دیوید لین؛ روایتگری بزرگ در تاریخ سینما

وبسایت سینما پرس : سر دیوید لین کارگردان انگلیسی برنده دو جایزه اسکار و یک نخل طلایی کن، خالق داستان های بزرگ تاریخ و پروداکشن های عظیم و راوی وفادار داستان های بزرگ کلاسیک تاریخ ادبیات، در ۲۵ مارس ۱۹۰۸ در شهر کریدون انگلستان متولد شد.

کسب جایزه‌ اسکار در سال ۱۹۵۷ برای فیلم «پل رودخانه کوآی» توجه علاقه‌مندان به سینما را به او جلب کرد و لین پنج سال بعد با فیلم «دکتر ژیواگو» و کسب دومین جایزه‌ اسکار نام خود را به عنوان یکی از برترین کارگردانان جهان تثبیت کرد.

آثار لین همچنان از جذاب‌ترین آثار سینمای جهان‌شمرده می‌شوند. «الیور تویست» از دیگر ساخته‌های اوست. همچنین یکی از بهترین عاشقانه های سینما، فیلم «آرزوهای بزرگ» که یکی از مهجور مانده ترین آثار این کارگردان بزرگ است فراموش نشدنی است.

دیوید لین با اتمام تحصیلات مقدماتی جذب حرفه‌ سینما شد و فعالیت خود را در این حرفه از نوزده ‌سالگی با دستیاری فیلم ‌برداری و تدوین آغاز کرد. وی در نخستین آثارش با نویل کوارد، هنرپیشه و فیلم ‌نامه ‌نویس انگلیسی، همکاری کرده است.

«لورنس عربستان» شاید پر آوازه ترین فیلم لین است .داستان «لورنس عربستان» در فاصله دو زوال اساسی و عمده زندگی لورنس می‌گذرد. مرگ جسمانی او که در صحنه آغازین مدت‌ها بعد از بازگشت به انگلستان بر اثر تصادف موتورسیکلت روی می‌دهد و مرگ آرمان‌هایش که در صحنه پایانی، هنگام اتمام ماموریت دوم و آخرش در عربستان پدیدار می‌شود .

آرمان‌باختگی تمام‌عیار، فقط در «لورنس عربستان» به این شدت دیده می‌شود. در مباحث تحلیلی - تاریخی عموما از «لورنس عربستان» به عنوان یکی از برجسته‌ترین و ماندگارترین فیلم‌های تاریخی - حماسی سینمای جهان نام می‌برند و آن را در کنار «اسپارتاکوس»، «بن هور» یا «سقوط امپراتوری رم» قرار می‌دهند.

اما لورنس دیوید لین با این فیلم‌ها و با سایر نمونه‌های درجه یک این نوع سینما، دو تفاوت اساسی دارد: یکی این که به لحاظ بصری به غیر از یکی دو صحنه جنگ، چشم تماشاگر را به جای انبوه جمعیت و سیاهی لشکر که احیانا در سپاه‌ها صف بسته‌اند، بیشتر به فضای خالی از جمعیت در دل صحراهای عربستان خیره می‌کند، و دیگر این که پیرو همین موضوع، آشکارا از عظمت و شکوه ظاهری و بیرونی به عنوان اصلی‌ترین عامل ماندگاری در خاطره بیننده فاصله می‌گیرد و به طرف کاویدن احساس‌ها و ابعاد درونی شخصیت‌ها و به ویژه خود لورنس می‌رود.

لین زیبایی‌های بصری شگفت‌انگیزی را با کمپوزیسیون‌های درخشان در دل صحرا و در برابر آفتاب سوزان دشت‌های عربستان خلق کرده و همه این چشم‌نوازی‌ها را به ویژگی‌های فرعی فیلم بدل کرده است.

دیگر فیلم اسکاری لین«پل رودخانه کوای» است. این فیلم در فهرست بهترین آثار اکشن کلاسیک در رتبه اول قرار دارد. «پل رودخانه کوای» محصول ۱۹۵۷ ،برنده ۷ جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم و کارگردانی است که چهار جایزه بافتا و سه جایزه گلدن گلوب را نیز کسب کرده است. این فیلم که داستان آن در ارتباط با جنگ جهانی دوم است، براساس رمانی به همین نام از «پیر بویل» ساخته ‌شد.

«پل رودخانه کوای» با نقش‌آفرینی ویلیام هولدن، آلک گینس و جک هاوکینز در سال ۱۹۹۷ به عنوان اثری فرهنگی، تاریخی و دارای اهمیت هنری شناخته شد و برای ثبت و نگهداری در دفتر فهرست فیلم ملی کتابخانه ملی کنگره آمریکا برگزیده شد.

«آرزوهای بزرگ» ماندگار ترین و به تعبیری وفادارترین نسخه اقتباس شده در سینما است. آنچه باعث شد تا لین بتواند «آرزوهای بزرگ» را تقریبا با همان حال و هوای رمان دیکنز و بسیار وفادار به متن و اصل کتاب از کار دربیاورد ؛ بیش از همه به شناخت لین از زندگی دیکنز مربوط است .

«آرزوهای بزرگ» به تعبیری زندگینامه خود دیکنز در کودکی و نوجوانی است. دورانی که او در فقر فزاینده و بدون هیچ سرپناهی کودکی اش را در منطقه فقیرنشین لندن می گذرانید بسیار به زندگی پیپ رمان «آرزوهای بزرگ» شباهت دارد. از این رو دیوید لین برای نگارش فیلمنامه آرزوهای بزرگ بیش از دوسال وقت صرف کرد و سرانجام با یک گروه ۵ نفره ؛ سناریوهایی را آماده کرد.

نتیجه نهایی یک فیلمنامه بسیار دقیق بود که عمده ظرافت و جزئیات رمان را نیز در خود محفوظ داشت و دیوید لین در بیان تصویری خود نیز؛ حق مطلب را ادا کرد. جدای از فیلمنامه و کارگردانی باید به فیلمبرداری بسیار تاثیرگذار گای گرین نیز توجه کرد که به خاطر همین کار به اسکار بهترین فیلمبرداری نیز رسید.

«دیوید لین»کارگردانی صاحب سبک و روایتگری بزرگ در سینما است که بیانگری و داستان پردازی را خیلی خوب بلد است.طراحی دقیق همراه با جزئیات و صحنه پردازی در قاب های بزرگ و زیبا از ویژگی های این کارگردان بزرگ انگلیسی است. دیوید لین داستان های بزرگ را در نمایش های بزرگ برگزار کرد و این نمایش های جزو ماندگارترین و دقیق ترین سکانس های تاریخ سینما محسوب می شوند.

دیوید لین در۱۶ آوریل سال ۱۹۹۱ درگذشت .آثار دیوید لین عبارتند از : بخاطر آن خدمت می کنیم ؛ این نسل خوشبخت ؛ روح خوشدل ؛ برخورد کوتاه (برنده نخل طلایی فستیوال کن ۱۹۴۶) ؛ انتظارات بزرگ ؛ الیور توئیست ؛ دوستان پرشور ؛ مادلین ؛ دیوار صدا ؛ انتخاب اضطراری ؛ تابستان پرخاطره ؛ پل رودخانه کوای (برنده جایزه اسکار ۱۹۵۷) ؛ لورنس عربستان (برنده اسکار ۱۹۶۲) دکتر ژیواگو ( نامزد اسکار) ؛ دختر رایان و گذرگاهی به هندوستان