خواندنی ها با برترین ها (۱۰۰)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با اثر جدید پرویز دوایی، رمانی به ترجمه ی محمد قاضی، تحلیلی جامعه شناختی از شخصیت زن در رمان ایرانی و... آشنا شوید.

روزی تو خواهی آمد

• پرویز دوایی
• انتشارات جهان کتاب
• چاپ اول: ۹۵

«روزی تو خواهی آمد» سومین دفتر از مجموعۀ «نامه‌هایی از پراگ» است. پرویز دوائی، نویسنده، در نامه‌های خود از غربت، از هنر و فرهنگ و تاریخ ایران و اروپا می‌گوید و در میان روایت‌های داستان‌گونه و‌گاه شعرگونۀ خود، از رویدادهایی در گذشته‌های نه چندان دور می‌نویسد؛ رویدادهایی اغلب شخصی و در مواردی اجتماعی و تاریخی که خود شاهد زندۀ آن‌هاست. این نامه‌ها، همچون اغلب نوشته‌های دوائی، رنگی از سینما و نوستالژی تهرانِ دهه‌های ۲۰ - ۴۰ را دارد که بسیار خواندنی است. نثر زیبای دوائی در این کتاب، بی‌تردید یکی از نمونه‌های معاصر نثر ساده و دلپذیر و در عین حال درخشان فارسی است.

در سطرهایی از کتاب می‌خوانیم:

«این فیلم «علی‌بابا و چهل دزد» را بنده الآن که (در ته عمر) بهش فکر می‌کنم با یک تکان لذّت‌ بخشی متوجه می‌شوم که حتی قبل از دیدنش انگار با آن آشنایی داشتم یا آماده پذیرشش بودم. درست مثل موردی که گفت: «... که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی»

... صخره می‌رود کنار و دهانة غار باز می‌شود و از آن چهل سوار به بیرون می‌تازند و رئیسشان یک چیزی می‌گوید، یک وردی می‌خواند که صخره باز به هم می‌آید و دهانه غار بسته می‌شود و سوار‌ها می‌روند و دور می‌شوند و بعدش پسره از مخفیگاهش در می‌آید و‌‌ همان ورد را می‌خواند یا ورد دیگری را که صخره باز می‌شود، که پرده سینما با صدای خش‌خشی به کنار می‌رود، پسره می‌رود تو و این‌جا غار نیمه‌تاریکی است، تالار نیمه‌تاریکی است که دورتا دور چه همه رنگ‌های قشنگ پُرجلا گسترده‌اند، چه همه جواهر سبز و سرخ و زرد و آبی درخشان، چه غنایی از سکه‌های طلا، چه قالیچه‌های فاخر و چشم‌نوازی (در مقابل رنگ‌های خاکی بیابان برهوت، در مقابل رنگ‌های دیوارهای کاه‌گلی سر راه)، چه پارچه‌های زربفتی، همه از جنس «حُلّه‌های تنیده ز دل، بافته ز جان» از نوع آن «پرده‌های رویایی که (به قول کسی) با دست‌های پریان بافته شده...» (و این همه در یک روایت تصویری سریع و سرراست و بدون پشتک و وارو و در هر لحظه گویا و رسا، درست مثل روایت‌های نقّالی در کار قصه‌گویی فوق‌العاده جذابی، طی فقط ده یا دوازده دقیقه از زمان سینمایی.)

... می‌رود بچه توی این غار و نور اندک آن تالار و رنگ‌های فریبنده‌اش به او پناه می‌دهند، و در گوشه‌ای برای کام تشنة او خمرة آبی هست (مثل بشکه‌های آبی که برای نذر سر راه عابر‌ها می‌گذاشتند) و بنده، آقای عزیز من، دیگر از این غار بیرون نیامدم، و هنوز که هنوز است در این تالار نیمه‌تاریک و خوش‌رنگ و نور مانده‌ام... «عقلا» ی قوم هم هر چه خواستند بگویند!»

