علائم «لوسمی» یا سرطان خون در کودکان

مجله قرمز: بسیاری از علائم لوسمی کودکان همان علائم معمولی هستند که در بسیاری از بیماریهای کمتر جدی هم دیدهمی‌شوند. لوسمی می‌تواند مزمن باشد و علائم ممکن است به کندی پیشرفت کنند یا ممکن است حاد باشد و علائم به سرعت ظاهر شوند. لوسمی کودکان بر نوجوانان نیز تاثیر می‌گذارد. به گفته موسسه ملی سرطان در ایالات متحده، این سرطان شایعترین سرطان کودکان زیر ۱۵ سال است. سالانه حدود ۴۰۰۰ کودک در این کشور تحت تاثیر این بیماری قرار می‌گیرند.

لوسمی بر سلولهای خون اثر می‌گذارد. این بیماری موجب رشد گلبولهای سفید در مغز استخوان می‌شود. این سلولها به جریان خون راه پیدا کرده و تولید سلولهای سالم خون را سرکوب می‌کنند. تشخیص بیماری لوسمی می‌تواند ترسناک باشد اما نرخ بقا امیدوار کننده است.

شایعترین علائم لوسمی کودکان

اگر کودکی هر یک از علائم زیر را داشته باشد و یکی از والدین یا نزدیکان مشکوک به لوسمی باشند، باید به پزشک ارجاع داده شود.

کم خونی

کم خونی وقتی رخ می‌دهد که بدن کمبود سلولهای خونی داشته باشد. گلبولهای قرمز خون مسئول حمل اکسیژن به سراسر بدن هستند و اگر کسی اکسیژن کافی نداشته باشد ممکن است این علائم را احساس کند:

• خستگی
• ضعف
• سرگیجه
• تنگی نفس
• سردرد
• رنگ پریدگی
• احساس سرماخوردگی غیر معمول
• عفونتهای مکرر

کودکان دارای لوسمی مقدار بالایی گلبول سفید دارند اما اکثر این سلولها به درستی عمل نمی‌کنند. این بخاطر این است که سلولهای غیر عادی در حال جایگزین شدن به جای گلبولهای سفید سالم هستند. گلبولهای سفید به حفاظت از بدن در برابر عفونتها کمک می‌کنند. عفونتهای مکرر و مشخص می‌تواند نشان دهنده این باشد که کودک به حد کافی گلبول سفید سالم ندارد.

کبودی و خونریزی

اگر کودکی به سرعت دچار کبودی می‌شود، خونریزی بینی شدید دارد یا از لثه‌های وی خون می‌آید این می‌تواند اشاره‌ای به بیماری لوسمی کودکان باشد. یک بچه با این نوع سرطان کمبود پلاکت خواهد داشت؛ ماده ای که به پیشگیری از خونریزی کمک می‌کند.

درد مفصلی یا استخوان

اگر کودکی به نظر می‌رسد درد دارد و استخوانها یا مفصلهای وی دردناک هستند این ممکن است نشان دهنده لوسمی کودکان باشد.

وقتی لوسمی پیشرفت می‌کند، سلولهای غیر عادی می‌توانند درون مفصلها یا نزدیک به سطح استخوانها تجمع پیدا کنند.

تورم

در یک کودک مبتلا به لوسمی، تورم می‌تواند بر بخشهای مختلف بدن اثر بگذارد از جمله:

• شکم، وقتی سلولهای غیر طبیعی در کبد و طحال تجمع پیدا می‌کنند
• بازو و صورت، به هنگام فشار روی عروقی به نام ورید فوقانی
• غده‌های لنفاوی، موقعی که شخص متوجه توده‌های کوچک شکل گرفته در اطراف گردن، زیر بازو یا ترقوه می‌شودلوسمی کودکان

لازم است که توجه کنید که کودکی که تورم گره‌های لنفاوی دارد و علائم دیگری همراه آن نیست بیشتر احتمال دارد که یک عفونت داشته باشد تا لوسمی.

همچنین تومورها از انواع دیگر سرطان بیشتر احتمال دارد که روی ورید فوقانی فشار بیاورند و منجر به ورم صورت شوند. ورم به هنگامی که کودک از خواب بلند می‌شود، بدتر خواهد شد و در طول روز بیشتر می‌شود.

این حالت سندرم ورید فوقانی نامیده می‌شود و به ندرت در مورد لوسمی رخ می‌دهد. البته این حالت می‌تواند کشنده باشد و نیاز به اقدامات اورژانسی دارد.

