خواندنی ها با برترین ها (۴۰)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با مجموعه داستانی مینیمال از مارگارت اتوود، قلم اندازهای طنزآمیز سیروس ابراهیم زاده، تاریخ ادبیات روسیه در قرن بیستم و.... آشنا شوید.

یک خواهش کوچک

• سیروس ابراهیم زاده
• انتشارات مروارید
• چاپ اول:94

قلم اندازهایی را که در این کتاب می خوانید شوخی های شتاب زده با جامعه ای است عبوس که در ادوار مختلف خط قرمزهای فراوان داشته و خنده و شوخ طبعی را ناپسند شمرده است به یاد می آوریم روزگاران نه چندان دوری را که والدین در جهت تربیت فرزندان خویش «نه! نه! نه!» را، حتی از حد مجاز اصل نهی از منکر زیاده تر به کار می بستند و زمانی که از فریاد زدن «نگو!» و «نرو!» ها و «نپرس» ها خسته می شدند، نوبت به «نخند!» ، «نیشت را وا نکن» و «سبک نباش» می رسید و هرهر و کرکر دل انگیز نوجوانان که گناه کبیره بود وقتی قلم طنزآلود و آبروی خود را روی کاغذ می گذاری دست راست و دلت می لرزد که مبادا با کلمه ای پس و یا نقطه ای بالا و پایین مطلب با قفل و بست مواجه گردد و دیده نشود و فقط ممیزی های رسمی نیست.

ملاحظات بسیار لازم است تا نوزاد اندیشه ی تو به صفحه ای نشیند و مورد لطف خوانندگان قرار گیرد. مبادا چیزی بنویسی که مثلاً به پزشکان بربخورد. پا توی کفش وکلای دادگستری نکنی آ... با نیروهای زحمت کش انتظامی شوخی موقوف...

رولت قفقازی (نمایشنامه در دو پرده)

• ویکتور مژرکو
• ترجمه ی آبتین گلکار
• انتشارات هرمس
• چاپ اول: ۹۴

یکی از نشانه های تمایل نمایشنامه نویسان معاصر روس به بررسی مشکلات روز جامعه در قالب هنر، روی آوردن آنان به موضوع حاد و مهمی مانند وقایع چچن است. رولت قفقازی، اثر ویکتور مژرکو، نمایش نامه و فیلم نامه نویس روس به همین موضوع می پردازد.

حاد بودن خود موضوع اثر در عالم واقع، به نویسنده امکان می دهد موقعیت های بسیار حادی بیافریند که هم در متن نمایش نامه و هم روی صحنه بسیار کار سازند و خواننده و بیننده را برجای خود میخکوب می کنند. دو زن روس در کوپه ی قطاری که از قفقاز رهسپار نقاط دورافتاده ی روسیه است، با هم روبرو می شوند: یک زن مسن که پسرش زخمی و اسیر چریکهای چچن است. و زنی جوان که تک تیراندازی از دار و دسته ی همان چچن هاست.

نویسنده با مهارت فراوان روند آشنایی این دو زن و ارزیابی آنان از یکدیگر را در برابر ما به تصویر می کشد و در همان حال استادانه جنبه ی ماجرایی و پلیسی اثر را نیز پر تنش می کند...

شکار گرگ سفید (ده سال تعقیب و گریز بن لادن؛ از یازده سپتامبر تا ابیت آباد)

• پیتر ال برگن
• ترجمه ی ایمان حبیبی
• انتشارات میلکان
• چاپ اول: ۹۴

اولین بار اسامه بن لادن را در تاریکی نیمه شبی از شب های مارس ۱۹۹۷ در کلبه ای کاهگلی واقع در کوهستان های شرق افغانستان ملاقات کردم. برای ضبط اولین مصاحبه ی او با شبکه ی سی ان ان به آن جا رفته بودم. برخلاف انتظارم بن لادن سعی نمی کرد خود را یک انقلابی بزرگ نشان دهد، بلکه خود را روحانی کوچک می نامید. علی رغم ملایمت و اعتدالی که در چهره داشت، کلماتش از کینه و خصومت عمیق با ایالات متحده پرده بر می داشتند بن لادن با اعلان جنگ با ایالات متحده مقابل دوربین ما را غافلگیر کرد. این اولین مرتبه ای بود که چنین رفتاری را در برابر دیدگان مخاطبان غربی بروز می داد. البته تحقیق این هشدار تا چهار سال بعد یعنی یازده سپتامبر طول کشید.

از طرفی، من از آن زمان تا کنون مشغول آماده کردن این کتاب بودم علی رغم این که تعیین زمان دقیق دستگیری یا مرگ بن لادن نشدنی بود، به هر حال حدس می زدم که او در نهایت به دام خواهد افتاد. کتابی که در مقابل دارید ماوقع به دام افتادن اوست.