از مجموعۀ «نامه‌هایی از پراگ» پیش‌تر دو کتابِ «درخت ارغوان» و «به خاطر باران» منتشر شده بود.

قربانی

• کورتزیو مالاپارنه
• ترجمه ی محمد قاضی
• نشر ماهی
• چاپ اول: 95

قربانی کتابی استثنایی است؛ روایتی از آن‌سوی جبهه‌ی جنگ جهانی دوم، روایتی از اوضاع کشورهای تحت اشغال جبهه متحدین آلمان و ایتالیا از دل اردوگاه فاتحان سال‌های اول جنگ. کورتزیو مالاپارته خبرنگاری ایتالیایی بود که با سمت سروانی در کشورهای مختلف جبهه متحدین می‌گشت و خاطراتش را مخفیانه می‌نوشت. او بلافاصله بعد از پایان جنگ این خاطرات را در قالب کتاب قربانی منتشر کرد، کتابی که خیلی زود به یکی از پرفروش‌ترین آثار آن دوره تبدیل شد.

«قهرمان اصلی کتاب کاپوت یا قربانی است و آن جانوری است بی رحم و خونخوار. هیچ واژه ای از این اصطلاح خشن و نیمه مرموز آلمانی یعنی "کاپوت" که در لغت به معنی خردشده و له و په تکه تکه و نابود شده است نمی توانست حال فعلی ما، یعنی حال اروپای بعد از جنگ را توصیف کند. کاپوت یعنی تلی از خرده ریزها و شکسته های یک شیئ درست. و شما بدانید و آگاه باشید که من همین اروپای له و په شده را بر اروپای دیروز و اروپای بیست سال پیش ترجیح می دهم. من بیشتر دوست می دارم که هرچیزی از نو ساخته شود و من مجبور نباشم هر چیزی را به صورت میراثی تغییر ناپذیر بپذیرم.»


بی دولتی، دولت، آرمانشهر

• رابرت نوزیک
• ترجمه ی محسن رنجبر
• نشر مرکز
• چاپ اول: 95

رابرت نوزیک (۱۹۳۸-۲۰۰۲) یکی از مشهورترین فیلسوفان قرن بیستم آمریکایی، در واقع بیشتر شهرت خود را مدیون این کتاب است. نوزیک بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر را در ۱۹۷۴ منتشر کرد، یعنی سه سال بعد از کتاب نظریه‌ی عدالت جان رالز. مهم‌ترین دغدغه‌های نویسنده که از همان آغاز در مقدمه‌ی کتاب بیان می‌شوند از این قرارند: آدمیان حقوقی دارند، و کارهایی هست که هیچ شخص یا گروهی نمی‌تواند با آنان انجام دهد، مگر با نقض حقوقشان.

حقوق آدمی چنان مستحکم و وسیع‌اند که می‌توان پرسید دولت و دولتمردان چه کاری را مجازند بکنند. از مهم‌ترین نتایجی که این کتاب درباره‌ی دولت به آن می‌رسد این است که دولت کمینه (حداقلی) دولت موجه است یعنی دولتی که فقط کارکردهای محور اعمال قرارداد‌ها، محافظت از افراد در برابر زور و دزدی و کلاه‌برداری، و شبیه این‌ها را دارد. دولتی بزرگ‌تر از دولت کمینه این حق اشخاص را که نمی‌توان به بعضی کارها وادارشان کرد نقض می‌کند و ناموجه است؛ و سر دیگر این‌که دولت کمینه هم بر حق است و هم برانگیزنده.


