خواندنی ها با برترین ها (۱۲۸)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با نامه ابراهیم گلستان به سیمین دانشور، اثری درباره حماقت ترامپ، رمانی جدیدی از ادبیات فرانسه و... آشنا شوید.

نامه به سیمین

• ابراهیم گلستان
• انتشارات بازتاب نگار
• چاپ اول:۹۶

در مقدمه کتاب به قلم عباس میلانی آمده است: چند سال پیش، در دیداری با ابراهیم گلستان، سخن از آفت ساده‌انگاران پرمدعای گاه بی‌پروایی به میان آمد که نیم قرنی بر ذهن و زبان نسلی از ایرانیان نفوذ زیانبار داشته‌اند. از فردید و شریعتی و طبری سخن به میان آمد و طبعا پس از چندی، بحث به آل احمد هم کشید. گلستان از سابقه دوستی و آشنایی بیست و چندساله‌اش با آل احمد می‌گفت. از سیمین دانشور می‌گفت و از سجایای اخلاقی ستودنی‌اش...

به تأسف پرسیدم: «چرا این‌ها را نمی‌نویسد؟» می‌دانستم بختک این دسته ساده‌انگاران پرمدعا فضا را برای فکر آزاد در ایران تنگ کرده است. دریافته بودم مهم‌ترین خصم فکر آزاد و آزادی‌خواه، وعده‌های کاذب و جذاب دلالان ایدئولوژی‌های گونه‌گونی است که پیچیدگی‌های جهان را ساده می‌کنند و به نوید یقینی سست‌بنیاد، ریشه‌های شک‌ و کنجکاوی را، که دو شرط اول تفکرند، برمی‌کنند...

آن شب پرسشم را تازه تمام کرده بودم که او از جا برخاست، به طرف یکی از میزهای کارش رفت و از کشویی، که امروز می‌دانم پر از دست‌نویس‌های چاپ‌نشده آثارش است، متنی بیرون کشید و به دستم داد. به تواضع گفت: «بعضی از این حرف‌ها را اینجا نوشته‌ام.»
صدوچند صفحه ای بود. دست‌خط گلستان بود، مخاطبش سیمین دانشور و پاسخی بود به نامه‌ای از او...


بی شعورها (نظریه ای درباره دونالد ترامپ)

• آرون جیمز
• ترجمه ی مریم احمدی
• نشر تیسا
• چاپ اول:۹۶

در ميان گونه‌هاي موجود در اکوسيستم بيشعوري، ترامپ دقيقاً به کدام گونه تعلق دارد؟ چرا ظاهر ترامپ تا اين حد فريبنده است؟ چرا اين مرد موطلايي و عاشق طلا، دوست‌داشتني به نظر مي‌رسد؟ اصلاً، چرا ترامپ اين‌قدر باعث بي‌ثباتي مي‌شود؟ چرا ما در برابر او احساس حيرت، گيجي و سردرگمي مي‌کنيم و در هاله‌اي از آشفتگي به او مي‌نگريم؟ او دمکراسي را با چه خطراتي مواجه مي‌کند؟ همة ما قبول داريم که ترامپ، نمونة «حب نفس» يا «ميل به‌رسميت‌شناسي خود توسط ديگران» است.

او عاشق جلب توجه و ارتقاي جايگاه خود در چشم ديگران است، و به طور خستگي‌ناپذيري درحال اثبات اين مدعاست که از همه بزرگ‌تر و بهتر است و بر خود تسلط بيشتري دارد. ترامپ، به ‌رغم ضعف‌هايش، براي کساني که به سيستم سياسي موجود بي‌اعتمادند، همچون کورسوي اميدي براي تغيير وضع موجود است. در اين سيستم فاسد، برنده شدن يک بيشعور در رقابت قدرت، پرسشي را پديد مي‌‌آورد: «آيا ممکن است يک بيشعور تمام‌عيار، چنين لطف بزرگي در حق ما انجام دهد و با فساد مبارزه کند؟» «لودگي» شيوة خاص بيشعوري ترامپ است.

