دلیل پخش‌نشدن سریال‌های پلتفرم در تلویزیون چیست؟

شرق: چند ماه پیش پیمان جبلی در نشست خبری سومین نمایشگاه ملی «رصتا» اشاره کرد که فلسفه تشکیل سازمان ساترا که با مسئولیت صداوسیما بوده، تسهیلگری تولید محتوای سالم در فضای مجازی است. تولیدات فرهنگی و محتوا در فضای مجازی، به دلیل گستردگی این بستر، به‌گونه‌ای است که صداوسیما به تنهایی از عهده آن برنمی‌آمد. مأموریت اصلی ساترا نیز حمایت تولید محتوا در فضای مجازی است که منافعی را برای مخاطب و فعالان این حوزه دارد. استفاده از بستر تلوبیون، یکی از امکاناتی بود که در اختیار پلتفرم‌ها گذاشته شده است. خدمات دیگری هم ارائه می‌شود که شرکت‌ها و پلتفرم‌ها می‌توانند بهره بگیرند. واسطه بین صداوسیما با سکوها و تولیدکنندگان، ساترا‌ست و هرگونه تولیدات مجوزدار حتما مورد تشویق و حمایت قرار می‌گیرند.

جبلی یادآور شد: تفاوتی بین معیارها و شاخص‌های نظارتی ساترا با آنچه‌ در رسانه ملی اعمال می‌شود، نیست. حوزه مخاطب نمایش خانگی با گستره وسیع مخاطب رسانه ملی متفاوت‌تر است و تقیدی که باید در رسانه ملی در توجه به هنجارها و معیارهای اخلاقی‌ باشد، حتما بیشتر است. تهیه‌کننده‌ای که در تلویزیون کار می‌کند، می‌داند با مخاطب چند‌ده‌میلیونی در ارتباط است؛ بنابراین این معیارها را با توجه به خواست مخاطب بیشتر در نظر می‌گیرد. اما منظور این نیست که تولیدکننده نمایش خانگی به این معیارها بی‌توجه است. دفاع از منافع تولیدکنندگان و توجه به حقوق مخاطبان نیاز به تنظیم‌گری دارد. این نهادها در همه جهان حضورشان ضروری است و در کشور ما هم ایجاد شده‌اند. اینکه ساترا تا چه حد موفق بوده، قابل ارزیابی است، اما این هم‌زبانی بین فعالان این عرصه و ساترا  بیشتر می‌شود.

رئیس صداوسیما در پاسخ به خبرنگار مهر درباره وعده پخش سریال‌های شبکه خانگی در تلویزیون یادآور شد: امیدواریم از تعامل خوبی که بین ما و تهیه‌کنندگان هست، استفاده کنیم. قولی که دادیم فقط وعده نیست. تعامل ساترا در صدور مجوز تولید با تهیه‌کننده است نه سکو و این معنایش آن است که ساترا می‌تواند زمینه‌ای را فراهم کند که هرچقدر تولیدکنندگان محتوا خود را بیشتر به رسانه ملی نزدیک کنند، بهتر می‌تواند به آنها این فضا را برای عرضه آثارشان بدهد. با‌این‌حال، حمایت فقط پخش روی آنتن نیست؛ بسیاری از خدمات مثل تلوبیون و دیگر امکانات از‌جمله این حمایت‌هاست.

او یادآور شد که رسانه ملی به حفظ ظرفیت‌ها و برندها اهتمام دارد. فضای نمایش خانگی با فضای رسانه ملی و مخاطب‌هایشان با هم متفاوت است. درآمد تهیه‌کنندگان این دو حوزه متفاوت است و مجموع اینها باعث می‌شود که تولیدکنندگان و فعالان انتخاب کنند ‌در کدام حوزه کار کنند. برخی هم هستند که هم در صداوسیما و هم در شبکه خانگی ‌تولید دارند. ما بسیاری از ویژندهای دوره‌های قبل را ادامه دادیم، بلکه حتی داریم برندهایی را که خاک می‌خورد احیا می‌کنیم. با‌این‌حال، برخی ترجیح می‌دهند در شبکه خانگی کار کنند.

جبلی چند ماه پس از این صحبت‌ها بار دیگر در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران تأکید کرد: اگر سریالی در شبکه نمایش خانگی با ضوابط و قوانین صداوسیما هماهنگ باشد، امکان پخش از تلویزیون را دارد و حمایت می‌شود و در‌های صداوسیما برای پخش آثار خوب باز است. با گذشت چند ماه از اظهارات رئیس سازمان صدا‌و‌سیما، همچنان رویکرد رسانه ملی در ‌قبال ایجاد بستری برای پخش سریال‌های شبکه نمایش خانگی در تلویزیون مبهم است. وقتی به سوابق پخش سریال‌های شبکه نمایش خانگی، دست‌کم در سه، ‌چهار سال گذشته نگاه می‌کنیم، سریال‌های بسیاری به چشم می‌خورند که با استانداردهای صدا‌و‌سیما فاصله زیادی ندارند و البته در شبکه نمایش خانگی سریال‌های موفقی محسوب می‌شوند.

 «جیران»، «آکتور»، «نیسان آبی»، «پوست شیر»، «اکازیون»، «داوینچیز»،«آقا‌زاده»، «افعی تهران»، «خونسرد»، «راز بقا» و «در انتهای شب» از‌جمله سریال‌هایی هستند که به نظر می‌رسد پخش آنها از رسانه ملی می‌تواند مخاطبان زیادی را با خود همراه کند. در شرایطی که میزان تولیدات سریال تلویزیون کاهش چشمگیری پیدا کرده است و بخش زیادی از علاقه‌مندان این مدیوم پیگیر برنامه‌های سرگرمی ‌یا سریال‌های جذاب هستند، به نظر می‌رسد‌ یاری‌گرفتن از پلتفرم‌ها و پخش سریال‌هایی که ثابت کرده‌اند توانایی جذب مخاطب را دارند، می‌تواند 

کمک‌کننده باشد. اگر مسیری که رئیس سازمان صدا‌و‌سیما درباره آن صحبت کرده هموار شود و سریال‌های شبکه نمایش خانگی به آنتن تلویزیون برسند، قطعا بستر مناسبی برای همکاری هر‌چه بهتر این دو مدیوم خواهد شد.

ضمن اینکه اگر این اتفاق ‌رخ دهد -که احتمال آن خیلی ضعیف است- پایانی است بر انتقاد پررنگ بخش خصوصی از صداوسیما مبنی بر رقابت این رسانه با نمایش خانگی؛ مسئله‌ای که مبنای اصلی تمام تنش‌های بین هنرمندان با صداوسیماست.‌

حالا باید منتظر ماند و دید رویکرد سازمان صدا‌و‌سیما در تعامل با شبکه نمایش خانگی بیشتر در حد شعار مطرح شده یا شکل عملی‌تری پیدا خواهد کرد؟ ‌یا اینکه محصولات مد‌نظر رئیس سازمان صدا‌و‌سیما به جای آنتن تلویزیون از «تلوبیون»، پلتفرم اختصاصی صداوسیما، سر در‌می‌آورد و مهر تأییدی می‌شود بر رقابت سازمان  با شبکه نمایش خانگی.