خورشید نیمه شب

• یو نسبو
• ترجمه ی نیما م. اشرفی
• نشر چترنگ
• چاپ اول: ۹۵

یو نسبو سال 1960 در نروژ چشم به جهان گشود. او پس از تحصیل در دانشکدۀ اقتصاد و بازرگانیِ شهر برگِن با برادرش، کِنوت، یک گروه موسیقی تشکیل داد و چیزی نگذشت که دومین آلبوم‌ آن‌ها در صدر جدول پرفروش‌ترین آلبوم‌های موسیقی نروژ قرار گرفت. اولین تجربۀ جدیِ نسبو در نوشتن، زمانی بود که انتشاراتی به او پیشنهاد داد خاطرات خود را از تجربیات گروه موسیقی‌شان بنویسد. اما او در عوض، پی‌رنگ اولین رمان خود خفاش را به رشته تحریر درآورد. این رمان پاییز 1997 منتشر و با استقبال خوبی مواجه شد و جایزۀ بهترین کتاب جنایی نروژ و همچنین بهترین کتاب جنایی اسکاندیناوی را از آن خود کرد. او با نوشتن بیش از بیست اثر شاخص، تا به حال نامزد و برندۀ چندین جایزۀ معتبر بین‌المللی از جمله جایزۀ ادگار (2010)، جایزۀ کتاب کودکان آرک (2007) و جایزۀ پیر گینت (2013) شده است.

گرچه آثار او تا کنون به بیش از پنجاه زبان مختلف ترجمه شده، اما نسبو تا کنون در ایران ناشناخته مانده و خورشید نیمه‌شب اولین کتابی است که از این نویسنده به زبان فارسی برگردانده می‌شود.

برخلاف اغلب رمان‌های هیجانی-معمایی که در آن‌ها نویسنده سعی می‌کند با پی‌رنگی پرجزئیات و تودرتو و معماهای مرموز خواننده را درگیر کند، در خورشید نیمه‌شب خواننده از طریق پی بردن به ذهنیات ضدقهرمانِ فراری و آشنایی با مواجهۀ اگزیستانسیالیستی او با مسائلی چون زندگی، عشق، مرگ، مذهب، یأس، رستگاری و... سر ذوق می‌آید و تعلیق را در فاصلۀ خالی مابین خطوط صفحات کتاب، یعنی در نبود کنشی هیجان‌انگیز، احساس می‌کند.


صدای زمانه (جامعه شناسی شخصیت زن در رمان بعد از انقلاب)

• عسگر عسگری حسنکلو و کارولینا عسگری
• نشر اختران
• چاپ اول: 95

به تدریج با پیچیده شدن ساختار جامعه،ساختار جامعه،ساختار رمان نیز پیچیده میشود.این دگرگونی توجه به شخصیت پردازی را نیز به همراه دارد.شخصیت که در اولین رمان های فارسی در حد تیپ و نماینده طبقه اجتماعی یا خانواده بوده است اکنون در ساختار رمان در اولویت قرار می گیرد و به فردیت دست می یابد.این گرایش را در رمان قبل از انقلاب هم مشاهده می کنیم اما بیشتر در مورد شخصیت های مرد،دگرگونی ساختار اجتماعی در سال های پس از انقلاب،در رمان این دوره تاثیر آشکاری می گذارد و از جمله برای اولین بار در تاریخ رمان فارسی،شخصیت زن به درجه ی اعلایی از فردیت دست می یابد.

در این دوران فعالیت اجتماعی زن که ناشی از مدرن شدن جامعه است و در رمان نیز منعکس می شود.شخصیت های زن مورد توجه نویسندگان قرار می گیرندو شخصیت شان با دقت ترسیم می شود.در این تحول نه تنها به کارگیری روش های گوناگون شخصیت پردازی موثر است بلکه معرفی شخصیت در برخورد با وقایع تاریخی و اجتماعی و فعالیت او در گروه های مختلف جامعه یعنی توجه به عوامل جامعه شناختی شخصیت پردازی-از اهمیت خاصی برخوردار می شود.

در این کتاب برآنیم تا نقش عامل جامعه شناختی شخصیت پردازی در رمان بعد از انقلاب را در شکل گیری رمان مدرن چند صدایی بررسی کنیم.

همچنین برای ارتباط و هماهنگی های لازم می توانید با شماره 23051492 تماس بگیرید. منتظر پیشنهادات و انتقادات سازنده شما عزیزان می باشیم.