اهداف نشست سه‌ جانبه ایران، روسیه و سوریه

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز درباره نشست مسکو گفت که برنامه‌ریزی مذاکرات سه‌جانبه وزیران خارجه سه کشور، ابتکار راهبرد سه‌جانبه مبارزه با تروریسم ضدسوری است. ایران و روسیه از ابتدای بحران سوریه تاکنون، طرفین را به پیگیری راهکار سیاسی دعوت کرده و به موازات گسترده شدن بحران در قلب خاورمیانه در کنار نظام سوریه متحد راهبردی خود، به پیکار با تروریست‌ها مبادرت ورزیده‌اند.

۱. هماهنگی در پیشبرد استراتژی ضدتروریسم

روسیه و ایران از آغاز بحران سوریه و با وجود برخی اختلاف‌نظرها درخصوص آینده سوریه از جمله بقای بشار اسد، تاکنون با پیگیری راهبرد مذاکرات سوری-سوری و همزمان لزوم اقدام بین‌المللی برای سرکوب گروه‌های تروریستی و قطع حمایت‌های مالی، تسلیحاتی و اطلاعاتی از تروریست‌ها، بر لزوم تعیین آینده سیاسی این کشور با رای مردم این کشور تاکید می‌کنند. استفاده ابزاری گروه کشورهای ضدسوری از تروریست‌ها با هدف سرنگونی حکومت بشار اسد، تاکنون علاوه بر کشته و زخمی و آواره شدن میلیون‌ها نفر، به ویرانی سوریه و از سوی دیگر گسترش سلطه تروریسم به عراق منجر شده است.

برخورد بی‌اغماض با تروریست‌ها

در همین خصوص وزیر خارجه روسیه در آغاز مذاکرات دوجانبه با همتای ایرانی خود اعلام کرد، محور نشست سه‌جانبه، برخورد بی‌اغماض با تروریست‌های ضدسوری است و سه کشور گام‌های لازم را برای مبارزه با تروریسم تعیین کردند. سرگئی لاوروف با بیان اینکه بی‌شک توجه و تمرکز عمده ما بر موضوع سوریه و تاکید بر مبارزه جدی و بدون اغماض با تروریست‌ها است، افزود: «در مذاکرات دوجانبه و نشست سه‌جانبه، جزئیات اوضاع سوریه از جمله کمک‌های انسان‌دوستانه و راه‌های جلوگیری از تجهیز و تسلیح تروریست‌ها را بررسی می‌کنیم.» لاوروف همچنین در نشست خبری تاکید کرد که تروریست‌ها نباید فرصت داشته باشند. این تصمیم شورای امنیت است و امیدواریم این تصمیم مورد حمایت این شورا قرار گیرد.

راهبرد مشترک-مواضع قوی

همزمان، وزیر امور خارجه ایران نیز پس از ورود به فرودگاه مسکو با اشاره به این موضوع که متاسفانه گروهی از کشورها همواره به‌دنبال جنگ و راه‌حل نظامی در سوریه بوده‌اند، در حالی که راه‌حل این بحران سیاسی و همچنین مبارزه با گروه‌های تکفیری است، ابراز کرد: «ما همواره بر ضرورت برقراری آتش‌بس همه‌جانبه، کمک‌رسانی انسان‌دوستانه گسترده و پیدا کردن راه‌حل سیاسی برای موضوع سوریه تاکید کرده‌ایم.»

