۵ کشور که به طرزی باورنکردنی فرودگاه ندارند!

عصر ایران: سفر به کشورهایی که در نقشه هوایی جهان جایی ندارند تجربه‌ای فراتر از گردشگری معمولی است؛ چرا که نبود فرودگاه در این سرزمین‌ها نه یک محدودیت، بلکه بخشی از هویت آرام و دست‌نخورده آن‌ها محسوب می‌شود. واتیکان، لیختن‌اشتاین، آندورا، موناکو و سن مارینو با قرارگیری در قلب اروپا، ثابت کرده‌اند که برای درک عمیق تاریخ و تمدن، نیازی به پرواز مستقیم نیست.

آشنایی با کشورهای بدون فرودگاه در جهان

با نگاهی به لیست کشورهای بدون فرودگاه درمیابیم که این کشورهای خاص با تکیه بر وسعت اندک و موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فردشان، گردشگران را به چالش می‌کشند تا مسیرهای سفر خود را از میان دشت‌های سرسبز، جاده‌های کوهستانی یا خطوط ریلی مدرن انتخاب کنند. در واقع، دوری از شلوغیِ فرودگاه‌ها باعث شده تا این مناطق، بافت تاریخی و معماری اصیل خود را حفظ کنند.

برای عاشقان هنر و کاوشگران ماجراجو، طی کردن مسیر زمینی تا رسیدن به این مقاصد خود بخشی از جذابیت سفر و پیش‌درآمدی برای دیدن شگفتی‌هاست. در ادامه واتیکان، لیختن‌اشتاین، آندورا، موناکو و سن مارینو، این کشورهای بدون فرودگاه را بررسی خواهیم کرد.

۱. کشور واتیکان

واتیکان، کوچک‌ترین کشور مستقل جهان با مساحتی تنها در حدود ۰٫۴۴ کیلومتر مربع در دل شهر تاریخی رم قرار گرفته و به‌طور کامل توسط مرزهای پایتخت ایتالیا محصور شده است. این کشور که بر روی فلاتی در بخش غربی رم واقع شده، دارای اقلیمی مدیترانه‌ای با تابستان‌های گرم و زمستان‌های ملایم است و به عنوان مرکزیت معنوی کاتولیک‌های جهان شناخته می‌شود.

واتیکان تنها یک کشور نیست، بلکه موزه‌ای زنده است که گنجینه‌ای از عظیم‌ترین آثار هنری، معماری مذهبی و تاریخ اروپای مرکزی را در خود جای داده است. قدم زدن در میدان سن‌پیتر، تماشای ستون‌های عظیم برنینی و غرق شدن در فضای کلیسای باشکوه سن‌پیتر جزو جاذبه‌های این کشور است.

واتیکان به دلیل وسعت بسیار ناچیز و ساختار متراکم شهری رم در اطرافش، هیچ فرودگاهی ندارد؛ ساخت باند پرواز در اینجا از نظر علمی و منطقی ناممکن است. تنها زیرساخت هوایی این کشور یک هلی‌پد کوچک در باغ‌های واتیکان است که اختصاصاً برای استفاده‌های تشریفاتی و رسمی پاپ طراحی شده و برای پروازهای عمومی یا تجاری هیچ کاربردی ندارد.

بنابراین، گردشگران بین‌المللی ابتدا باید از طریق فرودگاه‌های بین‌المللی «لئوناردو داوینچی» (فیومیچینو) که فرودگاه اصلی رم است یا فرودگاه کوچک‌تر «چامپینو» که میزبان بسیاری از پروازهای ارزان‌قیمت اروپایی است، وارد خاک ایتالیا شوند. پس از ورود به رم، مسافران با شبکه حمل‌ونقل عمومی پیشرفته رم، شامل خطوط مترو (خط A)، اتوبوس‌های شهری یا تاکسی‌های محلی به میدان سن‌پیتر می‌رسند.

۲. کشور لیختن‌ اشتاین

لیختن‌ اشتاین با مساحت تقریبی ۱۶۰ کیلومتر مربع و جمعیتی حدود ۴۰ هزار نفر، در قلب رشته‌کوه آلپ بین دو کشور سوئیس و اتریش قرار گرفته است. این کشور که یکی از کوچک‌ترین و در عین حال ثروتمندترین کشورهای جهان است، از دره‌های باریک، کوه‌های سربه فلک کشیده و دشت‌های حاصل‌خیز تشکیل می‌شود.

