اعتبار ۵۰۰ میلیاردی مصلی تهران در بودجه ۱۴۰۵

زومان: مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی جامع از وضعیت بودجه تخصیص‌یافته به حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف در لایحه سال ۱۴۰۵ ارائه داده که نکات مهمی دارد.

کل بودجه: سهم های درشت در اعتبارات دینی ۱۴۰۵

در مجموع، اعتبارات تخصیص‌یافته به حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف در لایحه ۱۴۰۵ برابر با ۴۸ هزار و ۲۳۷ میلیارد تومان است. این رقم ۰.۸۱ درصد از کل مصارف بودجه عمومی دولت را شامل می‌شود.

• بخش اصلی: ۴۰ هزار و ۵۵۰ میلیارد تومان به دستگاه‌های حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف اختصاص دارد.
• اعتبارات متفرقه: مابقی (حدود ۷۷۲۷ میلیارد تومان) مربوط به سایر ردیف‌های این حوزه است.

رشد اعتبارات دستگاه‌ها: کدام بخش‌ها پیشتاز هستند؟

اعتبارات دستگاه‌های مستقل حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف نسبت به سال قبل ۵.۹ درصد رشد داشته‌اند. اما این رشد به طور متوازن تقسیم نشده است:

• مرکز خدمات حوزه‌های علمیه: بودجه این بخش به ۱۶ هزار میلیارد تومان رسیده و با ثبت ۶ درصد بیشترین سهم را در رشد بودجه‌های دینی داشته است.
• وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در رتبه دوم رشد قرار دارد اما از نظر میزان رشد، فاصله قابل توجهی با رتبه اول دارد.
• بودجه دستگاه‌هایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه و جامعه المصطفی العالمیه نیز با رشد محدودی نسبت به سال گذشته همراه شده است.

در مقابل، بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس و شورای عالی حوزه‌های علمیه در این مدت با کاهش اعتبارات مواجه شده‌اند.

تغییرات در اعتبارات متفرقه: حذف برخی ردیف‌ها و افزایش برخی دیگر

اعتبارات متفرقه حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف (جدول ۹ لایحه بودجه) با تغییراتی همراه شده است:

• حذف برخی ردیف‌ها: در بودجه سال ۱۴۰۴، مجموعاً ۶۱۵ میلیارد تومان اعتبار برای ردیف‌هایی مانند بازسازی و توسعه بیت حضرت امام (ره) در نجف اشرف، کمک به احداث و تجهیز مجتمع تربیتی آموزشی حضرت مهدی (عج)، دایره المعارف فقه، بنیاد علمی و فرهنگی شهید مطهری، کمک به فعالیت‌های زیارتگاه شهید مدرس، کمک به مدرسه خان شیراز، کمک به احداث و مستحدثات حرم حضرت بی بی حکیمه (س)، دفتر تبلیغات اسلامی - دانشگاه باقر العلوم، کمک به مؤسسه فرهنگی مذهبی حضرت علی اکبر (ع)، کمک به احیای هویت ربع رشیدی و مصلی نماز جمعه پردیسان قم در نظر گرفته شده بود که کل این بخش‌ها برای سال بعد حذف شده است.
• رشد برخی ردیف‌ها: بودجه آستان قدس رضوی (استرداد مالیات شرکت‌ها) با رشدی ۱۸ درصدی مواجه شده و برای سال ۱۴۰۵ معادل با ۷۰۹ میلیارد تومان شده است. بیشترین رشد نیز به کمک به احداث مصلی بزرگ امام خمینی(ره) تهران اختصاص داده شده  که بیش از ۳۰۰ درصد بوده است. هزینه دولت برای مصلی در سال بعد ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود.
• کاهش کلی: در نهایت، مجموع اعتبارات جدول ۹ نسبت به سال قبل ۴۰  درصد کاهش داشته است.

تقویت فعالیت‌های فرهنگی: افزایش بودجه جدول ۱۲

جدول ۱۲ لایحه بودجه به برنامه‌های هم‌افزایی و ارتقای فعالیت‌های فرهنگی از محل یک درصد هزینه‌های شرکت‌های دولتی اختصاص دارد. این بخش با رشدی ۸.۲ درصدی مواجه شده است. گفتمان‌سازی معارف دینی، تبیین سبک زندگی ایرانی- اسلامی و ارتقای فرهنگ و هنر بیشترین سهم را در رشد این جدول داشته‌اند.

جمع‌بندی: مسیر اعتبارات دینی در سال ۱۴۰۵

در نهایت گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که بودجه حوزه دین و معارف در سال ۱۴۰۵ با رشدی محدود مواجه شده است. تمرکز بیشتر بر روی حوزه‌های علمیه و فعالیت‌های فرهنگی، همراه با حذف برخی ردیف‌های متفرقه و افزایش اعتبارات ساخت مصلی بزرگ امام خمینی(ره) تهران است.

مرکز پژوهش‌های مجلس با سیاست دولت در اعتبارات حوزه دین، ارشاد اسلامی و اوقاف چندان موافق نبوده و نوشته است: «لایحه بودجه سال 1405 کشور نشان می‌دهد که الزامات مربوط به این حوزه (برای نمونه ، بیمه خادمان مساجد ) در جداول الزامات منابع و مصارف دیده نشده‌اند. همچنین سهم بودجه این حوزه از منابع عمومی دولت از 0.88 درصد در سال 1404 به 0.81 درصد کاهش یافته است و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای این حوزه همچون سایر حوزه‌ها، دچار افت شدیدی شده است. نکته دیگر افت چشمگیر اعتبارات مربوط به مسئله «زیارت» بوده و مشخص نیست که این کاهش در راستای تصمیم دولت بر کم کردن مداخالت دولتی بوده یا نشان از اهمیت کمتر این عرصه به نسبت سایر حوزه‌ها دارد.»