جزییات جدید نابودی جنازه خاشقچی

رویداد ۲۴: روز گذشته (جمعه) اولین دادگاه رسیدگی به پرونده قتل فجیع جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار سعودی در استانبول آغاز شد و ۲۰ شهروند عربستان در این دادگاه به اتهام دست داشتن در قتل او مورد محاکمه قرار گرفتند. بر اساس گزارش رسانه‌های خارجی، هیچ یک از این ۲۰ تن در جلسه اول دادگاه حضور نداشتند چرا که عربستان سعودی اجازه استرداد آن‌ها به ترکیه را نداده است.

در بخشی از این جلسه، مسئول فنی کنسولگری عربستان در استانبول درباره روزی که خاشقچی به قتل رسید، به دادگاه می‌گوید: روز دوم اکتبر ساعت ۲ بعد از ظهر از او خواسته‌اند که فر باغ محل سکونت محمد القطیبی سرکنسول عربستان در استانبول را برای باربیکیو روشن کند. ۵-۶ نفر نیز در آن محل حضورداشتند. او گفته من تنور را روشن کردم و این افراد با هم حرف میزدند. من به شوخی گفتم که اگر داخل این تنور بیوفتید کباب می‌شوید.

جزئیات نخستین جلسه دادگاه قتل خاشقچی

بر اساس گزارش خبرنگاران حاضر در جلسه روز گذشته دادگاه در استانبول، در جریان جلسه استماع، «خدیجه چنگیز» نامزد خاشقچی اعلام کرد در همان ساعات اولیه که پشت در سرکنسولگری منتظر بازگشت نامزدش بوده متوجه شده که یک جای کار می‌لنگد.

او گفته: یک فرد ۲۵-۳۰ ساله از کنسولگری بیرون آمد. او به شدت مضطرب بود و ترس از چهره اش می‌بارید. او گفت من همه اتاق‌ها را گشتم هیچ‌کس نبود، اما نمی‌توانست به چهره من نگاه کند. من چنان ترسی را تجربه کردم که هرگز در زندگی‌ام تجربه نکرده بودم. این فقط ترس نبود، وحشت بود.

چنگیز در ادامه جلسه دادگاه از اکرم سلطان یکی از کارکنان کنسولگری عربستان به عنوان کسی که از خاشقچی خواسته بود روز دوم اکتبر به کنسولگری سر بزند نام برد و گفت: آن‌ها در واقع او را با روشی خائنانه و فریبکارانه احضار کردند. آن‌ها به تصویر مهمی خدشه وارد کردند. آن‌ها به اسلام و عدالت ضربه زدند.

در ادامه یاسین آکتای مشاور اردوغان و یکی از دوستان نزدیک خاشقچی نیز درباره انتقادات خاشقچی به محمد بن سلمان و سیاست‌های او در زمینه جنگ یمن و بایکوت قطر توضیحاتی را در جلسه دادگاه ارائه داده است.

به گفته آکتای، القحطانی با جمال خاشقچی از طریق واتس آپ در ارتباط بوده و به او گفته که باید دست از این حرف‌ها بردارد و به عربستان برگردد.

آکتای گفته من به جمال توصیه کرده بودم که روز دوم اکتبر به کنسولگری نرود، چون ممکن است این یک تله باشد، اما او توصیه مرا جدی نگرفت.

بر اساس گزارش نیویورک تایمز از جلسه دادگاه خاشقچی، هفت شاهد دیگر نیز از کسانی که در کنسولگری عربستان کار می‌کردند روز جمعهدر دادگاه حاضر شدند. چند تن از کارکنان اذعان کردند که به آن‌ها دستور داده شده بوده که به رزیدانس سرکنسول نروند. این ساختمان یک خیابان پایین‌تر از کنسولگری واقع شده بود.

سی ان ان درباره جزئیات این جلسه دادگاه نیز نوشت: خدمه زن، دو راننده و یک کارمند فنی سرکنسولگری همگی در دادگاه اذعان کرده‌اند که روز دوم اکتبر به آن‌ها گفته شده نزدیک محل قتل پیدایشان نشود.

زکی دمیر، تکنسین ترک در جلسه دادگاه گفته روز دوم اکتبر سرکنسول ابتدا به او گفته تعمیراتی در ساختمان در جریان است بعد ساعت ۲ بعد از ظهر از او خواسته اند که فر باغ محل رزیدانس محمد القطیبی سرکنسول عربستان در استانبول را برای باربیکیو روشن کند. ۵-۶ نفر آنجا بودند.

او گفته من تنور را روشن کردم و این افراد با هم حرف میزدند. من به شوخی گفتم که اگر داخل این تنور بیوفتید کباب می‌شوید.

دمیر گفته: فضا به شدت رعب آور بوده. من هر لحظه دوست داشتم محیط را ترک کنم. به محض اینکه فر را روشن کردن آنجا را ترک کردم.

دمیر گفته زمانی که به رزیدانس سرکنسول برگشته متوجه شده مرمر‌های اطراف فر سفید شده‌اند.