آب‌وهوای لیختن‌اشتاین معتدل کوهستانی است؛ زمستان‌ها شاهد بارش برف‌های سنگین است که کوه‌ها را به مقصدی عالی برای ورزش‌های زمستانی تبدیل می‌کند، در حالی که تابستان‌ها خنک و با طراوت بوده و برای پیاده‌روی در طبیعت و کوه‌نوردی بسیار مناسب است.

محیط لیختن‌ اشتاین به شدت امن، آرام و پاکیزه است و گردشگرانی که به دنبال فرار از ازدحام شهرهای بزرگ و لذت بردن از میراث فرهنگی، دهکده‌های سنتی با خانه‌های چوبی و قلعه‌های قرون‌وسطایی هستند، اینجا را بهشتی کوچک می‌یابند.

قلعه فادوتس که برفراز تپه‌ای مشرف به پایتخت قرار دارد، اقامتگاه خانواده سلطنتی است. همچنین مسیر پیاده‌روی پرنس که بر روی ارتفاعات ساخته شده، چشم‌اندازی پانوراما از دره راین ارائه می‌دهد.

لیختن‌ اشتاین به دلیل وسعت محدود و محیط کوهستانی بسیار خشن که ساخت باند پرواز استاندارد را نه تنها بسیار هزینه‌بر، بلکه از نظر مهندسی بسیار دشوار می‌کند، فاقد هرگونه فرودگاهی است. گردشگران برای رسیدن به این جواهر آلپ، معمولاً از فرودگاه بین‌المللی زوریخ در سوئیس استفاده می‌کنند که حدود ۱۰۰ کیلومتر با لیختن‌اشتاین فاصله دارد.

پس از فرود در زوریخ، مسافران می‌توانند با قطارهای سریع‌السیر سوئیس به ایستگاه «سارگانس» (Sargans) یا «بوخس» (Buchs) بروند و از آنجا با اتوبوس‌های بین‌المللی LIEmobil در عرض چند دقیقه وارد مرز لیختن‌ اشتاین شوند. این مسیر زمینی به دلیل عبور از میان مناظر سرسبز آلپ و گذشتن از کنار دریاچه‌ها و رودخانه‌های شفاف، بخشی جدایی‌ناپذیر از لذت سفر به این کشور است.

۳. کشور آندورا

آندورا کشوری محصور در دل رشته‌کوه پیرنه با مساحتی حدود ۴۶۸ کیلومتر مربع و جمعیتی نزدیک به ۸۰ هزار نفر، میان دو کشور فرانسه و اسپانیا واقع شده و یکی از مرتفع‌ترین کشورهای اروپا محسوب می‌شود. موقعیت جغرافیایی این کشور در میان قله‌های بلند پیرنه، باعث شده تا چشم‌اندازهای بی‌نظیری از دره‌های عمیق سبز، رودخانه‌های زلال کوهستانی و قله‌های پوشیده از برف در اختیار مسافران قرار گیرد.

آب‌وهوای این کشور به شدت تحت تأثیر کوهستان است؛ زمستان‌های سرد و پربرف، آندورا را به قطبی برای اسکی‌بازان حرفه‌ای و آماتور تبدیل کرده و تابستان‌های آن نیز با هوای خنک و مطبوع، میزبان علاقه‌مندان به دوچرخه‌سواری کوهستان و کوه‌نوردی است.

آندورا علاوه بر طبیعت، به خاطر سیستم مالیاتی خاص خود و فروشگاه‌های متعدد مقصد بسیار محبوبی برای خریداران است.

ترکیبی از فرهنگ کاتالانی که ریشه در تاریخ مشترک با منطقه کاتالونیای اسپانیا دارد، در کنار سنت‌های محلی اروپای کوهستانی، هویت منحصربه‌فردی به آندورا بخشیده است. دره «مادریو-پرافیتا-کلارور» که در لیست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، نمونه‌ای از تعامل پایدار انسان با محیط کوهستانی است. کلیسای «سانت استیو» در مرکز «آندورا لا ولا» و مجموعه‌های اسپا نظیر «کالدیا» از دیگر جاذبه‌های این کشور است.

آندورا به دلیل قرارگیری در قلب قله‌های صعب‌العبور پیرنه، فاقد فرودگاه است؛ ساخت باند پرواز در چنین ارتفاعاتی با بادهای شدید و تغییرات جوی ناگهانی، از نظر ایمنی و فنی غیرممکن است. برای رسیدن به آندورا، گردشگران باید از فرودگاه‌های بزرگ نزدیک یعنی بارسلونا در اسپانیا یا تولوز در فرانسه، استفاده کنند. پس از رسیدن به این فرودگاه‌ها، مسافران باید سفری چندساعته را با اتوبوس‌های ویژه یا خودروی کرایه‌ای در جاده‌های پرپیچ‌وخم و دیدنی پیرنه تجربه کنند.

