معدل ۸ دانش‌آموزان چطور جبران می‌شود؟

برترین‌ها: سال گذشته میانگین نمرات امتحانات نهایی دانش‌آموزان پایه‌های یازدهم و دوازدهم به‌ترتیب ‌در رشته‌های انسانی، ریاضی و تجربی ۸، ۱۰ و ۱۱ اعلام شد؛ آماری که نگرانی‌هایی جدی درباره وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان در پی داشته است.

 روزنامه ایران با این مقدمه نوشت:  آموزش و پرورش برای جبران افت معدل در امتحانات نهایی، برنامه جدیدی راه‌اندازی کرده است.

ابراهیم رفیعی، مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه نظری وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با «ایران» درباره راهکارهای این وزارتخانه برای جبران کاهش معدل‌ها و بهبود کیفیت آموزش می‌گوید: «ما چند برنامه مهم در راستای افزایش کیفیت آموزش کشور پیگیری می‌کنیم؛ یکی از این طرح‌های مهم ما انطباق روش معلمان با روش سنجش بر اساس امتحانات نهایی است. یعنی معلمان ما باید به گونه‌ای به دانش‌آموزان آموزش بدهند که متناسب با سؤالات امتحان نهایی باشد. ممکن است برخی از معلمان در این زمینه اطلاع دقیقی نداشته باشند، به همین دلیل ضرورت دیدیم برای همه معلمان دوره‌های آموزشی برگزار کنیم تا آموزش‌های حین سال تحصیلی را متناسب با سطح امتحانات نهایی اجرا کنند. این دوره‌ها با عنوان «سفر یادگیری» است که امتحانات نهایی را برای دانش‌آموزان ساده‌تر می‌کند. سفریادگیری مخفف (سنجش فناوری‌های نوین یادگیری است.) سواد سنجش برای معلمان دبیرستان دوره متوسطه یا دبیران مدارس خیلی اهمیت دارد.»

اقدام بعدی که آموزش و پرورش برای افزایش رشد معدل انجام می‌دهد، برگزاری شبه آزمون‌های نهایی است. رفیعی در اینباره می‌گوید: «برنامه‌هایی در نظر گرفته‌ایم تا دانش‌آموزان در مدرسه برای مواجهه با امتحانات نهایی آمادگی بیشتری پیدا کنند. هدف این است که دانش‌آموزان پیش از شرکت در امتحان اصلی، با شیوه و ساختار آن آشنا شوند و شرایط آزمون برایشان غافلگیرکننده نباشد. این مشکل به‌ویژه در مدارس مناطق محروم کشور بیشتر دیده شده؛ جایی که بسیاری از دانش‌آموزان در زمان برگزاری امتحان نهایی، برای نخستین بار با چنین شکل و سطحی از آزمون روبه‌رو می‌شوند. در حال حاضر تلاش ما این است که این وضعیت دیگر تکرار نشود و همه دانش‌آموزان، حتی در مناطق محروم، پیش از امتحان نهایی با شیوه این آزمون‌ها آشنا شوند.»

او درباره تجربه برگزاری شبه آزمون‌ها در مدارس می‌گوید: «در سال‌های گذشته، برخی از استان‌ها امتحانات تعدادی از دروس را به‌صورت «شبه‌نهایی» برگزار می‌کردند؛ اقدامی که میان فرهنگیان مخالفان و موافقان زیادی داشت. اما امسال بیشتر استان‌ها برنامه‌ای با محور «ارتقای کیفیت آموزشی» اجرا کرده‌اند. بر اساس این برنامه، چند «آزمون نمونه» در مدارس برگزار می‌شود تا دانش‌آموزان ضمن کاهش اضطراب، با نوع و سطح سؤالات امتحانات نهایی آشنا شوند و آمادگی لازم برای شرکت در آزمون اصلی را به‌دست آورند.»

او درباره تدابیر آموزش و پرورش برای تعطیلی مقاطع متوسطه دوم در شرایط خاص مانند آلودگی هوا می‌گوید: «باید نظم و انضباطی در زمان آموزش مدارس ایجاد شود تا ساعات آموزش به‌طور مؤثر مدیریت شوند و دانش‌آموزان فرصت یادگیری بیشتری داشته باشند. در برخی استان‌ها، از جمله خراسان و خوزستان، تعطیلات ناشی از آلودگی هوا، برودت زمستانی یا شیوع آنفلوانزا موجب شد علاوه بر مقاطع ابتدایی، دوره متوسطه نیز مدتی تعطیل شود. نتیجه این وضعیت این بود که دانش‌آموزان متوسطه دوم، به‌ویژه دو پایه‌ای که امتحانات‌شان امسال به‌صورت نهایی برگزار می‌شود، بخشی از زمان آموزشی خود را از دست بدهند. اما اجرای برنامه‌های جدید نشان می‌دهد که امسال می‌توانیم شاهد حرکتی مثبت و رو به ‌جلو در مسیر ارتقای کیفیت آموزش باشیم. امتحانات نهایی از اهمیت بالایی برخوردار هستند و نمی‌توان از زمان آموزش برای محصلانی که در پایه یازدهم و دوازدهم هستند، کم کرد.»

مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه نظری وزارت آموزش و پرورش درباره شروع این طرح می‌گوید: «اجرای این طرح را تقریباً از میانه سال تحصیلی گذشته آغاز کردیم و برنامه «سفریادگیری» به تمامی استان‌ها ابلاغ شده است. هر درس دارای دبیرخانه مجزای خود و گروه‌های آموزشی کشوری است. به همین دلیل آموزش‌های تخصصی به‌ویژه برای سرگروه‌های درسی کشوری، از تابستان شروع شد. تقریباً در ماه مهر، اکثر استان‌ها دوره‌های آموزشی استانی و کشوری را برگزار کردند. در حال حاضر در فاز دوم طرح «سفر یادگیری» قرار داریم که تمرکز آن بر نفوذ و اجرای طرح در سطح مدرسه است. استان‌هایی مانند تهران و البرز فاز دوم را شروع کرده‌اند. همچنین، به هر یک از استان‌ها این آزادی عمل را داده‌ایم تا بر اساس توانمندی‌ها و ظرفیت‌های محلی خود اقدامات لازم را انجام بدهند. به نظر می‌رسد، تحلیل نمرات دانش‌آموزان بعد از امتحانات نوبت اول در اختیار مدارس قرار بگیرد، چون با تحلیل این نمرات، ما می‌توانیم برای طرح مذکور برنامه‌ریزی دقیق‌تری کنیم.»

طبق اعلام سازمان سنجش آموزش کشور ممکن است در سال‌های آینده پایه دهم نیز با امتحان نهایی برگزار شود، رفیعی در پاسخ به این سؤال که طبق این مصوبه چه برنامه‌ای برای پایه دهم در نظر گرفته شده، می‌گوید: «مصوبه‌ای که تکلیف می‌کند چه درس‌هایی نهایی است و چه درس‌هایی نهایی نیست در اختیار شورای عالی انقلاب فرهنگی است. امسال نیز پایه دهم هیچ امتحان نهایی نداشته و فقط پایه دوازدهم و تعدادی از دروس پایه یازدهم در سطح نهایی و به شکل تأثیر قطعی خواهد بود.»