مدرن‌ترین تانک جهان در خدمت روس‌ها

همشهری: تی-۱۴ آرماتا (T-۱۴ Armata) یک تانک تازه به خدمت گرفته شده از سوی ارتش روسیه است. تانک تی-۹۰ مدل توسعه‌یافته تانک تی-۷۲ تا سال ۲۰۲۱ جدیدترین تانک ارتش روسیه محسوب می‌گردید. با اینهمه با رونمایی از تانک تی-۱۴ آرماتا این عنوان به این ماشین جنگی رسیده است. این تانک حتی در برابر موشک تاو مقاوم است.

 ارتش روسیه در ابتدا قصد داشت بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ تعداد زیادی تانک T-۱۴ خریداری کند.

در سال ۲۰۱۸، کمبود تولید و تامین مالی این امر را تا سال ۲۰۲۵ به تعویق انداخت، انتظار می‌رود «بیش از ۴۰» تانک آرماتا پس از سال ۲۰۲۳ به نیروهای روسیه تحویل داده شود. که در فوریه ۲۰۲۴ رسما ۲۵ عدد از این مدل مدرن تولید و تحویل شده است. این تانک برای جنگ در رویارویی مستقیم با دشمن، حمایت از حمله واحدهای تفنگدار موتوری، مقابله با نیروی دشمن در محل‌های سرپوشیده و سرباز است.

پیشینه

پس از لغو پروژه تولید انبوه تانک T-۹۵ در سال ۲۰۱۰، ارتش روسیه از سال ۲۰۱۲ سفارشات تانکT-۹۰ را نیز کاهش داد تا برای ورود تانک جدید آماده شود. پیش از این تی-۷۲ مهمترین و برترین تانک بود. تی-۷۲ متداول‌ترین تانک دهه هفتاد در بین کشورهای پیمان ورشو بود. این تانک همچنین به کشورهای دیگری از جمله فنلاند، هند، ایران، عراق، سوریه و یوگسلاوی نیز صادر شد که در برخی از این کشورها تحت لیسانس یا بدون مجوز مونتاژ نیز می‌گردد. لهستان و چکسلواکی از جمله کشورهایی بودند که قبل از فروپاشی شوروی تی-۷۲ را در داخل خاک خود تولید می‌کردند. مدل بهینه‌سازی‌شدهٔ این تانک در یوگسلاوی با نام ام-۸۴ تولید می‌شد که در دهه ۸۰ صدها دستگاه از آن صادر گردید. چندین کشور به علاوه روسیه و اوکراین نیز تانک‌های تی-۷۲ خود را مورد نوسازی قرار داده‌اند که از آن جمله می‌توان به مدل پی‌تی-۹۱ ساخته شده در لهستان اشاره کرد. تانک تی۷۲ توسط صنعت دفاعی ایران نیز در حال تولید است.

T-۱۴ اولین حضور عمومی خود را در مارس ۲۰۱۵ و سپس در رژه روز پیروزی در مسکو در ۹ مه ۲۰۱۵ انجام داد. حداقل هفت تانک تی-۱۴ آرماتا در رژه روز پیروزی مسکو در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ و پنج تانک در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ ظاهر شدند.

در نوامبر ۲۰۲۲، مسکو تایمز و نیوزویک گزارش دادند که برنامه دولتی تولید T-۱۴ که در حال توسعه بود، متوقف شده است، زیرا حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ مستلزم تغییرات عمده در هزینه های برنامه ریزی شده است.

نمای نزدیک از درگاه های اگزوز موتور در سمت راست

طراحی

آرماتا از پنج سال پیش از ۲۰۱۹ طراحی شد و دارای تعدادی ویژگی خلاقانه از جمله برجک بدون سرنشین است. خدمه در یک غلاف زرهی در جلوی بدنه نشسته اند که شامل یک توالت خدمه نیز می‌شود. تانک دارای سه خدمه است که درون بدنه در یک کپسول زرهی محافظت شده قرار دارند تا در صورت انفجار مهمات درون تانک اسیب نبینند. هر سه خدمه در کنار هم قرار گرفته‌اند که ترتیب انهابه این شکل است که راننده در سمت چپ، توپچی در وسط و فرمانده در سمت راست که راننده و فرمانده هر کدام دارای یک دریچه در بالای سر خود برای بیرون آمدن از ان هستند. همچنین هر سه دارای تعدادی پیرسکوپ در بالای سر خود برای دید رو به بیرون (دید رو به جلو) هستند.

نمونه های اولیه T-۱۴ که در سال ۲۰۱۵ رونمایی شد (در رژه هفتادمین سالگرد پیروزی ارتش سرخ بر رایش آلمان نازی)، یک توپ ۱۲۵ م م را به عنوان سلاح اصلی خود داشتند. این سلاح در حقیقت مدل توسعه توپ تانک ۲A۴۶ است که بهبود یافته بود. لوله صاف نمونه‌های اولیه به دلیل فرسودگی پس از ۲۰۰ تا ۲۸۰ شلیک باید تعویض می‌شد. از آنجایی که برجک بدون سرنشین است، توپ نیازی به دودکش ندارد. این مجموعه رزمی از ۴۰ گلوله توپ تشکیل شده است که ۳۲ عدد از آن مهمات آماده به کار در لودر اتوماتیک می‌باشد. گفته می‌شود این تانک قابلیت شلیک موشک‌های هدایت شونده دوربرد برای جنگ تانک و هواپیما را دارد.

شناسنامه تانک تی-۱۴ آرماتا

• نوع: تانک اصلی میدان نبرد

• تولید: روسیه
• طراح روسیه
• تاریخ طراحی : ۲۰۱۲
• سازنده: شرکت اورال‌واگن‌زواد
• قیمت واحد: ۳/۵ میلیون دلار
• تاریخ تولید: از ۲۰۱۵
• تعداد ساخته‌شده: ۲۵
• ویژگی‌ها: (جدیدترین تانک روسیه)
• وزن:۵۰ تن
• طول: ۱۰.۸ متر (با لوله توپ)
• عرض: ۳٫۵ متر
• ارتفاع: ۳٫۳ متر
• خدمه: ۳ نفر
• کالیبر: ۱۲۵ م م
• پرکردن خودکار: بله
• حمل‌کننده: ۴۵ گلوله ۱۲۵م م ۵۰۰۰ فشنگ ۷/۶۲
• برد نهایی: ۵۰۰ کیلومتر
• زره: کامپوزیتی و فولاد،زره واکنش انفجاری
• تسلیحات اصلی: توپ ۱۲۵ م‌م بدون خان ۲A۸۲-۱M با ۴۵ گلوله توپ
• تسلیحات ثانویه: مسلسل ۷٫۶۲م‌م پی‌کاتی‌ام هم‌محور توپ، مسلسل ضدهوایی ۱۲٫۷م‌م کورد
• موتور:۱۵۰۰-۲۰۰۰ اسب بخاری
• قدرت/وزن: ۲۴ اسب بخار به تن
• ظرفیت سوخت: ۱۲۷۰ لیتر گازوئیل
• بیشینهٔ سرعت: جاده: ۸۲ کیلومتر خارج جاده، ۹۰ کیلومتر