آقای زاکانی خربزه بخور اما هر جایی آداب خود را دارد!

برترین‌ها: اخیراً علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در جمع دانشجویان و مقابل دوربین رسانه‌ها صحبت می‌کرد؛ اما انتشار تصاویر این مراسم و حرکات او هنگام خوردن خربزه، به یکی از سوژه‌های فضای مجازی تبدیل شد. این اتفاق بار دیگر بحثی قدیمی را درباره رفتارهای برخی چهره‌های سیاسی در موقعیت‌های رسمی مطرح کرد؛ اینکه برخی ظاهراً ادب و آداب مورد نیاز یک سیاستمدار را در مواجهه با دوربین‌ها و افکار عمومی ندارند یا رعایت نمی‌کنند.

این ماجرا البته نمونه تازه‌ای نیست. در سال‌های گذشته بارها پیش آمده که یک رفتار ساده یا بی‌دقتی در یک موقعیت عمومی، بیشتر از محتوای سخنان یک مسئول مورد توجه قرار گرفته و به تصویری ماندگار در ذهن مخاطبان تبدیل شده است.

این موضوع حتی با یک توییت از کاربری به نام امین دوباره مورد توجه قرار گرفت. او با اشاره به تصاویر زاکانی نوشت: «چند سال پیش یه مناظره بین تاج‌زاده و جلیل محبی تو لابی آپارتمان تاج‌زاده بود. تاج‌زاده داشت با حرارت رو به دوربین حرف می‌زد، جلیل هم اون پشت با مشت خرما می‌خورد و جواب همه تاکینگ‌پوینت‌های تاجزاده رو هم داشت. این صحنه آخر این کلیپ که زاکانی بعد گفتن اینکه همه‌اش رفت، سعی می‌کنه با زبونش اون تکه خربزه که لای دندونش گیر کرده رو دربیاره، تو ذهنم رفت کنار اون.»

ماجرای جلیل محبی به مناظره مصطفی تاج‌زاده و جلیل محبی، رئیس وقت ستاد امر به معروف و نهی از منکر، در بهمن ۱۳۹۸ برمی‌گردد؛ جایی که در حین صحبت‌های تاج‌زاده، محبی مشغول خوردن خرما بود و همین صحنه بازتاب زیادی در شبکه‌های اجتماعی پیدا کرد. یکی از کاربران در واکنش به این تصاویر نوشته بود: «کاری به تعداد خرمایی که در حدود یک دقیقه می‌خورد نداریم، اما یکی به ایشان بگوید هسته خرما را روی میز پرت نمی‌کنند و انگشت‌ها را برای تمیز شدن روی پارچه مبل و عبا نمی‌مالند.»

پیش از این هم تصاویر حلیم خوردن و چای نوشیدن غلامعلی حدادعادل در پاییز ۱۴۰۱، در حاشیه یک نشست دانشگاهی، واکنش‌های زیادی برانگیخت. او در حالی که سخنرانی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داشت، شروع به خوردن حلیم کرد و سپس برای خود چای ریخت؛ صحنه‌ای که خیلی زود در فضای مجازی دست‌به‌دست شد.

در میان این نمونه‌ها، ماجرای زیپ شلوار محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور وقت در سال 88 شاید آیکونیک‌ترین تصویری‌ست که از رفتارهای غیرعادی سیاستمداران در این سال‌ها دیده‌ایم.

سیاستمداران، به‌ویژه افرادی که در جایگاه‌های مدیریتی و تصمیم‌گیری قرار دارند، همواره زیر ذره‌بین افکار عمومی هستند. حضور مقابل دوربین‌ها نیازمند توجه بیشتر به آداب ارتباطی، زبان بدن و دیسیپلین ظاهری است؛ چرا که در عصر رسانه، حتی کوچک‌ترین حرکات می‌تواند به بخشی از تصویر عمومی یک فرد تبدیل شود. گاهی یک رفتار ساده، برای مخاطبان نشانه‌ای از میزان آمادگی، نظم یا توجه یک مسئول به موقعیت اجتماعی خود تلقی می‌شود.

البته مسئله فقط دوربین و رسانه نیست. بسیاری از این رفتارها حتی بدون حضور خبرنگار و ثبت تصویر هم از جمله بدیهی‌ترین آداب حضور در یک جمع محسوب می‌شود. وقتی فردی در جایگاه یک مسئول، مدیر یا چهره سیاسی قرار دارد، انتظار رعایت همین حداقل‌های رفتاری بیشتر هم می‌شود. به‌خصوص درباره افرادی که به‌دلیل عملکرد و کارنامه‌شان پیش از این هم با انتقادات فراوانی روبه‌رو بوده‌اند، این پرسش مطرح می‌شود که چرا حتی در ساده‌ترین موقعیت‌های اجتماعی هم تلاش نمی‌کنند تصویری سنجیده‌تر از خود ارائه دهند.

خوردن، نشستن، نحوه صحبت کردن و واکنش‌های کوچک، بخشی از شخصیت اجتماعی هر فرد را نشان می‌دهد؛ چه رسد به کسی که در جایگاه یک مسئول در برابر مردم قرار گرفته است. حتی یک شهروند عادی هم تلاش می‌کند چنین بی‌توجهی‌هایی را در یک جمع خصوصی انجام ندهد، اما می‌بینیم که افرادی با چنین موقعیت و جایگاهی حتی در ساده‌ترین رفتارهای روزمره نیز شأن جایگاه خود را در نظر نمی‌گیرند!