۴. کشور موناکو

موناکو دومین کشور کوچک جهان و یکی از مشهورترین مقاصد لوکس در سواحل مدیترانه با مساحتی حدود ۲٫۰۳ کیلومتر مربع و جمعیتی حدود ۴۰ هزار نفر، به طور کامل توسط فرانسه محصور شده است. موناکو که بر روی صخره‌های مرتفع مشرف به آب‌های نیلگون مدیترانه بنا شده، نمادی از ثروت، شکوه و سبک زندگی اشرافی است.

اقلیم مدیترانه‌ای این کشور با زمستان‌های بسیار ملایم و تابستان‌های گرم و آفتابی، شرایطی ایده‌آل را برای زندگی و گردشگری فراهم کرده است. شهرت موناکو تنها به خاطر هتل‌های پنج ستاره، ویلاهای مجلل و بندرگاه‌های مملو از ابرکشتی‌های تفریحی نیست و مسابقات اتومبیل‌رانی فرمول ۱ گرندپری که در خیابان‌های باریک و پرپیچ‌وخم شهر برگزار می‌شود، شهرت جهانی دارد.

در کنار این فضای لوکس، کاخ شاهزاده موناکو با مراسم تعویض گارد، کازینوی معروف مونته‌کارلو و آکواریوم اقیانوس‌شناسی از جذابیت‌های اصلی این قلمرو کوچک هستند.

موناکو به دلیل وسعت بسیار کم، تراکم فوق‌العاده زیاد سازه‌های شهری و فقدان زمین مسطح، امکان ساخت فرودگاه را ندارد. این کشور برای ارتباط سریع خود تنها از یک هلی‌پورت مدرن استفاده می‌کند که پروازهای هلیکوپتری کوتاه بین موناکو و فرودگاه نیس را انجام می‌دهد. اکثر گردشگران برای ورود به موناکو از فرودگاه بین‌المللی نیس در فرانسه استفاده می‌کنند که حدود ۳۰ دقیقه فاصله دارد. مسیر جاده‌ای بین نیس و موناکو یکی از زیباترین مسیرهای ساحلی جهان است که از دل صخره‌ها و در کنار آب‌های لاجوردی مدیترانه می‌گذرد.

۵. کشور سن مارینو

سن مارینو یکی از قدیمی‌ترین جمهوری‌های جهان که تاریخ آن به قرن چهارم میلادی بازمی‌گردد، در بخش شرقی ایتالیا واقع شده و ۶۱ کیلومتر مربع مساحت دارد. این کشور کاملاً در خاک ایتالیا محصور است و بر دامنه‌های کوه «تی‌تانو» واقع شده که منظره‌ای خیره‌کننده از دشت‌های اطراف و دریای آدریاتیک را ارائه می‌دهد.

آب‌وهوای سن مارینو معتدل مدیترانه‌ای است؛ تابستان‌ها گرم و زمستان‌ها مرطوب و خنک هستند. آنچه سن مارینو را متمایز می‌کند، حفظ اصالت تاریخی و معماری قرون‌وسطایی آن است.

کوچه‌های باریک و سنگ‌فرش‌شده، دیوارهای دفاعی و سه برج تاریخی معروف (گوآیتا، چِستا و مونتاله) که بر فراز کوه تی‌تانو قرار دارند، این حس را به گردشگر می‌دهند که در زمان سفر کرده است. همچنین موزه اسلحه قدیمی، مجموعه‌ای از ابزارهای دفاعی دوران گذشته را به نمایش می‌گذارد که نشان‌دهنده روحیه استقلال‌طلبانه مردم این جمهوری کوچک است.

سن مارینو به دلیل موقعیت کوهستانی بسیار ناهموار و وسعت محدود، جزو کشورهای بدون فرودگاه است. نزدیک‌ترین فرودگاه برای دسترسی، فرودگاه «فدریکو فلینی» در شهر ریمینی ایتالیا است که در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری قرار دارد. با این حال، بسیاری از مسافران بین‌المللی از فرودگاه‌های بولونیا یا فلورانس استفاده می‌کنند و سپس با استفاده از شبکه اتوبوس‌های بین‌شهری یا اتومبیل شخصی، جاده‌های زیبای کوهستانی ایتالیا را به سمت ارتفاعات سن مارینو طی می‌کنند.