یک پیش‌بینی صریح از خالی‌تر شدن جیب مردم

توسعه ایرانی- رامتین موثق: کسری بودجه امسال به صورتی قبل از اجرایی شدن آن نگرانی‌ها را افزایش داده است که حتی رئیس سازمان برنامه و بودجه از آن گلایه دارد و دائما در حال تاکید بر این نکته است که دولت دیگر منابعی ندارد.

داوود منظور، گفته است: اینطور که داریم پیش می‌رویم باید کم‌کم به سمت خرید تضمینی رب گوجه‌فرنگی و زیتون هم حرکت کنیم و بعد خود گوجه و مرکبات هم به آن اضافه شود. او تاکید کرده است: دولت منبعی برای اینکه بخواهد این نوع خریدها را انجام دهد واقعا ندارد. منابع دولت همان پول مردم است. ما همین الان در گندم امسال ۷۰ همت کسری داشتیم و با منابع کسری خرید کردیم.

یک اقتصاددان در گفت‌وگو با «توسعه ایرانی» درباره افزایش سقف بودجه گفت: دولت با کسری منابع مواجه است و لایحه بودجه فعلی مشکل داشت چه برسد به اینکه مجلس هم بخواهد سقف هزینه‌های آن را افزایش دهد.

احسان سلطانی با بیان اینکه این افزایش هزینه‌ها هیچکدام برای کشور و مردم فایده ندارد و برای یک عده خرج می‌شود که هزینه‌های آن برای مردم می‌ماند، تاکید کرد: در واقع برای تامین این هزینه‌ها، یا پول چاپ می‌کنند یا نرخ ارز را بالا می‌برند.

او درباره افزایش فروش نفت و منابع بانک مرکزی اظهار کرد: فروش نفت افزایش پیدا کرده اما تولید نفت که بالا نرفته. البته فروش همین مقدار نفت هم با این قیمت دلار پول خوبی می‌شود؛ اما سال بعد نباید به آن متکی بود و برای تامین هزینه‌ها دولت هزارجور فشار به مردم وارد می‌کند.

این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد که بدبختی تمام این بذل و بخشش‌ها در دولت برای مردم می‌ماند.

سلطانی افزود: زمانی باید از افزایش بودجه دولت خوشحال شویم که این بودجه صرف سرمایه‌گذاری در آموزش و بهداشت و رفاه مردم شود و نتیجه آن برای کل کشور مشهود باشد. اما برای این کارها بودجه افزایش پیدا نکرده و برای یک عده خاص می‌خواهند بذل و بخشش کنند و مثال آن افزایش بودجه صداوسیماست.

این اقتصاددان درباره تمایل دولت به کوچک کردن خود تصریح کرد: مسئله اکنون کوچک کردن دولت نیست زیرا دولت که بزرگ نشده و صرفا می‌خواهند به برخی نهادها تزریق پول یا ولخرجی کنند.

سلطانی با اشاره به اینکه در ماهیت دولت، هزینه برای آموزش و بهداشت و امنیت و رفاه و زیرساخت‌ها تعریف شده است، بیان کرد: در کشوری هستیم که مالیات به صورت درستی گرفته نمی‌شود و منابع ملی در اختیار بنگاه‌های خصولتی قرار می‌گیرد و این وظایف درنظر گرفته نمی‌شود.

او در پایان خاطرنشان کرد که نه تنها بودجه بلکه جهت‌گیری کل کشور برای منافع عده‌ای خاص است.

هزینه ناکارآمدی از مردم گرفته می‌شود

یکی از مباحث مورد اختلاف در اقتصاد ایران، مبحث اندازه دولت و کوچک و بزرگ بودن آن است. برخی اقتصاددانان، و اکثر اقتصاددانان طرفدار بازار آزاد، دولت را در ایران بزرگ می‌دانند. اما باید دید دولت خود را چگونه کوچک می‌کند.

در اقتصاد ایران، تامین منافع عده‌ای خاص همواره به منافع مردم ارجح بوده و طبق این سوگیری دولت، باید گفت با وضعیت فعلی کوچک شدن دولت به معنای کوچک شدن وظایف ذاتی دولت در اقتصاد است. یعنی دولت به جای اینکه به فکر کاهش هزینه‌های خود از طریق کاهش نهادها و شوراها و کارگروه‌های متعدد خود باشد، در اولین فرصت تلاش می‌کند یا یارانه‌های حمایتی به مردم یا بخش‌های مولد اقتصاد را قطع کند یا آموزش و درمان و رفاه مردم را به بخش خصولتی بسپارد که بی‌رحمانه هزینه‌های مردم افزایش پیدا می‌کند. اظهارات منظور درباره خرید تضمینی، که به رب گوجه و زیتون نیز اشاره کرده است، شاهدی برای نشانه گرفتن معیشت مردم و رفاه آنهاست. 

اما اگر دولت به بهانه نبود منابع، از هزینه منابع خود برای مردم سرباز می‌زند و خرید تضمینی و معیشت کشاورزان را به تمسخر می‌گیرد، چرا مجلس بودجه صداوسیما را افزایش می‌دهد؟ چرا برای واردات خودرو منابع دارد، اما برای نیازهای اولیه مردم خیر؟

اگر هم واقعا منابعی موجود نیست وظیفه دولت رفع موانع تحقق درآمد و تأمین منابع خود است نه اینکه مردم هزینه ناکارآمدی‌ها را بپردازند.