اینترنت در کشور طبقاتی می‌شود؟

خبر فوری: بحث ها در مورد آینده اینترنت متفاوت است. در حالی که قطعی اینترنت در ایران به یک هفته رسیده، بسیاری نگران این هستند که این قطعی ها ادامه پیدا کند.

با این حال، بحث ها در مورد آینده نت در ایران متفاوت است. در طول این هفته بحث های مختلفی در رابطه با این مساله از سوی سیاستمداران و مسئولان مطرح شده است. به طور کلی، ۵ سناریو در رابطه با آینده اینترنت در ایران مطرح است. این ۵ سناریو به شرح زیر است:

الف. قطع دائم اینترنت بین الملل

برخی مدعی شده اند که احتمالا اینترنت برای مدت طولانی یا دائم قطع شود و با وصل شدن کامل اینترنت داخلی یا ملی و راه اندازی پیام رسان های داخلی، مساله اینترنت وارد مرحله جدیدی خواهد شد. با این حال، این گروه در مورد نحوه قطعی اینترنت نیز مردد هستند. برخی معتقدند قطعی اینترنت بین المللی به صورت مطلق خواهد بود و شامل تمام سایت هایی که از مبداء خارجی تامین شده و سرور آنها بیرون از کشور است، می گردد اما برخی معتقدند این قطعی شامل پیام رسان ها خواهد بود و از طریق سنگین کردن سرور آنها، امکان وصل به آنها را ناممکن خواهند کرد و به همین دلیل، امکان استفاده از موتورهای جستجوگر مانند گوگل و سایت های علمی خارجی و ... وجود خواهد داشت.

روح الله مومن نسب، دبیر ستاد امر به معروف تهران یکی از طرفداران قطع دائم اینترنت بین المللی است. مومن ‌نسب روز پنجشنبه و تنها ساعاتی پیش از قطعی سراسری اینترنت به بهانه  نجات اذهان مردم از زیر بمباران رسانه ‌ای، خواستار بستن پهنای‌باند  به طور کامل در گذرگاه ایمن مرزی اطلاعات کشور (GateWay) شده بود. اتفاقی که شامگاه پنجشنبه روی گوشی‌های تلفن همراه نمایان شد (اینجا بخوانید)!

ب. قطع اینترنت بین المللی به مدت چند ماه

گروهی دیگر معتقدند قطعی اینترنت دائمی نخواهد بود اما وضعیت کنونی احتمالا چند ماه ادامه خواهد داشت. برخی رسانه ها در گزارش های خود به این امکان اشاره کرده اند. روزنامه هم میهن در گزارشی به این مساله اشاره کرده و می نویسد: «از آنجا که میل تبدیل «استثنا به قاعده» همواره در ایران وجود داشته جای نگرانی است که نه ‌تنها خبری از برقراری مجددد ارتباطات – دست‌کم در کوتاه‌مدت – نباشد که (برخی) به دنبال جمع ‌آوری دیش‌ های ماهواره‌ای هم باشند؛ با این توجیه که منشأ اتفاقات اخیر، یک تلویزیون ماهواره ‌ای فارسی‌زبان بوده است و چند فقره دیگر که در آتش آن می ‌دمند یا خط می ‌دهند.» (اینجا بخوانید)

همچنین، دبیر شورای عالی فضای مجازی گفته است: مردم برای اتصال اینترنت صبور باشند. رئیس مرکز ملی فضای مجازی نیز گفته: تامین امنیت مردم شرط بازگشت به شرایط عادی اینترنت است. آقامیری گفته است: خدمات بانکی، خبری، فروشگاهی و حمل‌ونقل اینترنتی در حال حاضر پایدار و در دسترس هستند، اما به دلیل حملات شناختی دشمن در فضای مجازی، اتصال اینترنت بین الملل نیازمند صبوری تا اطمینان خاطر از امنیت مردم است (اینجا بخوانید).

ج. قطع اینترنت بین المللی به مدت چند هفته

گروهی نیز معتقدند قطعی اینترنت دائمی نخواهد بود و وضعیت کنونی چند روز یا چند هفته ادامه خواهد داشت و بعید است وضعیت کنونی چند ماه ادامه داشته باشد. برای مثال، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در حاشیه جلسه علنی مجلس درباره محدودیت های اعمال شده برای اینترنت در کشور گفت: این محدودیت ها دائمی نیست و برای تامین امنیت شهروندان اعمال شده است و به محض آرام شدن اوضاع، محدودیت ها برطرف می شود (اینجا و اینجا بخوانید).

د. قطع پیام رسان ها به مدت طولانی

گروهی نیز تئوری بدبینانه ای را ارائه داده و معتقدند قطعی اینترنت به حدی شدید خواهد بود که حتی ممکن است شامل پیام رسان ها نیز شود. طولانی بودن این امر بسیار بعید است. با این حال، ممکن است این مساله نیز چند هفته طول بکشد.

ه. اینترنت طبقاتی می شود

برخی هم معتقدند اینترنت طبقاتی اجرا خواهد شد. این مساله در زمان فعلی نیز شروع شده و شواهد آن ثبت شده است. برای مثل، چند روز پیش، و در زمان قطعی اینترنت، پرتال خبری دانشگاه شریف مطلبی از وبینار مشترک هوش مصنوعی بین دانشگاه بغداد و دانشگاه صنعتی شریف منتشر کرد. سوالی که اینجا مطرح شود، این است که در زمان خاموشی اینترنت، دانشگاه شریف چگونه توانسته با دسترسی به سرویس‌های گوگل این وبینار را برگزار کند؟