بازارهای زیرزمینیِ خرید و فروش عقرب در ایران

همشهری: پدیده‌های عجیب و غریب زیادی همچون پرورش و تجارت غیرقانونی زالو، مگس، مار، کرم و دیگر جانوران با کاربردهای مختلف درمانی، غذایی، تولید کود و کمپوست در کشور ظهور کرده و می‌کند اما قاچاق و تجارت عقرب برای استفاده از سم این گونه جانوری پدیده عجیب تری است.

این روزها قیمتی که برای قاچاق هر گرم سم عقرب در فضای مجازی عنوان می‌شود آنقدر وسوسه‌انگیز است که بازارهای زیرزمینی خرید و فروش عقرب در ایران را راه انداخته است. ایران به‌علت تنوع آب و هوایی و جانوری دارای انواع مختلفی از عقرب‌هاست و در حال حاضر گرانقیمت‌ترین سم عقرب نیز در جهان به نام ایران ثبت شده است.

به همین بهانه برخی افراد با تبلیغات گسترده در فضای مجازی سعی در جلب سرمایه‌های مردم برای تکثیر و پرورش گونه‌های عقرب با هدف به‌دست آوردن زهر این جانداران دارند. این در حالی است که پرورش عقرب در ایران محدود به برخی شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز دانشگاهی است و مجوز عمومی پرورش عقرب در کشور صادر نمی‌شود.

مافیای قاچاق عقرب

علیرضا نادری، حشره‌شناس: پرورش عقرب در ایران یک اقدام مافیایی و اشتباهی بود که از سال‌ها قبل توسط افراد سودجو و صاحبان برخی شرکت‌های هرمی به راه افتاد. افراد زیادی دنبال کسب درآمد میلیاردی از این تجارت بودند و چند سال پیش و قبل از ممنوع‌شدن صدور مجوز پرورش عقرب در ایران، به‌صورت خیلی محدود چند مجوز پرورش عقرب هم صادر شد اما در حال حاضر به غیراز چند شرکت دانش‌بنیان و مراکز دانشگاهی که در چارچوب مشخص و تعیین شده علمی و دارویی فعالیت دارند، مجوز پرورش عقرب صادر نمی‌شود. چند سال پیش سودجویان صدها نفر از افراد متقاضی را از طریق فضای مجازی آموزش دادند و بابت آن پول‌های گزافی به جیب می‌زدند. بعد از آن مشاوره می‌دادند و در نهایت به افراد متقاضی عقرب می‌فروختند. متقاضیان زیادی هم در راهروهای ادارات محیط‌زیست و وزارت جهادکشاورزی برای دریافت مجوز سرگردان شدند و به‌جز عده محدودی موفق به دریافت مجوز نشدند. آنهایی هم که مجوز گرفتند زهر تولیدشده را نمی‌توانستند بفروشند و این زهرها روی دست‌شان می‌ماند چون به لحاظ علمی کاربردی ندارند. گونه‌های عقربی که از آن زهر تولید می‌شود، مشخص هستند و مشخصات فنی زهر نیز باید دقیق باشد و شرکت‌های دانش‌بنیان هم باید مجوزهای بین‌المللی برای زهر تولیدشده داشته باشند تا برای شرکت‌های خارجی قابل استفاده باشد.

در حال حاضر چون زهر عقرب مشتری ندارد، خرید و فروش هم نمی‌شود اما متأسفانه صدهاهزار عقرب بالغ بدون ضابطه و به‌صورت زیرزمینی و قاچاق از طبیعت ایران جمع‌آوری و به کشورهای همسایه قاچاق می‌شوند. نماینده برخی شرکت‌های دارویی آمریکایی و ترکیه هم از زهر این عقرب‌ها دارو تولید می‌کنند و همان داروها با قیمت گزاف به ایران و کشورهای دیگر فروخته می‌شود.