اسم انسان‌ها را مسخره نکن، هموطنِ باشعور
۱۰۲۶۷۹۳
۲۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۹:۴۴
۷۵۳۳
چرا توقع داریم آن‎چه افراد با آن نامیده می‎شوند، مطابق ظاهر و خلقیاتشان است؟ با اینکه می‌دانیم هیچ‎کس در انتخاب نام و نام‎خانوادگی‎اش حق انتخاب ندارد.

وب‌سایت میدان - الهه توانا: چرا توقع داریم آن‎چه افراد با آن نامیده می‎شوند، مطابق ظاهر و خلقیاتشان است؟ با اینکه می‌دانیم هیچ‎کس در انتخاب نام و نام‎خانوادگی‎اش حق انتخاب ندارد.

اگر توی مطب دکتر، منشی صدا بزند آقای «پیلتن» و مرد کوتاه‌قد ریزجثه‌ای از جا بلند شود، لبخند می‌زنیم. اگر آدم عجولی با فامیلیِ «صبوری» بین دوروبری‌هایمان باشد، حداقل یک‌بار شوخی یا جدی بهش گفته‌ایم «چقدر هم که تو صبوری». اسم‌های جنسیت‌دار به‌عنوان نام‌خانوادگی در رأس دستمایه‎های شوخی قرار دارند. فکر می‌کنیم همه‌ی کسانی که فامیلیشان «فرزانه» است باید زن باشند و همه‌ی «امیر»‌ها مرد و هر وقت به مثال نقضی بربخوریم، به خودمان اجازه می‌دهیم با ریشخند یا چشم‌های گشاد شده این اختلاف را به سمع و نظر دارنده‌ تناقض برسانیم.

نام‌گذاریِ فرزند؛ مُد روزافزونِ اسم‌های عجیب

فیلم‎ها و سریال‎های کمدی بار‌ها از این موضوع شوخی ساخته‎اند و ما هم هربار خندیده‌ایم درحالی‎که می‎دانیم که هیچ‎کس در انتخاب نام و نام‎ خانوادگی‎اش حق انتخاب ندارد. می‎دانیم که اسم‎های خانوادگی به ارث می‎رسند و اسم‎های کوچک بنابه سلیقه و زمانه و مناسبت‎ها و اتفاق‎ها و ملاحظات بسیار دیگری انتخاب می‎شوند. اما باز توقع داریم آن‎چه افراد با آن نامیده می‎شوند، مطابق ظاهر و خلقیاتشان باشد. شاید فکر کنید در این قضیه اگر شوخی و مسخره‎کردن در کار نباشد، مشکل حل می‎شود، اما می‎خواهم بنا به تجربه‎ی شخصی بهتان بگویم واکنش مثبت نشان‌دادن به اسم افراد هم می‎تواند آزاردهنده و حتی آسیب‎زا باشد.

توانا! تو دیگه چرا؟

خانم ببخشید، من درس نخوندم.

نچ نچ نچ. تو که توانایی! تو دیگه چرا؟

***

کی جواب این سوال رو می‌دونه؟

(هیچ‌کس)

دختر تو باید قدر این فامیلی رو بیشتر بدونی. بیخود که بهت نگفتن توانا.

شاید فکر کنید دارم سخت‎ می‎گیرم، ولی به این جملات به چشم توقعات ناتمام و بی‌جایی نگاه کنید که روی سر یک بچه‌ی ۷ساله هوار می‌شوند و در تمام طول زندگی‌اش هم دست از سرش برنمی‌دارند. او باید جواب همه‌ی سوال‌ها را بداند و توی همه‌ی رشته‌های ورزشی برنده باشد و همیشه ۲۰ بگیرد، چون خیلی سال پیش، احتمالا یکی از اجدادش از پس کاری برمی‌آمده‎ است و «توانا» صدایش کرده‌اند.

خودم را گول زده‌ام اگر کمال‌طلبی‌ام و عوارض فلج‌کننده‌اش را یک‌سره زیر سر معلم‌ها و کسان دیگری بدانم که دائم ازم انتظار «توانایی» داشتند، ولی نمی‌توانم منکر تأثیرشان بشوم. وقتی در اولین مواجهه‌ی رسمی با اسم خانوادگی‌ات، بی‌توجه به استعداد و محدودیت‌هایت بهت القا می‌کنند که «باید بتوانی» و این تلقین بار‌ها و بار‌ها و بار‌ها تکرار می‌شود، خودت هم باورت می‌شود که موظف به توانستنی. بعد از آن‌جایی که یک انسان معمولی هستی و قدرت‌های ماوراءطبیعی و چوب جادویی نداری هی به «ناتوانی» هایت برمی‌خوری و هی یادت می‌آید و می‌آورند که «تو باید…» و هی زیر این فشار له می‌شوی. می‌بینید؟ به‌همین راحتی می‌شود زندگی را به کسی سخت کرد. اسمِ آدم‎ها کارکرد نام‎گذاری برای اشیا را ندارد. اگر میزی ببینیم که قاشق صدایش می‎کنند، حق داریم که بخندیم یا تعجب کنیم یا بپرسیم ببخشید درست شنیدم؟ ولی منطقی نیست که دنبال هماهنگی دال و مدلول در نامیدن‎های انسانی بگردیم.