اين شيوه نشان‌دهندة علت موفقيت اوست، اما از طرفي نشان‌دهندة انحطاط تدريجي و تبديل شدن او به قدرتي است که از خشونت پشتيباني مي‌کند. آيا ترامپ مي‌داند خودبزرگ‌بيني‌اش او را به کجا مي‌کشاند؟ احتمالاً نمي‌داند، و بي‌توجهي چنين افرادي به رفتارشان، در حالي‌ که تلاش مي‌کنند به بالاترين مقام کشورشان و حتي جهان برسند، ما را با نگراني همه‌جانبه‌اي دربارة آينده‌مان مواجه مي‌کند.


هایدریش مغز هیملر است

• لوران بینه
• ترجمه ی سیامند زندی
• نشر قطره
• چاپ اول: 96

بهترين کتاب سال به انتخاب فايننشال تايمز برگزيده‌ي نويسندگان نيويورک تايمز نامزد نهايي جايزه‌ي انجمن ملي منتقدان کتاب امريکا هايدريش مغز هيملر است، اولين رمان لورانبينه، با موفقيت چشم‌گير در فرانسه و سراسر دنيا مواجه شد.

اين رمان ماجراي ترور راينهارد هايدريش،از برجسته‌ترين چهره‌هاي رايش سوم،را روايت مي‌کند،عملياتي که جنبش مقاومت چک آن را با کمک انگلستان برنامه‌ريزي کرده بود. تمام ماجراها واقعي‌اند،اما نگاه ظريف و خلاقانه ‌يلورانبينه و بازآفريني‌هاي او چنان هنرمندانه است که خواننده را از ابتدا تا انتهاي کتاب کنجکاو و مشتاق نگه مي‌دارد.


کاناپه چی

• پوریا عالمی
• انتشارات مروارید
• چاپ اول: ۹۶

من تنها کاناپه چی دنیا هستم که مثل فروید قصه ی آدم هایی را که روی کاناپه ام دراز کشیده اند برای شما تعریف می کنم.

«کاناپه ی پوریا عالمی که در چند سال اخیر به آن وفادار مانده سبکی چندضلعی است که نویسنده تنها یکی از این ضلع هاست. آن ها که به اقتضای سوژه ی پوریا عالمی روی کاناپه ی او می نشینند خود راوی داستان خویش هستند. لکنت بیانی، تناقض های گفتاری و ابهام گویی های ناخودآگاه یا عمدی و بالاخره نتیجه گیری های نقیض باورهای سوژه های پوریا عالمی از مجموع گفت وگوهای این سبک، هجو سرشاری تولید می کند که فقط در این سبک ممکن می شود.

پوریا عالمی برای تنوع بخشی به این سبک خود، گاهی خود در مقام پرسش کننده ظاهر می شود و با پرسش های پارادوکسیکال سوژه ی خود را به خطاگویی سوق می دهد و با تمجیدهایی که پرسش کننده از اظهارات سراسر غلط سوژه به عمل می آورد، سوژه ی پوریا عالمی به وجد می آید و مکنونات قلبی خود را روی کاناپه می ریزد!

این اوج توانایی یک طنزنویس است. دیگر بیش از این نباید از برجستگی های طنز پوریا عالمی سخن گفت. باید به مخاطبان این مجموعه اجازه داد دیگر ویژگی ها را کشف کرده و از آن لذت ببرند.» (ماشاالله شمس الواعظین)


پدر خوانده

• ماریو پوزو
• ترجمه ی منیژه اذکایی
• انتشارات نیلوفر
• چاپ اول: ۹۶

از سال 1969 تا امروز رمان پدرخوانده در كانون علاقه رمان‌خوانان جهان بوده است. سبك مردانه و پرخون اين كتاب به ‌راستي خواندني است. آفريننده اثر، ماريو پوزو، با خلق شخصيت دون ويتو كورلئونه به جاودانگي رسيد. دون كورلئونه، رئيس يكي از بزرگ‌ترين باندهاي مافياست. اما شگفت آن‌كه، دون را به‌ رغم تمام دلايلي كه در محكوم ساختن او و اعمالش در دست داريم، دوست مي‌داريم. هنر پوزو همين است: آفريدن چيزي زيبا از امري مخوف. پدرخوانده روايتي است عميقا اسطوره‌اي از مناسبات سطحي گانگستري. دون كورلئونه آميزه شگفتي است از خير و شر. او آشتي‌بخش اين دو نيروي ناسازگار است.