محمدجواد ظریف همچنین گفت که تهران و مسکو با راهبرد مشترک، مواضع قوی در مبارزه با تروریسم در منطقه دارند. ظریف همچنین در نشست خبری با همتایان روس و سوری خود با بیان اینکه در این مذاکرات ضمن استقبال از قطعنامه ۲۲۵۴ ژنو، مجددا تاکید داریم که راه‌حل بحران سوریه تنها پشت میز مذاکره به‌دست می‌آید، از ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه تبلیغاتی به برخی نقاط مشخص در سوریه انتقاد کرد. پیش‌تر بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نیز درباره نشست مسکو گفته بود که برنامه‌ریزی مذاکرات سه‌جانبه وزیران خارجه روسیه، ایران و سوریه، ابتکار راهبرد سه‌جانبه مبارزه با تروریسم ضدسوری است. سخنگوی وزارت خارجه روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با «ایرنا» در مسکو، گفت: «محور حمایت از دمشق متشکل از روسیه و ایران و همراهی‌های عراق با توجه به گسترش پدیده تروریسم به این کشور، دستاوردهای زیادی داشته است که نتایج آن و همچنین ادامه همگرایی‌ها در مذاکرات یک روزه ظریف در مسکو و همچنین نشست سه‌جانبه بررسی خواهد شد.»

از سرگیری گفت‌وگوهای داخلی

از سوی دیگر، ولید المعلم وزیر خارجه سوریه نیز در حاشیه این دیدار به خبرگزاری اینترفاکس گفت که سوریه آماده است تا گفت‌وگوهای داخلی را دوباره از سر بگیرد. به گفته او بشار اسد برای برقراری یک آتش‌بس دوباره در حلب نیز آماده است، به شرط آنکه این تضمین وجود داشته باشد که شهروندان غیرنظامی بتوانند شهر را ترک کنند. همچنین در دیدار ظریف و المعلم، راه‌های همکاری برای مبارزه با تروریسم در سوریه، شرایط منطقه و همچنین گسترش روابط دوجانبه بررسی شد.

۲. پیگیری اجرای توافق سران

یکی دیگر از دستورهای مذاکرات وزیران امور خارجه ایران و روسیه در مسکو، پیگیری برای اجرایی شدن توافق‌های حسن روحانی و ولادیمیر پوتین در نشست مرداد ماه باکو اعلام شده است. ظریف افزون بر شرکت در نشست سه‌جانبه با سرگئی لاوروف و ولیدالمعلم، با همتای روسی خود نیز دیدار دوجانبه انجام داد. ظریف پس از مذاکرات دوجانبه در کنفرانس خبری با اشاره به مذاکرات ایران و روسیه تاکید کرد که دو کشور پیشرفت‌های قابل توجهی در تمامی عرصه‌های روابط دوجانبه از جمله اقتصادی و سیاسی، امور بین‌المللی و منطقه‌ای دارند. لاوروف نیز محور دیگر مذاکرات دو جانبه با همتای ایرانی خود را اجرایی شدن توافق‌های رئیسان جمهوری دو کشور در نشست چندی پیش در باکو، آماده‌سازی مقدمات برگزاری پنجمین نشست سران کشورهای ساحلی خزر و نهایی کردن کنوانسیون این دریا اعلام کرد.

پیش‌تر نیز سخنگوی وزارت خارجه روسیه درباره این سفر یک روزه اعلام کرده بود که ظریف و لاوروف در مذاکرات خود چشم‌انداز گسترش روابط دوجانبه و همچنین برنامه نشست مشترک کمیسیون همکاری‌ها را که در آینده‌ای نزدیک در تهران برگزار خواهد شد، بررسی می‌کنند. بنا به اعلام پایگاه خبری وزارت خارجه روسیه، خانم ماریا زاخارووا افزود: «دیدار وزیران خارجه ایران و روسیه معطوف به دورنمای توسعه روابط و در وهله نخست توجه به اجرای توافق‌های به دست آمده بین رئیسان جمهوری دو کشور در مذاکرات باکو است.» در نشست سران ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان که ۱۸ مرداد ماه در باکو برگزار شد، افزون بر تفاهم‌ها و توافق‌های متعدد سه کشوری، روحانی و پوتین برای افزایش روابط دوجانبه در عرصه‌های گوناگون به ویژه اقتصادی، توسعه همکاری‌های منطقه‌ای، سیاسی، امنیتی و بازرگانی توافق کردند.