بازداشتی‌های تهران به این دو مکان فرستاده شدند

روزنامه هم‌میهن: از آغاز اعتراضات دی‌ماه، خبرهایی غیررسمی مبنی بر بازداشت معترضان منتشر شده اما مسئولان قضایی و انتظامی با وجود اعلام جداگانه بعضی افراد به عنوان «لیدر»، هنوز آماری رسمی از تعداد بازداشتی‌ها اعلام نکرده‌اند.

بررسی‌ها در گفت‌وگو با خانواده‌ها و وکلای دادگستری نشان می‌دهد تعداد بازداشتی‌ها در شهرهای مختلف زیاد است، تعدادی از آنها توانسته‌اند تماس‌های کوتاهی با خانواده‌هایشان داشته باشند، به بعضی از آنها اتهام‌های تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی تفهیم شده، برای بعضی از بازداشت‌شدگان قرارهای وثیقه سنگین تعیین شده و محل بازداشت تعداد زیادی از بازداشتی‌ها مشخص نیست. 

دایی یکی از معترضان بازداشت‌شده در شیراز که نامش نزد روزنامه محفوظ است، در گفت‌وگو با «هم‌میهن» از آخرین وضعیت پیگیری پرونده او می‌گوید؛ به گفته او خواهرزاده 26 ساله‌اش در جریان اعتراضات اخیر در شیراز بازداشت شده و در 24 ساعت اول هیچ تماسی با خانواده نداشته است: «او روز دوم بازداشت، تماسی کوتاه در حد 30 ثانیه با خانواده داشته و اعلام کرد که حالش خوب است. بعد از پیگیری، متوجه شدیم که نهاد بازداشت‌کننده او نیروی انتظامی بوده و به همین دلیل به بازداشتگاه این نهاد مراجعه کردیم و متوجه شدیم که به بازداشتگاه مرکزی شیراز منتقل شده که از آنجا هم تماسی 30 ثانیه‌ای با خانواده داشته است. متاسفانه بعد از آن به مدت پنج روز هیچ تماسی نداشت و در پیگیری‌های خود متوجه شدیم که مسئولان زندان تماس بند را با بیرون قطع کرده‌اند.»

به گفته او به خانواده‌ها اجازه داده نمی‌شود که به بازداشتگاه لباس منتقل کنند، حق دسترسی به وکیل محدود شده و پرونده‌ها در دادسرا با تاخیر ثبت می‌‌شود تا وکلا نتوانند اعلام وکالت کنند. علاوه بر این دلایل اتهامی هم به وکیل و خانواده‌ها اعلام نمی‌شود. به گفته دایی این فرد بازداشت‌شده، آنها در مراجعات خود متوجه شدند که برخی از بازداشتی‌ها از شهرهای دیگر مانند فسا و لار و استهبانات و... به شیراز منتقل شده‌اند. علاوه بر این اکثر بازداشتی‌ها نوجوان‌اند: «همه افراد زیر 18 سال به کانون اصلاح و تربیت منتقل می‌شوند حتی اگر از شهرهای دیگر باشند. همه شهرها زندان و بازداشتگاه ندارند و به همین دلیل معمولاً بازداشتی‌ها به شیراز منتقل می‌شوند و خانواده‌ها برای پیگیری هرروز باید به شیراز بیایند و جوابی نمی‌گیرند؛ چون دادسرا بسیار شلوغ است.»

مکان بازداشتی‌ها و اتهام‌ها

در این روزها تعدادی از وکلایی که پیش‌تر برای بازداشت‌شده‌ها در اعتراض‌های خیابانی پیشین فعالیت کرده بودند، حالا پاسخگوی تماس‌های خانواده‌های بازداشت‌شدگان‌اند و اعلام کرده‌اند که حاضرند به طور رایگان، مانند پیش از این، وکالت بازداشت‌شدگان را به عهده بگیرند. بعضی از این وکلا در گفت‌وگو با «هم‌میهن» می‌گویند تماس‌هایی از برخی نهادها با آنها صورت گرفته و به دلیل پذیرش این پرونده‌ها مورد سوال قرار گرفته‌اند.

