چگونه یک تعمیرکار حرفه‌ایِ خودرو شویم؟

روزنامه خراسان: درباره خدمات فنی خودرو جزئیات دقیقی را در سه بخش ارائه می کنیم؛ ابتدا انواع دوره های آموزشی-مهارتی موجود در حوزه انواع حرفه های فنی خودرو را مرور می کنیم، سپس سراغ فرایند شروع کار و دریافت مجوزها می رویم و در نهایت تصویری از وضعیت آینده این مشاغل و همچنین تخمینی از درآمد آن ارائه خواهیم کرد.

آموزش مهارت های خودرویی چقدر آب می خورد؟

برای استادکار شدن در حوزه خودرو، چند مسیر پیش رو دارید:

۱. طبق تجربه، بهترین روش برای یادگیری مهارت های تعمیرات خودرو، شاگردی کردن است، اما ممکن است برای بسیاری از مشتاقان این حوزه، این امر میسر نباشد.

۲. تحصیل در رشته های مرتبط که با عناوینی چون مهندسی خودرو، مهندسی مکانیک، مهندسی ساخت و تولید، اتومکانیک، مکانیک خودرو و... در دوره ها و مراکز مختلف (هنرستان های فنی و حرفه ای، کاردانش، دانشگاه های متعارف و دانشگاه علمی کاربردی) ارائه می شوند هم برای کسانی که هنوز حال و حوصله تحصیل و فرصت شرکت در دوره های آموزشی مفصل را دارند، ممکن است مناسب باشد اما برای بسیاری این گونه نیست.

3. شرکت در دوره های فنی و حرفه ای برای بسیاری از علاقه مندان کسب و کارهای خودرویی مناسب تر خواهد بود. این دوره ها توسط انواع مراکز فنی و حرفه ای دولتی و آزاد و آموزشگاه های تخصصی خودرو ارائه می شود. طول دوره ها و هزینه آن هم متفاوت است. جدول مقابل دوره های آموزشی برای چند رسته کسب و کار در این حوزه را نشان می دهد.

در انتخاب دوره ها به چه نکاتی توجه کنیم؟

البته انتخاب دوره های مهارت آموزی نباید صرفا بر اساس قیمت باشد بلکه جزئیات زیاد دیگری هم باید موردتوجه باشد. از نکاتی مثل تجربه و سابقه استادان، سرفصل های ارائه شده، تعداد افراد حاضر در هر کلاس، به روز بودن آموزش ها و... که بگذریم، کیفیت دوره های عملی و به خصوص "امکانات و تجهیزات آموزشگاه ها" بسیار حائز اهمیت است. ممکن است دوره ای ارزان باشد -یا حتی مثل برخی دوره های دولتی، رایگان باشد- اما شما در طول دوره نتوانید آموخته های خود را به خوبی تمرین کنید. مثلا در دوره تنظیم موتور، یا ecu (کامپیوتر موتور) این که انواع موتورها و ecu ها در اختیار مهارت آموز قرار داده شود تا او تفاوت ها را درک کند و عیب یابی و تعمیر را در عمل تمرین کند، بسیار حائز اهمیت است.

دریافت مجوز و شروع به کار

همان طور که قبلا گفتیم، گلوگاه اصلی در راه اندازی کسب و کار خدمات فنی خودرو، مهارت آموزی است. اگر به هر طریقی شما این خان را طی کنید، گام های بعدی، یعنی تامین سرمایه و تجهیزات اولیه و دریافت مجوز چندان سخت نخواهد بود. برای دریافت مجوز کافی است با مدرک معتبر خود (مدرک تحصیلی مرتبط یا مدرک فنی و حرفه ای مرتبط)، مدارک شخصی و مدارک مالکیتی محل کارگاه تان به اتحادیه صنف تعمیرکاران بروید. آن ها شما را برای برخی استعلام ها به ادارات مربوط خواهند فرستاد. این فرایند به طور معمول کمتر از یک میلیون تومان (تعرفه استعلامات و کمیسیون ورودی و...) هزینه دارد و اگر مشکلی وجود نداشته باشد، کمتر از یک ماه زمان می برد. تامین تجهیزات لازم (که برای خدمات مختلف متفاوت است) نیز به سرمایه اولیه زیادی نیاز ندارد.

حال بازار تعمیرات خودرو خوب است؟

شاید بپرسید که سرمایه گذاری برای ورود به این حرفه توجیه اقتصادی دارد؟ شرکت در دوره ها و کلاس ها، پرداخت هزینه آموزش، هزینه خرید یا اجاره مکان و در نهایت تجهیز تعمیرگاه، همه هزینه هایی است که باید از محل درآمدهای این کار حاصل شود. اگر بازار اشباع باشد، ممکن است این همه سرمایه گذاری منطق اقتصادی نداشته باشد. اما واقعیت این است که این بازار برای تعمیرکاران حرفه ای هنوز جا دارد و به نظر نمی رسد به این زودی اشباع شود. برخی شواهد این موضوع را تایید می کند؛

از جمله افزایش روزافزون تعداد خودروها که در نمودار زیر بر اساس آمار رسمی بانک مرکزی به خوبی تشریح شده است و نشان می دهد که درصد تعداد خانوارهایی که در سال ۱۳۹۵ صاحب خودروی شخصی بوده اند نسبت به ۲۰ سال قبل بیش از سه برابر شده است. اگر رشد تعداد خانوارها و همچنین خانوارهای دارای دو خودرو را هم در نظر بگیریم، به خوبی در خواهیم یافت که چگونه تعداد خودروها از حدود یک میلیون دستگاه در ابتدای انقلاب به حدود ۲۰ میلیون دستگاه در زمان فعلی رسیده است و طبق پیش بینی وزیر راه، طی ۲۰ سال آینده ۲.۵ برابر خواهد شد و به ۵۰ میلیون دستگاه خواهد رسید. علاوه بر این آمار رسمی، مشاهدات میدانی هم نشان می دهد سر بسیاری از تعمیرکاران حرفه ای شلوغ است.

درآمد تعمیرات خودرو چقدر است؟

تعرفه تعمیرات مختلف خودرو طبق اعلام اتحادیه ها و عرف بازار مشخص است. مثلا بر اساس اعلام اتحادیه تهران برای خودروی پراید، تعویض جعبه فرمان حدود ۹۰ هزار تومان، تعویض رادیاتور با پروانه حدود ۴۵ هزار تومان، تست انژکتور با دستگاه ۳۰ هزار تومان، تعمیر کامل موتور، ۴۵۰ هزار تومان، تعویض شمع و مگنت بدون دستگاه ۴۵ هزار تومان حق الزحمه دارد. اگر فرض کنیم که شما در روز پنج مشتری داشته باشید و به طور متوسط از هر نفر ۴۰ هزار تومان حق الزحمه بگیرید، درآمد ناخالص کارگاه شما در روز ۲۰۰ هزار تومان و در ماه (با ۲۵ روز کاری) پنج میلیون تومان خواهد بود.

حدود ۱.۵ میلیون تومان از این مبلغ را باید برای هزینه های تاسیسات، استهلاک تجهیزات و حقوق یک نفر شاگرد پرداخت کنید که به طور خالص ۳.۵ میلیون تومان برای شما باقی خواهد ماند. البته این فقط یک تقریب است. مکان یابی و تبلیغات مناسب و از همه مهم تر تبحر شما و ارائه خدمات کافی و مطمئن به مشتری، نکاتی است که در صورت رعایت، می تواند درآمد شما را افزایش و در صورت رعایت نکردن ممکن است این درآمد را کاهش دهد.