باشد. ممکن است اتفاق هایی در زندگی شما افتاده باشد که روی روان شما هم تاثیر مثبت یا منفی گذاشته باشد و بر بارداری شما هم اثر بگذارد. در بارداری دوم نیز لازم است مثل بارداری اول، مرتب زیر نظر متخصص باشید و آزمایش ها و چکاپ های دوره ای تان را انجام دهید.

باور اشتباه دوم: از آنجا که یک بار سزارین کرده ام، بار دوم هم مجبور به سزارین هستم

اگر خانمی بار نخست سزارین کرده، باید دلیل این موضوع مشخص شود. اگر دلیل سزارین مشکلات آناتومیکی و تنگی لگن بوده، این خانم مجبور است دوباره سزارین کند اما اگر دلیل سزارین مسائل مربوط به جنین است، مثلا ضربان قلب جنین افت کرده یا وضعیت قرارگیری او مناسب نبوده، ممکن است در زایمان بعدی این اتفاق نیفتد و خانم بتواند به راحتی زایمان طبیعی انجام دهد.

البته این خانم ها به مراقبت بیشتری نیاز دارند زیرا احتمال پارگی جای برش قبلی وجود دارد. در کل اگر سیر زایمان خوب و طبیعی باشد و مشکلی در کانال زایمان ایجاد نشود، جای نگرانی نیست.

به خانم هایی که ۲ یا ۳ بار سزارین داشته اند، اجازه زایمان طبیعی داده نمی شود زیرا احتمال پارگی رحم بالا می رود. در مورد خانم هایی که یک بار زایمان طبیعی انجام داده اند نیز این احتمال وجود دارد که وضعیت جنین نامناسب باشد یا جفت جدا شود و خانم مجبور به انجام عمل سزارین شود. به هر حال هر بارداری شرایط خاص خود را دارد.

باور اشتباه سوم: همه چیز قابل پیش بینی است و در سونوگرافی هر مشکلی معلوم می شود

این باور کاملا اشتباه است. بسیاری از مسائل در روند زایمان ناگهان بروز می کنند؛ مثلا جدا شدن جفت یا جفت سر راهی مسئله ای نیست که بتوان آن را با سونوی قبل از زایمان یا آزمایش تشخیص داد.

در طول روند زایمان باید مادر و جنین زیر نظر باشند و ضربان قلب تحت کنترل باشدتا اگر مشکلی پیش آمد، بتوان اقدام مناسب انجام داد.


بارداری دوران خاص و پیچیده ای است. برخی بیماری ها که زمینه آن در فرد وجود دارد اما هرگز بروز نکرده، ممکن است در این دوران خود را نشان دهد. دیابت بارداری یا فشار خون بارداری از این قبیل بیماری هاست. برخی بیماری ها مثل لوپوس، بیماری های روماتیسمی یا بیماری های مغز و اعصاب ممکن است در بارداری برای اولین بار خود را نشان دهند.

برخی بیماری ها اگر در بارداری اول رخ دهند، احتمال دارد در بار داری دوم هم تکرار شوند؛ مثل فشار خون، مسمومیت بارداری یا دیابت بارداری اما باز هم هیچ چیز قابل پیش بینی و صددرصد نیست.

باور اشتباه پنجم: در بارداری دوم نیازی به چکاپ مرتب نیست

برخی خانم ها مخصوصا کسانی که فرزند کوچک یا دو فرزند دارند، برای بارداری بعدی و چکاپ های ماهانه و هفتگی مراجعه نمی کنند و فکر می کنند چون یک یا دو بارداری موفق داشته اند، همه چیز این بار نیز خوب پیش می رود اما دو بارداری مثل هم نیست.

ممکن است خانمی در بارداری اول مشکلی نداشته باشد اما در بارداری دوم فشار خون بالا یا دیابت داشته باشد. کنترل نشدن روند بارداری ممکن است باعث شود فرزندی با مشکلات رشدی و تنفسی یا کم وزن متولد شود که بعد از زایمان دردسرهای زیادی برای مادر خواهد داشت.

هر بارداری به مراقبت های خاص خود نیاز دارد. خانمی که وضعیت طبیعی دارد، باید در ۵ ماه نخست ماهی یک بار و بعد ۲ هفته یک بار و بعد هر هفته ویزیت شود. اگر راه خانم به مطب یا بیمارستان دور است، می تواند به خانه های بهداشت یا مراکز درمانی نزدیک مراجعه کند. باید فشار و وزن مرتب در طول بارداری زیر نظر باشد. شاید در گذشته خانم ها کمتر زیر نظر متخصص بودند و در خانه زایمان می کردند اما آمار مرگ و میر هم بالا و طول عمر آنها کوتاه بود اما امروز موظفیم آمار مرگ و میر مادر و طول عمر را در حد استاندارد نگه داریم.

یک بخش این ماجرا در کنار امکانات و توجه پزشک مربوط به توجه خود مادران است.

باور اشتباه ششم: فرزند اولم نیاز بیشتری به من دارد و من دیگر فرصت کافی برای خواب و استراحت نخواهم داشت

هر فرزندی حق و حقوق خود را دارد، نباید یکی را فدای دیگری کرد. بسیاری از خانم ها وقتی زایمان کردند فردی را برای کمک خود می آورند اما در واقع قبل از زایمان و در طول بارداری هم به این کمک نیاز دارند تا بتوانند به اندازه کافی بخوابند و استراحت کنند و تغذیه خوبی داشته باشند.
هر مشکل روانی و جسمی روی سلامت جنین تاثیر می گذارد. در بارداری دوم فعالیت مادر بیشتر و بدن او ضعیف تر و سن بارداری مادر بالاتر است و مشخص است که به مراقبت بیشتری نیاز دارد.


باور اشتباه هفتم: فرصت کافی برای ویزیت بعد از زایمان ندارم

۳ تا ۶ هفته بعد از زایمان اولین ویزیت نزد متخصص زنان مخصوصا برای خانم هایی که در طول بارداری مشکلات قند خون یا فشار خون داشته اند، بسیار مهم و ضروری است. این خانم ها در معرض دیابت یا فشار خون مزمن هستند. در کل باید در این ویزیت حال عمومی مادر ارزیابی شود و از نظر کم خونی یا افسردگی و بیماری های زمینه ای بررسی شود.

باور اشتباه هشتم: تهوع و استفراغ در بارداری دوم کمتر است

برخی خانم ها بر این باورند که در بارداری دوم بدن با هورمون ها سازگاری پیدا می کند و احتمال تهوع و استفراغ یا دیگر مسائل مرتبط با هورمون بارداری کم می شود در حالی که بدن به هورمون ها عادت نمی کند و اصلا نمی توان دو بارداری را با هم مقایسه کرد. بچه ای که الان در شکم دارید، همان کودک قبلی نیست.

فقط اید اتماد به نفس شما و آمادگی روانی تان به علت تجربه قبلی بیشتر و اضطراب تان کمتر شده باشد و این موضوع باعث شود بارداری برایتان راحت تر به نظر برسد ولی به طور کلی هیچ چیز قابل پیش بینی نیست و این حالت ها می توانند در بارداری دوم تشدید شوند یا کاهش پیدا کنند. حتی این موضوع به جنسیت جنین هم ربط ندارد.