امیر رئیسیان یکی از وکلایی است که به «هم‌میهن» می‌گوید در این روزها با او و همکارانش تماس‌هایی از سوی خانواده‌های بازداشت‌شدگان گرفته شده است: «در این روزها با ما تماس گرفتند اما چون بازداشت‌شدگان در مرحله تحقیقات مقدماتی هستند ما امکان اعلام وکالت نداریم.»

به گفته او مراجعه به آنها زیاد بوده اما تنها از آنها مشورت می‌گرفتند و می‌پرسیدند برای بچه‌هایشان که بازداشت شدند باید چه کار کنند: «اغلب آنها نمی‌دانند فرزندانشان کجا هستند و به پلیس پیشگیری و دادگاه انقلاب مراجعه می‌کنند. در این مراجعه تنها به آنها اعلام می‌کنند که فرزندشان در لیست بازداشتی‌ها هست یا نه. آنها تنها در همین حد می‌توانند مطلع شوند و جزئیات دیگر مانند موارد اتهامی به آنها اعلام نمی‌شود.»

او می‌گوید اغلب بازداشت‌شدگان در بیست‌وچهار ساعت اول بازداشت تماس‌ محدودی با خانواده‌هایشان داشتند: «برخی از آنها به تیپ شش زندان تهران بزرگ و برخی دیگر به زندان قزلحصار منتقل شدند.»

او بازداشتی‌ها را سه دسته‌ معرفی می‌کند: «دسته اول بازداشتی‌های وزارت اطلاعات است که براساس سوژه بازداشت می‌شوند و آنها می‌دانند چه کسی را می‌خواهند بازداشت کنند. بازداشتی‌های محیطی و خیابانی دسته دوم هستند که توسط پلیس پیشگیری بازداشت می‌شوند. دسته سوم هم توسط اطلاعات سپاه بازداشت می‌شوند که آن هم سوژه‌محور است. بخشی از بازداشتی‌های خیابان هم توسط اطلاعات سپاه انجام می‌شود.»

به گفته رئیسیان هر دسته از بازداشت‌شده‌ها به یک مکان متفاوت منتقل می‌شوند: «برخی به بازداشتگاه‌های متعلق به اطلاعات سپاه و برخی دیگر به بازداشتگاه‌های خاص منتقل می‌شوند اما هنوز به طور دقیق معلوم نیست افراد بازداشت‌شده به کجا منتقل می‌شوند.»

او درباره وضعیت بازداشت‌شدگان می‌گوید: «آنچه می‌دانیم این است که تعداد بازداشتی‌ها به حدی زیاد است که آنها را ابتدا به کلانتری‌های محل می‌برند و پس از آن، آنها را در بازداشتگاه‌های پیرامونی تقسیم می‌کنند. برای تجمیع بازداشتی‌ها، بخشی از آنها را به زندان تهران بزرگ منتقل می‌کنند و برخی را هم که در شهرهای اطراف مانند کرج و شهریار بودند به زندان قزلحصار منتقل کردند.»

رئیسیان به خانواده‌ها توصیه می‌کند به زندان‌ها هم مراجعه کنند: «خانواده‌ها در مراجعه به زندان‌ها می‌توانند متوجه شوند که فرزندشان در لیست زندان است یا نه، دادسرا هم جوابگوی خانواده‌هاست.»

او در پاسخ به این سوال که آیا در این مدت خبر وثیقه شدن بازداشتی‌ها را شنیده است یا نه؟ می‌گوید: «ما تا این لحظه موارد بسیار کمی را دیدیم که برایشان وثیقه صادر شده و اغلب در بازداشت ماندند. تعداد به قدری زیاد است که هنوز برای بسیاری مرحله تفهیم اتهام هم انجام نشده و در بی‌خبری از آنها هستیم تا کارهایشان انجام شود و به مرحله‌ای برسند که با بازپرس مواجه شوند.»

او می‌گوید وکلا در مرحله دادگاه می‌توانند به پرونده ورود کنند: «چون وکلای معمولی هستیم نه تبصره ۴۸ و تا زمانی که پرونده به دادگاه نرود به ما اجازه ورود به پرونده را نمی‌دهند. به همین دلیل ما در این مرحله تنها به خانواده‌ها مشورت می‌دهیم. در این روزها در مقاطعی تماس‌ها قطع شد و به همین دلیل نمی‌توان ارزیابی درستی از تعداد بازداشتی‌ها داشت.»