ضرورت حمایت اروپا از برجام در برابر تهدید ترامپ

رویداد ۲۴ نوشت: اروپا باید تصمیم بگیرد که در صورت عملی شدن تهدیدهای آمریکا برای خروج از توافق هسته‌ای ایران و اعمال دوباره تحریم‌ها بر این کشور، چه خواهد کرد. گزینه جایگزین موافقت با شرایط سخت‌گیرانه‌تر واشنگتن است که می‌تواند به شرکت‌های اروپایی لطمه بزند.

اتحادیه اروپا اعلام کرده که به‌طور کامل از توافق هسته‌ای حمایت می‌کند و برخی کارشناسان و اعضای پارلمان اروپا می‌گویند اروپا نباید در برابر فشارهای واشنگتن فروبریزد. بااین‌حال، برخی دیگر می‌گویند اروپا باید به خواسته‌های بزرگ‌ترین شریک امنیتی خود پایبند باشد.

با توجه به نگرانی‌های رو به افزایش در جامعه تجاری، یک سخنگوی اتحادیه اروپا به یوراکتیو گفت که این بلوک همواره به دنبال حفاظت از منافع شرکت‌های خود بوده است.

این سخنگو در پاسخ به این سؤال که آیا اتحادیه اروپا برنامه احتمالی برای حفاظت از سرمایه‌گذاران اروپایی در صورت تصمیم نهایی واشنگتن برای خروج از توافق هسته‌ای جولای ۲۰۱۵ دارد یا خیر، گفت: «ما در مورد شرایط اضطراری فکر نمی‌کنیم. اتحادیه اروپا همیشه به دنبال حفاظت از منافع مشروع عاملان اقتصادی خود است.»

پس از تقریباً دو سال مذاکرات دقیق چین، فرانسه، روسیه، انگلیس، آمریکا و آلمان و اتحادیه اروپا با تهران در مورد برنامه هسته‌ای ایران به توافق رسیدند.

اما دولت ترامپ این توافق را در راستای منافع ملی آمریکا ندانسته و به عقیده او باید «تصحیح» شود. اروپا از جانب خود اعلام کرده که به‌طور کامل به اجرای برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) متعهد می‌ماند. بروکسل در کنار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بوده که بازرسی‌های بی‌شماری از ایران داشته و اعلام کرده که این کشور به تعهدات خود پایبند است.

اما بخش تجاری اروپا با این نگرانی روبرو است که تحریم‌های آمریکا بر شرکت‌های اروپایی که در ایران فعال هستند و همچنین فعالیت‌های تجاری در آمریکا دارند، تأثیر بگذارد.

لویزا سانتوس، مدیر بخش روابط بین‌الملل بیزینس یوروپ که شرکت‌های مستقر در اتحادیه اروپا را معرفی می‌کند، گفت که این جامعه تجاری از توافق هسته‌ای ایران حمایت می‌کند.

سانتوس در ادامه افزود: «اگر یکی از طرف‌ها تصمیم بگیرد که این توافق را زیر سؤال ببرد، و در نتیجه در مورد تحریم‌های مضاعف علیه ایران که مورد تأیید دیگر طرف‌ها نیست، تصمیم بگیرد، این مسئله برای ما مشکل‌ساز می‌شود.»

وی در ادامه افزود که این مشکل به ماهیت فراسرزمینی تحریم‌های آمریکا برمی‌گردد که بر اساس آن شرکت‌هایی که هرگونه مشارکتی با آمریکا دارند نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند، حتی اگر اتحادیه اروپا شرایط فعلی را حفظ کند.

وی تأکید کرد: «این نکته حامل خطراتی است که باید مدنظر قرار دهیم.»

به گفته استیون بلاکمنز، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مرکز مطالعات سیاست اروپایی، در مورد برجام اتحادیه اروپا مجبور به اقدام مستقل از آمریکا خواهد شد.

وی گفت: «درست مانند زمانی که آمریکا از توافقنامه آب و هوایی پاریس، یونسکو و فرآیند صلح خاورمیانه -به‌واسطه به رسمیت شناختن قدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل- کنار رفت.»

بلاکمنز متذکر شد که نهادهای اتحادیه اروپا، فرانسه، آلمان و انگلیس باید قویاً از اصل «توافقات انجام شده را حفظ کنید» که یکی از سنگ بناهای قانون بین‌المللی است، حمایت کنند.