الجزیره در گزارش خود از جلسه دادگاه به نقل از دمیر نوشته او تعداد زیادی سیخ گوشت و یک باربیکیوی کوچک علاوه بر فر در باغ رزیدانس سرکنسول دیده است.

دمیر گفته زمانی که یک ماشین با شیشه دودی از در گاراژ بیرون میرفت من کمک کردم و در را باز کردم. ماشین به سرعت باغ سرکنسول را ترک کرد.

از این گذشته او متوجه شده که رنگ مرمر‌های اطراف فر با یک ماده شیمیایی قوی تغییر کرده است.

بر اساس متن کیفرخواست، راننده سرکنسول گفته روز دوم اکتبر سرکنسول از یکی از رستوران‌های محلی گوشت کبابی سفارش داده است.

هاکان گوون راننده سرکنسول در جلسه روز گذشته دادگاه گفته روز ۸ اکتبر القطیبی سرکنسول عربستان در استانبول و خانواده اش را به فرودگاه رسانده. القطیبی به او گفته که به زودی برمی‌گردد.

هیات قضایی این دادگاه اعلام کرده جلسه بعدی دادگاه روز ۲۴ نوامبر برگزار خواهد شد.

به گفته اگنس کالامارد گزارشگر ویژه قتل‌های غیر قانونی سازمان ملل که روز گذشته برای شرکت در دادگاه به استانبول سفر کرده بود گفته دادگاه ترکیه تنها شانس برقراری عدالت در پرونده قتل خاشقچی است.

کالامارد گفته امیدوار است که جریان رسیدگی به پرونده زنجیره فرمان این قتل را برای همه افشا کند. دادگاه باید نتیجه بررسی‌های انجام شده درباره تلفن همراه و کامپیوتر خاشقچی را افشا کند و معلوم شود آیا این دستگاه‌ها هک شده بودند یا نه.

او همچنین گفته نتیجه این دادگاه از این حیث برای جهان اهمیت دارد که همه باید بدانند هیچ کس نمیتواند یک روزنامه نگار را به قتل برساند و قسر در برود.

کالامارد با اشاره مستقیم به محمد بن سلمان گفته: ما باید نشان دهیم که او تاوان کارش را پس می‌دهد.

کالامارد بعد از پنج ماه بررسی درباره مرگ خاشقچی به این نتیجه رسیده بود که این قتل کاملا برنامه ریزی شده و به دستور مقامات عالی رتبه عربستان سعودی انجام شده است. مقامات سازمان سیا نیز پیشتر به این نتیجه رسیده بودند که قتل خاشقچی رسما به دستور محمد بن سلمان انجام گرفته است.

بر اساس اسناد ارائه شده در دادگاه و کیفرخواستی که ترکیه تهیه کرده، جمال خاشقچی به خاطر مقالات، سخنرانی‌ها و کنفرانس‌هایی که در آن شرکت میکرده، از نظر مقامات سعودی به عنوان یک تهدید علیه امنیت ملی عربستان سعودی شناخته شده و در صدد براندازی بوده است.

به گزارش بی بی سی ورلد، در کیفرخواستی که در دادگاه قرائت شده گفته شده: مقامات سعودی قصد داشتند خاشقچی را به کشور برگردانند و اگر او قبول نکرد قرار بود او را بکشند.

متهمان چه کسانی هستند؟

دولت عربستان پس از افشاگری‌های پی در پی ترکیه و فشار افکار عمومی در نهایت ۱۱ تن را به جرم قتل خاشقچی بازداشت کرد و ۵ تن از آن‌ها را به اعدام محکوم کرد، اما هیچ یک از مقامات ارشد عربستان مسئول این قتل شناخته نشدند. مدارک ترکیه، اما نشان میدهد ۱۸ تن در قتل خاشقچی دست داشته اند. دو نفر دیگر از ۲۰ نفری که در دادگاه روز گذشته متهم شناخته شدند احمد الاثیری معاون سابق اطلاعات سعودی و سعود القحطانی مشاور پیشین محمد بن سلمان اند.

وکیل تسخیری متهمان در دادگاه ترکیه گفته موکلان او اتهامات وارده را نپذیرفته و در دادگاه حاضر نمی‌شوند.
بازپرسان سعودی گفته اند اثیری به دلیل فقدان مدارک کافی و القحطانی به بعد از بازجویی‌ها از اتهامات مبری شده اند.

در ماه مارس بازپرسان استانبول اعلام کرده بودند که بر اساس شواهدی که از رکورد‌های مکانی تلفن همراه متهمان به دست آورده اند زمان ورود و خروج آن‌ها به ترکیه و حضورشان در کنسولگری را متوجه شده اند.

مدارک همچنین از طریق بررسی اتاق‌های محل اقامت متهمان در هتل، محل رزیدانس کنسول، لپ تاپ و تلفن همراه خاشقچی و گفته‌های شاهدان جمع آوری شده است.

در کیفرخواست نام ۵۴ شاهد از جمله ۲۶ کارمند ترک کنسولگری و رزیدانس سرکنسول دیده شده که در میان آن‌ها راننده، مترجم، آشپز، خدمه و آبدارچی نیز دیده میشود.