معمای جدال قالیباف و حلبوسی؛ در بغداد چه اتفاقی افتاد؟

فرارو: رئیس مجلس پس از پایان یک سفر سه‌روزه به عراق، شامگاه جمعه به تهران بازگشت. سفری که حاشیه آن بر متنش غلبه داشت.

قالیباف در جریان حضورش در سه شهر بغداد، نجف و کربلا با تمام مقامات ارشد عراق دیدار کرد و در جمع‌های مختلفی حاضر شد. اما ماجرای عکسی که از قالیباف در توئیتر منتشر شد و سپس همتای عراقی او به آن پاسخ داد، بر تمام این سفر سایه انداخت. رخدادی که هنوز ابعاد مختلف آن به‌طور دقیق مشخص نیست.

ماجرای دو عکس جنجال‌ساز

قالیباف صبح روز چهارشنبه ۲۸ مرداد وارد بغداد شد. خبرگزاری خانه ملت، وابسته به مجلس، خبر ورود او را ساعت ۹:۱۷ روی خروجی خود قرار داد. در همان ساعت‌های اولیه پس از ورود بود که تصویر قالیباف با پس‌زمینه نقشه خلیج فارس و دریای عمان در صفحه ایکس (توئیتر) رئیس مجلس منتشر شد. تصویری بدون هرگونه متن و توضیح که برخی آن را پیامی درباره کنترل تنگه هرمز توسط ایران تفسیر کردند.

بر اساس خبر خانه ملت، قالیباف بعدازظهر روز چهارشنبه با هیبت الحلبوسی، رئیس مجلس عراق، دیدار و در جلسه‌ای با حضور تعدادی از اعضای پارلمان شرکت کرد. پس از آن نیز برنامه‌های مختلف او در عراق تا روز جمعه ادامه داشت.

اما ساعت ۳:۱۱ بامداد پنجشنبه به وقت تهران، تصویر الحلبوسی با نقشه‌ای شامل نام جعلی خلیج فارس در شبکه ایکس منتشر شد. این تصویر واکنش‌های زیادی به دنبال داشت و به‌خصوص کاربران ایرانی توئیتر نسبت به آن موضعی سخت گرفتند. در کنار آن، برخی کاربران کشورهای عربی نیز با انتشار تصاویری مشابه آنچه رئیس مجلس نمایندگان عراق منتشر کرده بود، از همان هشتگ استفاده کردند و به‌مرور کمپینی در این شبکه اجتماعی در حمایت یا مخالفت با اقدام الحلبوسی شکل گرفت. برخی کاربران با هویت عربی نیز از نام خلیج فارس دفاع کردند.

پرونده‌های باز تهران - بغداد

مرور پرداخت رسانه‌ها به این حاشیه سفر قالیباف به عراق نشان می‌دهد که تا این زمان، اطلاعات مشخصی درباره آنچه در بغداد رخ داده، وجود ندارد. اینکه در جلسه قالیباف با نمایندگان پارلمان عراق یا در ملاقات‌های او با دیگر مقامات ارشد عراقی، مجادله یا بحث خاصی درگرفته است یا نه، به‌طور دقیق مشخص نیست.

هدف رسمی و اصلی این سفر، شرکت قالیباف در مراسم چهلمین روز تدفین رهبر شهید انقلاب در شهر کربلا بود و رئیس مجلس به نمایندگی از رهبر معظم انقلاب در این مراسم شرکت کرد.

اما فراتر از اهداف رسمی، برخی نگاه‌ها به مجموعه وقایع این روزها در عراق، جنگ ایران و آمریکا، تنگه هرمز و روی کار آمدن دولت جدید در بغداد معطوف شده است؛ به‌ویژه با توجه به اینکه قالیباف دومین مقام ارشد و رسمی جمهوری اسلامی ایران است که طی هفته‌های اخیر به عراق سفر می‌کند. هشت روز پیش از سفر قالیباف، رسانه‌ها اعلام کردند که اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، به عراق سفر کرده است.

ملاقات قالیباف و الزیدی، نخست‌وزیر عراق

در همین میان، حملاتی پهپادی از مرز ایران به سمت دفتر نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق انجام شد و مقامات اقلیم، انگشت اتهام را به سمت ایران گرفتند. تهران بلافاصله و به‌صورت رسمی انجام این حملات را تکذیب و آن را محکوم کرد. مقامات تهران از این اقدام به‌عنوان عملیات «پرچم دروغین» یاد و تأکید کردند که هدف از آن، برهم زدن روابط تهران و اربیل است.

در حال حاضر، مهم‌ترین پروژه دولت عراق موضوع انحصار سلاح، اصلاح قانون حشدالشعبی و خروج نیروهای خارجی با محوریت آمریکا تا تاریخ ۳۰ سپتامبر (۸ مهر) است. دولت عراق به‌صورت رسمی اعلام کرده است که می‌خواهد این کشور را از درگیری‌های منطقه‌ای دور نگه دارد و ورود به جنگ، مسئله‌ای است که باید در اختیار حاکمیت آن کشور باشد. مقامات عراقی نیز در این مدت بارها اعلام کرده‌اند که مقامات ایرانی حمایت خود را از برنامه‌های دولت عراق اعلام کرده‌اند.

عراق همچنین یکی از کشورهای اصلی صادرکننده نفت است که با موضوع تنگه هرمز دست‌وپنجه نرم می‌کند و در حال حاضر بخشی از صادرات نفتی خود را از طریق خط لوله و به مقصد ترکیه انجام می‌دهد. در اخبار آمده است که بغداد و سوریه به دنبال ایجاد مسیری ثابت برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز هستند. امروز اعلام شد که بعد از چندبار درخواست بغداد، تهران با عبور چند نفتکش عراقی موافقت کرد.