از زمان کشته شدن بن لادن، سه مرتبه به پاکستان سفر کردم. آخرین سفرم، مدتی طولانی را در ابیت آباد، جایی که او سال های آخر حیات خویش را می گذراند، سپری کردم. اولین خارجی ای بودم که مجوز ورود پیدا کردم، زیرا ارتش پاکستان بر همه ی رفت و آمد ها نظارت داشت. دو هفته پس از بازدید من از آن جا، یعنی در انتهای فوریه ۲۰۱۲، این مجموعه تخریب شد.

سرپناه کاغذی (۳۴ داستان مینیمال)

• مارگارت اتوود
• ترجمه ی گلاره جمشیدی
• نشر نون
• چاپ اول: ۹۴

«نوشتن» در نگاه من به مثابه برافراشتن یک چادر است، با تأکید بر آزادی عظیم موجود در این عمل. حتی اگر آواره یا تبعیدی باشید، این چادر به شما سقف و سرپناهی عرضه می کند. صفحات یک رمان، این سرپناه کاغذی، هنگام لزوم می توانند مچاله و در مشت شما پنهان شوند سپس هر زمان که بخواهید، دست تان را باز می کنید و خانه ی کاغذی تان آماده است تا شما را در برگیرد.

برای مارگارت اتوود، این سر پناه، دفاعی است شکننده در برابر سرزمینی ناآرام. نوشته های او «فریاد هایی که بیرون سرپناه کشیده می شود» را وصف می کند. او از میان دیوارهای کاغذی چیزی نمی بیند. از این رو در مورد وقایع بیرونی نظری دقیق ارائه نمی دهد (مقایسه ی این مطلب با تصویر ویرجینیا وولف از زندگی به صورت لفافی نیمه شفاف جالب است) و نمی خواهد برای بررسی جزئیات به این سرزمین ناآرام قدم بگذارد. اما ادامه می دهد؛ گرفتار «شهوت نوشتن» است در غاری سخت سست و فروریزنده، از نگارشی تند و بدخط، رفت و برگشتی و پایین و بالا، بر دیوارهای این چیزی که حالا دیگر دارد شبیه یک زندان می شود.

تاریخ ادبیات قرن بیستم روسیه

• مجموعه ی نویسندگان
• ترجمه ی آبتین گلکار
• نشر چشمه
• چاپ اول:۹۴

کتاب حاضر به معرفی دوره ای از تاریخ ادبیات روسیه می پردازد که شناخت ما از آن، در مقایسه با ادبیات قرن نوزدهم این کشور، بسیار کمتر و پراکنده تر است. نویسندگان کتاب با رعایت ترتیب و توالی تاریخی نشان داده اند وارثان عصر زرین ادبیات روسیه در قرن بیستم چه سمت و سویی به ادبیات کشور خود داده اند، در چه بسترها و با چه مشرب های فکری به آفرینش آثار خود پرداخته اند و البته از تشریح نقش پر رنگ سیاست های حکومتی در شکل گیری ادبیات این دوره نیز غافل نمانده اند.

کتاب با معرفی پیروان رئالیسم روسی در آغاز سده ی بیستم (مانند بونین، کوپرین، گورکی) آغاز می شود و ضمن تشریح مکتب های مختلف ادبی سده ی بیستم (سمبولیسم، فوتوریسم، آکمئیسم، رئالیسم سوسیالیستی و...) و معرفی جداگانه ی برترین ادبیان مکتب ها و دوره های مختلف، تا ادبیات پایان قرن و دوره ی پس از فروپاشی اتحاد شوروی نیز پیش می آید و نویسندگان و آثاری را مطرح می کندکه در ایران شناخت چندانی درباره ی آنها وجود ندارد.

از سوی دیگر، بسیاری از نام های ممنوع و موضوعاتی که پیش از دوره ی پروستریکا در شوروی امکان پرداختن به آن ها وجود نداشت و در کتاب های مشابه نادیده گرفته می شدند، در این کتاب گنجانده شده اند و به کامل تر شدن تصویری که ما از ادبیات قرن بیستم روسیه در ذهن داریم، کمک می کنند.

«مجله اینترنتی برترین ها» از تمامی ناشران، نویسندگان، مترجمان، منتقدان و علاقه مندان به حوزه نشر و کتاب دعوت می نماید مطالب خود را در حوزه معرفی و یا نقد و بررسی کتاب به آدرس زیر ارسال نمایند:

Bartarinha.editorial@gmail.com

همچنین برای ارتباط و هماهنگی های لازم می توانید با شماره ۲۳۰۵۱۴۹۲ تماس بگیرید. منتظر پیشنهادات و انتقادات سازنده شما عزیزان می باشیم.