زادروز فیزیکدانی که بار الکترون را اندازه گرفت

خبرگزاری ایسنا: رابرت اندروز میلیکان اولین دانشمندی بود که بار الکترون را توسط آزمایش قطره روغن اندازه‌گیری کرد. در دهه ۱۹۲۰ میلادی، وی مطالعات خود را بر روی پرتوهای کیهانی متمرکز کرد و حاصل این مطالعات، نشان‌دهنده آن بود که این پرتوها از فضا می‌آیند. در سال ۱۹۲۳ میلادی رابرت اندروز میلیکان برنده جایزه نوبل فیزیک شد.

امروز ۲ فروردین معادل ۲۲ مارس ۲۰۱۸ میلادی، سالروز تولد رابرت اندروز میلیکان یکی از فیزیکدانان سرشناس تاریخ است.

رابرت اندروز میلیکان فیزیکدان سرشناس آمریکایی ۲۲ مارس(مصادف با دوم فروردین) سال ۱۸۶۸، در موریسون ایلی‌نویز متولد شد. وی دوره‌ی دبیرستان را در مدرسه‌ ماکوکتا سپری کرد و سپس وارد دانشگاه کلمبیا شد و تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه داد و در سال ۱۸۹۵ موفق به اخذ دکترای خود در رشته‌ی فیزیک از این دانشگاه شد.

میلیکان برای اولین بار توانست بار الکترون را توسط آزمایش قطره روغن اندازه‌گیری کند و هدف او از این آزمایش نشان دادن "طبیعت ذره‌ای بار الکتریکی" و تعیین بار پایه بود. مهمترین دستاورد رابرت میلیکان درباره اثر فتوالکتریک است.

اثر فوتوالکتریک پدیده‌ای است الکتروکوانتومی که در آن الکترون، بعد از جذب انرژی یک پرتوی الکترومغناطیسی مانند پرتوی ایکس یا انوار مرئی، از ماده گسیل می‌شود. توصیفات ریاضی آلبرت اینشتین در سال ۱۹۰۵ میلادی، از اینکه چگونه اثر فوتوالکتریک به‌وسیلهٔ جذب کوانتوم نور (چیزی که بعدها فوتون نام گرفت) پدید می‌آید، در مقاله‌ای با عنوان «دیدگاه ابتکاری در باب تولید و تبدیل نور» ارائه شد.

این مقاله توصیف ساده‌ای را از کوانتوم نور یا همان فوتون بیان می‌کرد و نشان داد که چگونه این پدیده را به عنوان اثر فوتوالکتریک توصیف کنیم. توصیف ساده او بر این حساب که جذب یک کوانتوم منفرد از نور بود، توانست خصوصیات این پدیده و فرکانس آستانه را توجیه کند.

تفسیر انیشتین از پدیدهٔ فوتوالکتریک برای او جایزهٔ نوبل را در سال ۱۹۲۱ به ارمغان آورد. در سال ۱۹۰۵ تمامی این مفاهیم درک شد اما نه از طریق آزمایش. تا اینکه در سال ۱۹۱۵ رابرت اندروو میلیکان با مجموعه آزمایش‌هایی که طراحی کرد توانست نظریه انیشتین در خصوص پدیده‌ی فتوالکتریک را اثبات کند. به همین خاطر نیز وی در سال ۱۹۲۳ مفتخر به دریافت جایزه‌ی نوبل فیزیک شد.

سرانجام این فیزیکدان برجسته بر اثر حمله قلبی در تاریخ ۱۹ دسامبر سال ۱۹۵۳ و در ۸۵ سالگی در خانه‌اش در کالیفرنیا دیده از جهان فروبست.