گنج نذورات باستانی به همراه دو اسکلت از «چاه مقدس» بیرون آمدند

فرادید: باستان‌شناسان دانشگاه بولونیا در جریان کاوش‌های شهر باستانی کاینوا در ایتالیا، یک چاه آیینی با حفظ‌شدگی استثنایی را کشف کرده‌اند؛ چاهی که درون آن نذورات مفرغی، بقایای دو اسکلت انسانی و شواهدی از آیین‌های مذهبی اتروسک‌ها به دست آمده است. این کشف می‌تواند درک پژوهشگران از مراسم بنیان‌گذاری شهرها و جایگاه مقدس آب در فرهنگ اتروسکی را دگرگون کند.

چاه کشف‌شده در بخش مقدس شهر قرار دارد؛ محوطه‌ای که به «اونی»، عالی‌ترین الهه اتروسکی و همتای «هرا» در اساطیر یونان و «ژونو» در روم باستان، اختصاص داشت. پیش از این نیز در این مجموعه، دو معبد بزرگ شناسایی شده بود که کتیبه‌ها آن‌ها را به تینیا، خدای بزرگ اتروسک‌ها (همتای زئوس و ژوپیتر)، و همسرش اونی نسبت می‌دهند.

باستان‌شناسان پس از رسیدن به کف چاه، دو تندیس کوچک مفرغی زنانه و یک صفحه مفرغی کمیاب را کشف کردند؛ آثاری که با وجود بیش از ۲۵۰۰ سال مدفون بودن، همچنان جلای فلزی اولیه خود را حفظ کرده‌اند و از نظر میزان سلامت، نمونه‌هایی کم‌نظیر به شمار می‌روند.

به گفته پروفسور گووی، این اشیای مفرغی به عنوان نذورات مذهبی در مراسم بنیان‌گذاری چاه در اواخر سده ششم یا اوایل سده پنجم پیش از میلاد در آن قرار داده شده‌اند؛ دوره‌ای که با زمان تأسیس شهر کاینوا هم‌زمان است.

اما شاید شگفت‌انگیزترین بخش این کشف، شواهد مربوط به پایان استفاده از چاه باشد. درون این چاه بقایای دو انسان بالغ کشف شده که پژوهشگران آن را بخشی از یک آیین تشریفاتی برای «بستن» یا پایان دادن به کارکرد مقدس چاه می‌دانند؛ مراسمی که ظاهراً پایان رسمی استفاده از این سازه را اعلام می‌کرد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که چاه تنها منبع تأمین آب نبوده، بلکه نقش مذهبی بسیار مهمی داشته و مستقیماً با آیین‌های بنیان‌گذاری شهر و پرستش آب در فرهنگ اتروسکی پیوند خورده است. به باور پژوهشگران، این چاه نه‌تنها آغاز حیات شهر، بلکه «مرگ آیینی» یکی از مهم‌ترین سازه‌های مقدس آن را نیز بازتاب می‌دهد.

گووی تأکید می‌کند نتایج این فصل از کاوش‌ها شناخت پژوهشگران از آیین‌های بنیان‌گذاری شهرهای اتروسکی و باورهای مذهبی آنان را به شکل قابل‌توجهی گسترش داده است. به گفته او، قرار گرفتن این چاه در قلب مجموعه مذهبی شهر، پیوند میان تقدس آب و مراسم بنیان‌گذاری شهرها را در سراسر سرزمین اتروسک‌ها بیش از پیش آشکار می‌کند.

دانشگاه بولونیا از سال ۱۹۸۸ تاکنون به‌طور پیوسته در کاینوا کاوش کرده و این محوطه را به یکی از مهم‌ترین منابع شناخت زندگی روزمره و آیین‌های مذهبی اتروسک‌ها تبدیل کرده است.

این کشف هم‌زمان با بازگشایی دوباره موزه ملی اتروسکی پس از بازسازی گسترده آن صورت گرفته است. این موزه اکنون به جای نمایش صرف مجموعه‌ای ثابت از آثار تاریخی، خود را به مرکزی پویا برای پژوهش و معرفی نتایج کاوش‌های در حال انجام تبدیل کرده است.

بر اساس این رویکرد جدید، گروه پژوهشی به سرپرستی دنیز تامبورینو، مدیر موزه، قصد دارد پس از پایان مطالعات علمی و عملیات مرمت، اشیای تازه کشف‌شده را در نمایشگاه دائمی موزه به نمایش بگذارد تا بازدیدکنندگان بتوانند روند یک کاوش باستان‌شناسی فعال را تقریباً هم‌زمان با پیشرفت پژوهش‌ها دنبال کنند.

با ادامه مرمت تندیس‌ها و صفحه مفرغی، باستان‌شناسان معتقدند چاه آیینی کاینوا به یکی از مهم‌ترین منابع برای شناخت باورهای مذهبی اتروسک‌ها درباره قداست آب، آیین‌های بنیان‌گذاری شهرها و مراسم تشریفاتی پایان دادن به کارکرد سازه‌های مقدس تبدیل خواهد شد.