کاهش اشتها، معده درد و کاهش وزن

اگر سلولهای لوسمی موجب ورم در کبد، کلیه یا طحال شده باشند این اندامها می‌توانند بر روی معده فشار وارد کنند. در نتیجه ممکن است احساس سیری یا ناخوشی، کمبود اشتها و متعاقب آن کاهش وزن داشته باشد.

سرفه یا مشکلات تنفسی

لوسمی بر بخشهایی از بدن در اطراف قفسه سینه همچون بعضی از گره‌های لنفاوی یا تیموس یا همان غده قرار گرفته میان ریه‌ها اثر بگذارد. اگر این بخشهای بدن متورم شوند می‌توانند بر نای فشار وارد کنند و تنفس را مشکل کنند. مشکلات تنفسی همچنین در صورتی که سلولهای لوسمی در مویرگهای ریه رسوب کنند، رخ می‌دهد. اگر کودکی دچار مشکلات تنفسی باشد، نیاز به مراقبت فوری درمانی دارد.

سردرد، استفراغ و تشنج

اگر لوسمی بر مغز یا نخاع اثر بگذارد کودک ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

• سردرد
• ضعف
• تشنج
• استفراغ
• دشواری تمرکز
• مشکلاتی در تعادل
• تاری دید

بثورات پوستی

سلولهای لوسمی که به پوست گسترش می‌یابند می‌تواند منجر به ظاهر شدن لکه‌های تیره بثورات مانند شوند. این لکه مجموعه‌ای از سلولهاست که کلروم یا سارکوم گرانولوسیتی نامیده می‌شود و بسیار نادر است.

کبودی و خونریزی که لوسمی را مشخص می‌کند همچنین می‌تواند باعث ایجاد لکه‌های کوچک به نام پتشیا شوند. این لکه‌ها ممکن است مانند یک خارش باشد.

خستگی شدید

در موارد نادر، لوسمی منجر به ضعف بسیار شدید و خستگی می‌شود که می‌تواند منجر به ضعف گفتار شود. این زمانی رخ می‌دهد که سلولهای لوسمی در خون تجمع پیدا می‌کنند. این موجب غلظت خون می‌شود که گردش خون از طریق مویرگهای مغز به وجود می‌آید.

احساس کسالت کلی

یک کودک بیمار ممکن است قادر نباشد که علائم را با جزئیات شرح دهد اما ممکن است به نظر بیاید که در کل دچار کسالت است. هنگامی که علت بیماری یک کودک معلوم نیست یک نوبت برای مراجعه به پزشک بگیرید.

علائم اولیه لوسمی کودکان

تشخیص ممکن است دشوار باشد. همچنین از کودکی به کودکی دیگر متفاوت هستند، همه کودکان علائم لیست شده در بالا را نشان نمی‌دهند. علائم اولیه نیز بستگی به این دارد که آیا کودک دارای لوسمی حاد دارد یا مزمن. علائم لوسمی حاد معمولا به سرعت ظاهر می‌شوند . ممکن است قابل توجهتر باشند. آنهایی که لوسمی مزمن دارند علائم خفیفتری دارند و به مرور زمان افزایش پیدا می‌کنند.

اگر والدین کودک متوجه هر یک از علائم بالا شد بهتر است که کودک را هر چه سریعتر نزد پزشک کودکان ببرد. یک تشخیص سریع می‌تواند تضمین کند که کودک درمان درست را به سرعت دریافت خواهد کرد.

با این حال بسیاری از این علائم رایج هستند و می‌تواند نشان دهنده طیف وسیعی از بیماریها باشد. پزشک آزمایشهای مختلفی انحام خواهد داد و قبل از تشخیص همه آنها را ارزیابی خواهد کرد.

دور نمای بیماری

انواع مختلفی از لوسمی کودکان وجود دارد. چشم انداز کودک بستگی به نوع و طیف وسیعی از عوامل دیگر دارد. صرفنظر از این موضوع، تشخیص و درمان لوسمی اولیه می‌تواند نتایج به دست آمده را بهتر کند. برای والدین لازم است که در مورد هر گونه نگرانی در مورد سلامت کودک با پزشک صحبت کنند. پزشکان امروزه می‌توانند بسیاری از موارد لوسمی کودکان را با موفقیت درمان کنند. روشهای درمان در حال پیشرفت هستند و نرخ بقا برای بعضی از اشکال بیماری هم همچنان رو به بهبود است.