هشدار اروپا به آمریکا در مورد اثر تحریم‌های ایران

دیپلمات‌های اروپایی به ایالات‌متحده آمریکا هشدار داده‌اند که اعمال تحریم‌های مالی بر ایران منجر به آن خواهد شد که سایر کشورهای جهان به دنبال ایجاد سیستم‌های بانکی جایگزین باشند و درنتیجه در بلندمدت این موضوع منجر به آن خواهد شد که سلطه جهانی دلار به زیر کشیده شود.

این هشدار در حالی خطاب به آمریکا داده شده که حدود یک هفته دیگر، تحریم‌های جدید آمریکا بر ایران اعمال خواهد شد و هم‌اکنون تمرکز همه تحلیلگران و سیاست‌مداران بر سیستم بانکی سوئیفت SWIFT است که نهادی متشکل از نمایندگان بانک‌های بزرگ ده قدرت برتر اقتصادی است و به بانک‌های سراسر جهان در امور مربوط به نقل و انتقالات مالی کمک می‌کند.

ایالات‌متحده کنترل اساسی بر این نهاد بین‌المللی ندارد، ولی هشدار داده است، چنانچه این نهاد در تحریم‌های مالی ایران همکاری نکند، اعضای هیأت‌مدیره آن را تحریم خواهد کرد؛ موضوعی که چنانچه از سوی سوئیفت جدی تلقی شود، تأثیر بسیاری بر وضعیت اقتصادی ایران خواهد داشت.

اما در عین‌ حال پرسش مهم‌تری که از پس این داستان پیش آمده، این است که واکنش جهانی در قبال یک چنین حرکتی از سوی ایالات‌متحده چه خواهد بود؟

یکی از دیپلمات‌های اروپایی در این خصوص بیان کرده است: چنین حرکتی منجر به تسریع در فرآیند حرکت کشورهای جهان به سمت ایجاد یک سیستم مالی و بانکی جایگزین خواهد شد که وابستگی و اتکایی به دلار و سیستم مالی و سیاست‌گذاری آمریکا نداشته باشد؛ حرکتی که درنهایت منجر به صدمات جدی به دلار خواهد شد.

این دیپلمات اروپایی به نشریه «واشنگتن اگزماینر» گفته است: در حال حاضر تحریم‌ها مؤثر واقع شده که دلیل آن تسلط مالی ایالات‌متحده و دلار به‌عنوان یک ارز اندوخته است - اجبار سوئیفت به خروج از مبادلات مالی با ایران منجر به آن خواهد شد که چین و روسیه به دنبال ایجاد سیستم سوئیفت مخصوص به خود باشند که به‌هیچ‌وجه در زمره منافع ما (غرب) نیست.

این دیپلمات اضافه کرده است: سپس آنچه بر سر سوئیفت آمده می‌تواند بر سر روسیه و چین هم بیاید (تحریم آمریکا). در آن صورت قرار است چه بلایی بر سر سیستم متالی جهانی بیاید؟

با همه این هشدارها اما تندروهای درون دولت ترامپ همچنان مصر به فشار بر سوئیفت برای تحریم ایران هستند. «پیتر راکسمن» در این رابطه گفته است: تحریم سوئیفت حرکتی ضروری برای سرپا نگاه‌داشتن تحریم‌ها جدید آمریکاست. بدون تحریم از سوی سوئیفت، خیال ایران از مقاومت در برابر تحریم‌های ما و یا دور زدن آن‌ها راحت خواهد بود.

این در حالی است که سیاستمداران نیز در این رابطه اظهارنظر کرده‌اند و ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در ماه جولای با اشاره به زیان‌های تحریم آمریکا برای دلار گفته بود: ما در حال نظاره این موضوع هستیم که تحریم‌های غیرقانونی به چه وضعیتی دچار می‌شوند. به اعتقاد من این یک اشتباه استراتژیک از سوی آن‌ها (آمریکا)ست، زیرا اعتماد به دلار به ‌عنوان ارز اندوخته و پشتوانه را کاهش داده و از بین می‌برد؛ این اصل ماجراست.

با این ‌حال متخصصان تحریم‌های ایران در دولت آمریکا بر این باور هستند که این هشدارها و تهدیدات حرکت‌های تاکتیکی است که آمریکا را از تحریم ایران منصرف کند. یکی از این متخصصان بیان می‌کند: درنهایت برای جلوگیری از ضربه تحریم‌ها به دلار، باید اقداماتی انجام داد که یک از آن‌ها این است که چین و روسیه مطمئن شوند، یک چنین تحریم‌هایی بر روی آن‌ها وضع نخواهد شد. بنا به اعتقاد این متخصص تحریم‌ها سیاستمداران آمریکایی باید مراقب باشند که استفاده از تحریم‌هایی نظیر خارج کردن یک کشور از سیستم سوئیفت، تبدیل به ابزاری عادی در همه مشاجرات سیاسی و ژئوپلیتیک در دنیا نشود.

با همه این احوالات به نظر می‌رسد، وزارت خزانه‌داری و دولت آمریکا در رأس همه به دنبال اعمال تحریم از طریق سوئیفت هستند و خزانه‌داری آمریکا در ماه می بیان کرده بود که اقدامات لازم برای خارج کردن ایران از سیستم سوئیفت را صورت خواهد داد. سؤال اصلی در این میان آن است که اجبار سوئیفت از سوی ترامپ برای قطع ارتباط با ایران و مخالفت و مقاومت اروپا در برابر آن، منجر به عقب نشستن آمریکا خواهد شد یا خیر؟

به عقیده متخصص تحریم‌های ایران، پاسخ این پرسش این است: اگر آمریکا از فشار بر سوئیفت برای تحریم ایران به این دلیل که این فشار دشوار، خطرناک و با ریسک بالاست، منصرف شده و عقب بنشیند، درنهایت اروپا از خود خواهد پرسید: اگر آمریکا نمی‌تواند سوئیفت را تحریم کند، چطور خواهد توانست حتی به فکر تهدید به تحریم یک بانک مرکزی در اروپا یا چین و روسیه باشد؟