رویترز: تهران خود را برای پاسخ سخت‌تر آماده می‌کند

خبرآنلاین: به نقل از خبرگزاری رویترز، درگیری حملات نظامی گسترده آمریکا است؛ در حالی که تهران همچنان تلاش‌های دیپلماتیک خود را ادامه می‌دهد، اما مقام‌های ایرانی در محافل خصوصی احتمال موفقیت این تلاش‌ها را اندک می‌دانند.

این تحرکات نشان می‌دهد رهبران ایران بر این باورند که اگر آمریکا بار دیگر دست به عملیات نظامی بزند، تهران باید پاسخی شدیدتر از گذشته بدهد؛ هرچند همزمان تلاش می‌کند از طریق مذاکره مانع گسترش درگیری شود.

به گفته سه مقام ارشد ایرانی و یک فرد نزدیک به این رایزنی‌ها، فرماندهان ارشد در حال بررسی طرح‌هایی برای گسترش دامنه اهداف احتمالی هستند؛ اهدافی که تنها به مراکز و منافع مرتبط با آمریکا محدود نمی‌شود و ممکن است کشورهای پشتیبان عملیات نظامی واشنگتن و حتی اهدافی خارج از خاورمیانه را نیز شامل شود.

از زمانی که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، هفته گذشته از نیویورک بازگشت، فرماندهان و مقام‌های ارشد بر دامنه و زمان‌بندی واکنش احتمالی در صورت حمله دوباره واشنگتن تمرکز کرده‌اند.

هنوز هیچ تصمیم نهایی اتخاذ نشده است، اما با توجه به اینکه هیچ‌یک از دو طرف نشانه‌ای از آمادگی برای مصالحه نشان نمی‌دهند، برنامه‌ریزی‌ها تشدید شده است.

این رایزنی‌ها پس از هفت ماه درگیری انجام می‌شود که با حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد. اگرچه آتش‌بسی که در ۸ آوریل برقرار شد به جنگ ۴۰ روزه پایان داد، اما از آن زمان درگیری‌ها به‌صورت پراکنده ادامه داشته است.

دیپلماسی و تشدید تنش

حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه بحران بین‌المللی، گفت تهران همچنان مطمئن نیست که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، کارزار نظامی بزرگ دیگری را آغاز خواهد کرد یا به حملات محدودتر، مانند حمله به تأسیسات هسته‌ای، روی خواهد آورد.

عزیزی گفت: «اما به نظر می‌رسد آنها مصمم هستند در برابر یک اقدام نمادین، پاسخی نمادین ندهند و در عوض تنش را تشدید کنند، به امید اینکه بازدارندگی را دوباره برقرار کنند.»

رویترز در ادامه گزارش خود نوشت: تهران همچنین در حال بررسی هزینه‌های سیاسی یک درگیری طولانی‌مدت برای ترامپ است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد جنگ در میان آمریکایی‌ها محبوبیت نداشته است و افزایش قیمت سوخت نیز در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای به یک نگرانی تبدیل شده است.

دو مقام ایرانی گفتند تهران به گروه‌های هم‌پیمان خود در لبنان، یمن و عراق دستور داده است در صورت ازسرگیری حملات گسترده آمریکا، برای حمایت از ایران آماده باشند.

به گفته این مقام‌ها، دستور صادرشده این است که برای یک واکنش هماهنگ آماده شوند؛ واکنشی که از «تنگه هرمز تا منافع آمریکا در منطقه و خارج از خاورمیانه» امتداد داشته باشد.

رویترز با اشاره به اینکه تهران همچنان کانال مذاکرات را باز نگه داشته است؛ حتی در شرایطی که خود را برای جنگی گسترده‌تر آماده می‌کند نوشت: محاسبات ایران یک نگرانی دیگر را نیز دربر می‌گیرد: اینکه آیا اقتصاد کشور می‌تواند یک رویارویی طولانی‌مدت را در شرایط محاصره آمریکا که صادرات نفت، یکی از منابع حیاتی درآمد ایران، را متوقف کرده است، تحمل کند یا خیر.

سال‌ها تحریم و تشدید مشکلات اقتصادی، پیش از این نیز فشار فزاینده‌ای بر مردم عادی ایران وارد کرده است.

در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در هفته گذشته، تهران از طریق میانجی‌های قطری پیشنهادی را به واشنگتن ارائه کرد که در صورت پذیرش می‌توانست ظرف هفت روز به بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها در سراسر منطقه منجر شود.

مقام‌های ایرانی می‌گویند این پیشنهاد شامل پایان دادن به جنگ، لغو محاصره آمریکا علیه بنادر ایران، آزادسازی دست‌کم ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران و معافیت از تحریم‌های نفتی است.

ترامپ روز شنبه گفت این پیشنهاد را رد کرده است. با این حال، رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که پاسخ آمریکا روز سه‌شنبه از طریق قطر به تهران منتقل شده و اکنون در حال بررسی است.

منابع ایرانی گفتند واشنگتن خواهان آن است که برنامه هسته‌ای مورد مناقشه ایران نیز در مذاکرات گنجانده شود، اما تهران اصرار دارد که مذاکرات هسته‌ای تنها پس از برآورده شدن هفت شرط ایران آغاز شود، نه پیش از آن.

یکی از مقام‌های ایرانی گفت: «حتی اگر ایران پاسخ آمریکا را به‌طور کامل رد نکند و مذاکرات غیرمستقیم ادامه پیدا کند، احتمال اینکه دو طرف به توافق برسند بسیار کم است.»

الکس واتانکا، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت چشم‌انداز دیپلماسی همچنان محدود است.

واتانکا گفت: «ایران توان ادامه محاصره‌های آمریکا را ندارد؛ محاصره‌هایی که می‌توانند اساساً یک تغییر اساسی ایجاد کنند و عملاً اکسیژن را از ریه‌های حکومت خارج کنند... در این مرحله، تشدید تنش قابل تصور است.»