پنج گمانه درباره گشایش‌های اقتصادی روحانی

خبر فوری: چهره‌هایی از دو سر طیف سیاست در ایران وعده بهبود داده‌اند. از روحانی تا قالیباف. محمود واعظی هم فراتر از اینها گفته کار تحریم تمام است. ماجرا چیست؟

در این‌باره تا به‌حال تحلیل‌های مختلفی ارائه شده است. در ادامه به پنج تحلیل اصلی درباره این گشایش‌ها می‌پردازیم.

اول: ایران به FATF می‌پیوندد

گمانه اول این است که ایران روز دوشنبه می‌خواهد به FATF بپیوندد و لوایح جنجالی آن را تصویب کند. پیش از این گفته شده بود بانکهای کره و چین، به دلیل عدم عضویت ایران در این کنوانسیون بدهی‌های نفتی‌شان را نمی‌دهند. این لوایح ماه‌هاست مسکوت مانده و تصویب آنها که خواست دولت بوده، بعید است با موافقت منتقدان روبرو شود.

اگر ایران به این پیمان بپیوندد، آمریکا می‌تواند آن را نشانه عقب‌نشینی تهران دانسته و از تحریم‌ها بکاهد.

دوم: بورس نفت راه می‌افتد

گمانه دوم این است که وزارت نفت بالاخره به فروش غیردولتی نفت رضایت خواهد داد و به مردم اجازه می‌دهد اوراق خرید طلای سیاه را معامله کنند. این کار به واسطه‌ها اجازه می‌دهد وارد بازار نفت شوند و به‌جای دولت که تحریم است، نفت بفروشند.

وزیر نفت به این دلیل که بورس نفت، بابک زنجانی‌های جدیدی درست می‌کند، با این کار مخالف بود اما گفته می‌شود او بالاخره به این کار رضایت داده است.

راه انداری بورس نفت می‌تواند به دور زدن تحریم‌های نفتی منتهی شود.

سوم: دولت از صندوق توسعه ملی استقراض می‌کند

ممکن است دولت این هفته مجوز برداشت از صندوق توسعه ملی را دریافت کند. این مجوز باعث تزریق نقدینگی به بازار شده و اوضاع اقتصادی را بهبود می‌بخشد.

البته استقراض از این صندوق مانند استقراض‌های خارجی که از دیگر گزینه‌هاست، عملا دولت بعد را بدهکار می‌کند و ممکن است کار رئیس دولت بعدی را سخت کند.

چهارم: مذاکره و کاهش تحریم‌ها

گمانه دیگر آن است که دولت روحانی این هفته گام تازه‌ای برای کاهش تحریم‌ها برخواهد داشت. مذاکره محدود با ترامپ در آستانه انتخابات ۲۰۲۰ یک احتمال است و پاس گل روحانی به خرامپ‌محسوب می‌شود تا بایدن را شکست دهد.

البته این مذاکره بعد از نهی جدید رهبرانقلاب بسیار بعید است. با توجه به اظهارنظرهای قالیباف درباره گشایش‌های جدید، به نظر می‌رسد گزینه مذاکره منتفی باشد.

پنجم: پول‌های بلوکه شده آزاد می‌شود

ممکن است در این هفته برخی کشورها مانند کره جنوبی، با چراغ سبز آمریکا بدهی نفتی خود به ایران را پرداخت کنند. اگر این اتفاق بیفتد، نرخ ارز در کشور کاهش خواهد یافت.

تغییر نماینده ویژه آمریکا در امور ایران می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رفتار باشد، اما اینکه ترامپ در روزهای آخر مانده به انتخابات، چرخش شدیدی در سیاست فشار حداکثری ایجاد کند، چندان محتمل نیست.