ممد نبودی ببینی که بصره برای ایرانی‌ها تهران شد

برترین‌ها: شب گذشته اسقلال در بصره ضربه محکمی به السد زد.  این تیم که با پنجره بسته می‌رفت تا یکی از بدترین فصول ممکن را تجربه کند، حالا نه تنها در لیگ برتر ایران در یک قدمی صدر ایستاده، بلکه در لیگ نخبگان آسیا هم به خوبی خودش را در قامت یک «الیت» معرفی کرده و برای بقیه خط‌ونشان می‌کشد. استقلال که برای اولین بازی مرحله گروهی در جمع بزرگان آسیا به بصره سفر کرده بود تا مقابل رقیب قدرتمند قطری، السد، قرار بگیرد، با 3 گل و درخشش یاسر آسانی، گام اول را محکم برداشت. این پیروزی ارزشمند درحالی به دست آمده که استقلال از فرصت میزبانی بی‌بهره است و بازی‌های خانگی را بیاد در عراق براگزار کند.

بصره دقیقا کجاست؟

بصره در جنوب عراق و در نزدیکی مرز این کشور با ایران و کویت قرار دارد. این شهر در محل پیوند رودهای دجله و فرات و شکل‌گیری آبراه شط‌العرب واقع شده و به دلیل دسترسی به خلیج فارس، یکی از مهم‌ترین شهرهای اقتصادی عراق به شمار می‌رود. بصره حدود ۱۲۰ کیلومتر با مرز ایران فاصله دارد و نزدیک‌ترین شهر بزرگ ایران به آن، آبادان است. بصره شهری گرم، مرطوب و نفت‌خیز است؛ شهری که در کنار ثروت عظیم انرژی، سال‌ها با مشکلاتی مانند کمبود خدمات شهری، آلودگی و فرسودگی زیرساخت‌ها دست‌وپنجه نرم کرده است. نخلستان‌های گسترده اطراف شهر، که زمانی یکی از نمادهای بصره بودند، در کنار رودخانه‌ها و آبراه‌های متعدد، چهره‌ای متفاوت به این منطقه داده‌اند؛ هرچند جنگ‌ها و تغییرات اقلیمی آسیب زیادی به این چشم‌انداز وارد کرده‌اند.

از نظر جمعیتی، بصره عمدتاً شهری شیعه‌نشین است و یکی از مراکز اصلی جمعیت عرب‌های شیعه عراق محسوب می‌شود. با این حال، این شهر به دلیل موقعیت تجاری و بندری خود در طول تاریخ محل زندگی گروه‌های مختلفی از جمله عرب‌های سنی، مسیحیان عراقی، ترکمن‌ها و اقلیت‌های دیگر نیز بوده است. فرهنگ بصره ترکیبی از سنت‌های جنوبی عراق، موسیقی عربی، تجارت دریایی و ارتباط تاریخی با ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس است. این شهر اگرچه در دهه‌های اخیر بارها سایه جنگ و بحران را تجربه کرده، همچنان یکی از مهم‌ترین و پرهویت‌ترین شهرهای عراق باقی مانده است.

استادیوم بصره؛ ورزشگاهی مدرن در قلب فوتبال عراق

استادیوم بین‌المللی بصره یکی از مهم‌ترین و مدرن‌ترین ورزشگاه‌های عراق است که در مجموعه ورزشی «شهر ورزشی بصره» ساخته شد. ساخت این ورزشگاه از سال ۲۰۰۹ آغاز شد و در سال ۲۰۱۳ به بهره‌برداری رسید. این پروژه بخشی از تلاش عراق برای بازسازی زیرساخت‌های ورزشی پس از سال‌ها جنگ و بحران بود و با هزینه‌ای حدود ۵۵۰ میلیون دلار ساخته شد.  این ورزشگاه که گاهی با نام «ورزشگاه تنه نخل» (جذع النخلة) شناخته می‌شود، به دلیل طراحی الهام‌گرفته از نخلستان‌های معروف بصره، یکی از نمادهای جدید این شهر به شمار می‌رود. نمای بیرونی آن با فرم‌های منحنی و مدرن طراحی شده تا یادآور بافت طبیعی جنوب عراق باشد. 

از نظر ظرفیت، استادیوم اصلی بصره می‌تواند حدود ۶۵ هزار تماشاگر را در خود جای دهد و یکی از بزرگ‌ترین ورزشگاه‌های منطقه محسوب می‌شود. این مجموعه همچنین یک ورزشگاه دوم با ظرفیت حدود ۱۰ هزار نفر، هتل‌ها و امکانات جانبی ورزشی دارد.

یکی از نقاط قوت این ورزشگاه، زمین چمن طبیعی با کیفیت مطلوب آن است که برای برگزاری مسابقات بین‌المللی طراحی شده و در سال‌های اخیر میزبان دیدارهای مهم تیم ملی عراق بوده است. کیفیت مناسب زمین، امکانات مدرن، جایگاه‌های ویژه و فضای بزرگ تماشاگران باعث شده بصره به یکی از قطب‌های فوتبالی عراق تبدیل شود. این ورزشگاه در سال ۲۰۲۳ نیز میزبان رقابت‌های جام ملت‌های خلیج فارس بود؛ تورنمنتی که پس از سال‌ها، بار دیگر نگاه‌ها را به توانایی عراق در میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی جلب کرد.

یک نکته احتمالا تلخ

عراق که تا همین چند سال پیش میزبانی‌هایش را به دلایل سیاسی در ایران برگزار می‌کرد، حالا در مطلوب‌ترین شرایط ممکن میزبان ایرانی‌ها شده. استادیوم استاندارد، چمن سرحال و دوربین‌های تلویزیونی نسبتا باکیفیت. برخی معتقدند اگر استقلال در آزادی میزبان السد می‌شد، نمی‌توانست به این راحتی از سد غول قطری عبور کند. با این حال، تماشای این تصاویر یک افسوس بزرگ را هم به همراه دارد؛ چراکه در شرایط عادی، انتظار می‌رفت چنین دیداری در ورزشگاه آزادی و مقابل بیش از ۷۰ یا ۸۰ هزار هوادار استقلال برگزار شود. اما حالا استقلال باید در کشوری دیگر و با تعداد محدودی از هوادارانش به میدان برود.

از یک سو، ورزشگاه آزادی سال‌هاست درگیر بازسازی است و هنوز زمان مشخصی برای بازگشت کامل آن به چرخه میزبانی اعلام نشده و از سوی دیگر، سلب میزبانی از تیم‌های ایرانی در رقابت‌های آسیایی نیز امکان برگزاری چنین دیدارهایی در ایران را گرفته است. ویدیوی منتشرشده از هواداران استقلال در بصره، بیش از هر چیز یادآور این واقعیت تلخ است که فوتبال ایران به جای میزبانی از دیدارهای بزرگ در ورزشگاه‌های خود، حالا باید برای برگزاری مسابقات آسیایی راهی کشورهای دیگر شود.

از سویی دیگر فاصله 132 کیلومتری آبادان تا بصره باعث شده بود که خیل کثیری از هواداران خوزستانی استقلال و صنعت نفت برای حمایت از آبی‌ها خود را به بصره برسانند و برای استقلال شرایطی واقعا در قد و قواره یک میزبان بسازند تا آن مدیحه مشهور که سال61 زمزمه شب‌های خوزستان بود به ذهن متبادر شود (ممد نبودی ببینی). همه اینها دست به دست هم داد تا استقلال در بصره گام اول را محکم بردارد. شهری که سه بار دیگر میزبان آبی‌ها خواهد بود.