حاشیه‌های نخستین مراسم تنفیذ ریاست‌جمهوری در ایران

اطلاعات: یکی از به‌یادماندی‌ترین تنفیذهای ریاست‌جمهوری در جمهوری اسلامی ایران، مراسم تنفیذ ابوالحسن بنی‌صدر نخستین رئیس‌جمهور ایران است که در بیمارستان قلب تهران انجام گرفت. در آن ایام امام خمینی به علت مشکل قلبی در بیمارستان قلب تهران - که در آن موقع با عنوان بیمارستان مهدی رضایی خوانده می‌شد – بستری بود بنابراین مراسم تنفیذ شامگاه دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۵۸ در سالن اجتماعات این بیمارستان انجام گرفت. امام خمینی برای انجام این مراسم مدت کوتاهی از اتاق خود خارج و به سالن آمدند و پس از اجرای مراسم مجددا به اتاق خود بازگشتند.

چه کسی غایب بود؟

در مراسم سوگند بنی‌صدر تقریبا تمام اعضای شورای انقلاب، اعضای دولت و رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل کشور و فرماندهان نیروهای سه‌گانه و ژاندارمری و شهربانی و رئیس ستاد مشترک و فرمانده‌ی عملیاتی سپاه پاسداران حضور داشتند. تنها فردی که در این میان غایب بود صادق قطب‌زاده عضو کابینه و شورای انقلاب بود که به نظر می‌رسید حضور نیافتن او در چنین مراسم مهمی نمی‌توانست بی‌ربط با اختلافاتی باشد که از پاریس با بنی‌صدر داشت.

نکته‌ی جالب توجه دیگر این بود که آیت‌الله اشراقی داماد امام نیز که در همان بیمارستان بستری بود با صندلی چرخ‌دار به مراسم آمد و دکتر حسن حبیبی هم به علت کمردرد با عصا وارد سالن شد.

دکتر بهشتی دبیر شورای انقلاب دیرتر از همه در محل مراسم حاضر شد، آن‌قدر دیر که مراسم سوگند بنی‌صدر و سخنان امام خمینی را از دست داد و تازه زمانی رسید که امام محل مراسم را ترک کرده بودند.

در انتهای مراسم نیز اولین فردی که سالن را ترک کرد مهندس مهدی بازرگان بود که سریع از همه خداحفظی کرد و از بیمارستان خارج شد!

صلوات و تکبیر ممنوع

نکته‌ی دیگری که مراسم تنفیذ نخستین رئیس‌جمهوری ایران را از مراسم تنفیذ بعدی‌ها متمایز کرد، لزوم رعایت سکوت توسط حضار بود. به هر روی مراسم در بیمارستان انجام می‌گرفت و آن‌ها باید رعایت احوال دیگر بیماران را می‌کردند. «شرکت‌کنندگان از فرستادن صلوات و تکبیر گفتن منع شدند زیرا پزشکان توصیه کرده بودند تا آن‌جا که ممکن است از ایجاد سر و صدا خودداری شود.» (اطلاعات، سه‌شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۵۸، ص ۲)

تلویزیون خراب کرد

مراسم یادشده که به طور مستقیم از رادیو و تلویزیون پخش می‌شد به علت پخش نامطلوب و کیفیت پایین صدا داد مخاطبان را درآورد تا جایی که شایع شد در صدا و سیما دست‌هایی در کار است که مخصوصا مراسم را این‌گونه بی‌کیفیت پوشش داده است این گمانه آن‌قدر جان گرفته بود که فردای آن روز شورای سرپرستی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران ناگزیر به صدور بیانیه شد. متن بیانیه به این شرح بود:

بسم‌الله الرحمن الرحیم

به اطلاع عموم ملت مبارز و معظم ایران می‌رساند که شب گذشته در مراسم سوگند رئیس‌جمهوری کشور اسلامی ایران جناب آقای دکتر سید ابوالحسن بنی‌صدر، در محضر رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی در بیمارستان قلب مهدی رضایی تهران از سیمای جمهوری اسلامی به کیفیتی بسیار نامطلوب پخش گردید. این عمل در صورت عمد، اهانتی مستقیم به ملت ایران تلقی می‌شود. با اعتقاد راسخ بر این‌که زحمات و تلاش پیگیر بسیاری از کارکنان صدیق خدمتگزار این سازمان در پیشگاه ملت ایران قابل تقدیر است و لکن نمی‌توان از مسائل بسیاری که در این سازمان می‌گذرد، برای همیشه چشم‌پوشی کرد، شورای سرپرستی امروز [سه‌شنبه ۱۶ بهمن] در اولین ساعتی که پرسنل سازمان در محل کار خود حاضر می‌شوند، کمیته‌ی ویژه‌ای را مامور رسیدگی به این ماجرا می‌نماید تا در کمترین زمان ممکن تمام جوانب امر را بررسی نماید و نتیجه‌ی آن را به اطلاع عموم ملت ایران برساند. بدیهی است در صورتی که هرگونه عمد و یا سهل‌انگاری در این امر از هر فردی مشاهده شود، بلادرنگ معرفی شده و در اختیار دادستان انقلاب اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.

به تاریخ ۱۶ر۱۱ر۵۸ شورای سرپرستی صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران

بر سر رئیس‌جمهور نقل پاشیدند!

از جمله رخدادهای دیگر در مراسم تنفیذ بنی‌صدر که دیگر هرگز برای رئیس‌جمهوری تکرار نشد این بود که پس از پایان مراسم شماری از حضار بر سر او نقل پاشیدند. «دو سینی نقل و شکلات برای پذیرایی از مدعوین به سالن آورده شد و هنگامی که مراسم به پایان رسید اعضای دولت به روبوسی با بنی‌صدر پرداخته و به وی تبریک گفتند و در این میان تنی چند نقل بر سر بنی‌صدر ریختند.»! (اطلاعات، ۱۶ بهمن ۵۸)