یک نفر در صداوسیما از بسته نبودن تنگه هرمز خبر داد

برترین‌ها: ماجرای تنگه هرمز این روزها فقط به یک اختلاف ساده درباره «باز یا بسته بودن» یک آبراه استراتژیک محدود نمی‌شود؛ بلکه به میدان تقابل دو روایت درباره میزان کنترل، عبور نفتکش‌ها و اهرم‌های فشار در منطقه تبدیل شده است. از یک سو، آمریکا مدعی است با ایجاد مسیرها و سازوکارهایی در نزدیکی عمان، بخشی از جریان صادرات انرژی از خلیج فارس همچنان ادامه دارد.

از سوی دیگر، ایران تأکید کرده بازگشایی کامل تنگه می‌تواند بخشی از یک توافق احتمالی باشد و در شرایطی که فشارهای نظامی و محدودیت‌های دریایی کاهش یابد، امکان بازگشت وضعیت عادی وجود خواهد داشت. با این حال، این پیشنهاد از سوی آمریکا پذیرفته نشد. مقام‌های آمریکایی اعلام کرده‌اند با چارچوب مطرح‌شده از سوی تهران موافق نیستند. یکی از محورهای اختلاف نیز به نگاه متفاوت دو طرف درباره نقش تنگه هرمز بازمی‌گردد؛ ایران این آبراه را یکی از اهرم‌های مهم خود در معادلات منطقه‌ای می‌داند، در حالی که واشنگتن معتقد است که تنگه هرمز همین حالا نیز باز است و این اهرم نباید دوباره در اختیار تهران قرار گیرد. همچنین دولت ترامپ با فرض باز بودن تنگه هرمز از ایران درخواست امتیازات هسته‌ای کرده و همین مساله مذاکرات نیویورک را به بن‌بست کشانده است.

در همین حال، روایت‌های متفاوتی درباره وضعیت واقعی تردد در تنگه هرمز از داخل ایران مطرح شده است. وحید خضاب، تحلیلگر برنامه «به وقت ایران»، گفته که تنگه به‌طور کامل بسته نیست و روزانه حدود ۷ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور می‌کند؛ با این تفاوت که ایران در شرایط فعلی صادرات نفتی خود را از این مسیر انجام نمی‌دهد. این ادعا در شرایطی مطرح شده که  برخی داده‌های رهگیری تجاری، میزان عبور نفت را در هفته‌های اخیر حدود ۶.۵ تا ۷ میلیون بشکه در روز برآورد کرده‌اند، در حالی که مقام‌های آمریکایی ارقام متفاوت و بالاتری ارائه داده‌اند.

از سوی دیگر، اسماعیل احمدی‌مقدم نیز در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به تجربه دوره‌های اخیر گفته است که پس از امضای تفاهمنامه، حدود ۹۰ میلیون بشکه نفت ایران از محدودیت‌ها خارج شد، اما به دلیل شرایط بازار و پایین بودن پیشنهادهای خرید، فروش فوری آن امکان‌پذیر نبود. به گفته او، پس از بسته شدن تنگه، همان نفت در مقطع بعدی با قیمت بالاتری به فروش رسید.

هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره وضعیت نفتکش‌ها منتشر شده است؛ از ادعاهایی درباره هدف قرار گرفتن یا توقیف برخی شناورها گرفته تا گزارش‌هایی درباره ادامه انتقال نفت از مسیرهای جایگزین و عملیات کشتی‌به‌کشتی در نزدیکی سواحل عمان. روز گذشته خبرگزاری فارس از هدف قرار گرفتن ۱۹ نفتکش طی ۴۸ ساعت خبر داد و گزارش‌هایی نیز درباره استفاده برخی کشورهای منطقه از مسیرهای جایگزین برای ادامه صادرات منتشر شده است.

در مجموع، وضعیت فعلی تنگه هرمز را نمی‌توان به سادگی در قالب «بسته بودن کامل» یا «باز بودن عادی» تعریف کرد. عبور و مرور در این منطقه همچنان با محدودیت، ریسک‌های امنیتی و ترتیبات ویژه ادامه دارد. همین وضعیت مبهم باعث شده هرمز به یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف در پرونده‌ای تبدیل شود که همزمان ابعاد نظامی، اقتصادی و سیاسی دارد؛ جایی که کنترل مسیر انرژی جهان، به بخشی از رقابت بر سر نفوذ و قدرت چانه‌زنی میان ایران و آمریکا تبدیل شده است.