بچه‎های امروز علاوه ‎بر دردسر‌های نامیدنی رایج، واکنش‎ ناراحت‎کننده‎ی دیگری هم دریافت می‎کنند. دهه‎ هشتاد و نودی‎ها هربار که خودشان را معرفی می‎کنند، باید منتظر ابرو‌های درهم و چشم‎های ریز شده و شنیدن «چیِ؟» کشدار از طرف مقابل باشند. اسم‌ها هر قدر هم ناشنیده و نامأنوس باشند، اجازه نداریم طوری با دارند‎ه‎ی آن‎ها برخورد کنیم که انگار موجودی ناشناخته‎ است و از سیاره‎ی دیگری آمده. بزرگ‌ترها، اما عموما خودشان را در این نوع واکنش نشان دادن به اسم بچه‌های نسل جدید، محق می‌دانند چرا که معتقدند قصور از سمت والدین بوده که اسمی آشنا به‎ گوشِ آن‎ها برای فرزندشان انتخاب نکرده‎اند.

اخیرا روان‎شناسان و جامعه‌شناسان هم بحث‌هایی در این‎باره مطرح کرده‎اند و تا جایی‎که نویسنده مطلع است، همگی متفق‎القول به این نتیجه رسیده‎اند که اسم‎ها نباید نامأنوس باشند و باید معنای روشنی داشته ‎باشند. من ندیدم جایی که کسی در این «بایدونبایدها» اقتضائات زمانی و زبانی را لحاظ کند. زبان، پویا و زنده‎ست؛ در طول حیاتش واژه‎هایی را دور می‎ریزد، واژه‎هایی را قرض می‎گیرد و واژه‌های تازه‎ای می‎سازد.

اسم‎های خاص هم بیرون از این فرایند نیستند. ملاکِ خوش‎آهنگی و خوش‎آیندی بیست‎سال پیش متفاوت از امروز بوده‎‎ و این سلیقه و بینش سخن‎وران زبان در بستر زمان است که تعیین می‎کند چه تغییراتی مجازند. با این تفاصیل، «حالا این‎که گفتی، یعنی چی؟» در واکنش به اسم بچه‎های نسل جدید، والدین را به انتخاب نام‎های مورد علاقه‎ی ما مجاب نمی‎کند؛ تنها باعث آزردگی صاحب اسم است و نشان انعطاف‎ناپذیری ما در برابر تحولات زبانی. برخورد با اسم افراد منحصر به شوخی و تعجب نیست و می‎تواند به تبعیض هم منجر شود.

نام‌گذاریِ فرزند؛ مُد روزافزونِ اسم‌های عجیب

به‎نام تبعیض

اما آیا مسئله‎ی اسم، به‎همین‎جا ختم می‎شود؟ اسم، اولین ابزار هویت‎مندی است. افراد با اسم و نحوه‎ی نامیده‎شدنشان، خود را می‎شناسند و هر نوع واکنشی هرچند ظاهرا کوچک و بی‎‎اهمیت- می‎تواند در تلقی آن‎ها از خودشان تأثیری ناخوشایند بگذارد. برخورد با اسم افراد منحصر به شوخی و تعجب نیست و می‎تواند به تبعیض هم منجر شود. اسامی مذهبی در جوامع دین‎باور، طرفداران زیادی دارد.

قابل‎ درک است که یکی از ملاک‎های اسم‎گذاری برای فرزندان، اعتقادات دینی باشد، اما آیا قابل ‎درک است که این نام برای دارنده‎اش، تمایزی به‎همراه داشته‎باشد؟ بالاتر درباره‌ی انتظار بی‎جایی گفتم که به‎دنبال تطابق معنایی اسم افراد و خصوصیات خلقی و ظاهری‎شان است، حالا می‎خواهم اضافه کنم که بعضی اسم‎ها علاوه‎ بر (یا به‎جای) بار معنایی، بار مصداقی هم دارند. یعنی تصور ما از آن‎ها به این بستگی دارد که اولین یا مشهورترین مسمی چه شهرتی داشته‎ و نسبت ما با آن چیست.

یادم می‎آید در مدرسه، در اعیاد مذهبی به دانش‎آموز‌های هم‎نام با معصومین جایزه می‎دادند؛ جایزه‎ای که طبعا تلاشی برای دریافتش انجام نشده ‎بود. این رفتار ظاهرا کم‎ اهمیت وقتی بدانیم تشویق برای بچه‎های کم ‎سن‎وسال نشانه‎ای جدی از مورد پذیرش قرار گرفتن است، رنگ تبعیض به خود می‎گیرد. صورت عکسش را هم البته افرادِ هم‎نام شخصیت‎های مذهبی، تجربه کرده‎اند و می‎کنند؛ آن‎ها گاهی صرفا به‎دلیل نسبت اسمیشان با شخصیتی مذهبی مورد رفتار خصمانه یا دست‎کم غیردوستانه قرار می‎گیرند و گاه به‎دلیل ناهمخوانی بین باور‌ها و رفتارشان با اسمشان مواخذه می‎شوند. غیر از مذهب، خاطره‌های جمعیْ از شخصیت‎های تاریخی و سیاسی هم بارِ دیگری‎ست که مصداق اولیه یا مشهور اسم‎ها به مسمی‎ها تحمیل می‎کند.

بازخورد مثبت یا منفی به نام دیگران می‌تواند باعث احساس فشار، تحقیر یا تبعیض شود، اما این همه‌ی ماجرا نیست. اسم‌ها همیشه مفهوم خود را از رفتار اجتماعی نمی‎گیرند و گاهی معنای لغوی آن هاست که فارغ از بازخورد دیگران، واجد تأثیر است.

اسم یا نشان و برچسب؟

تا این‎جای بحث، نوک پیکان متوجه «واکنش‎»‌ها بود. گفتیم و خواندیم که بازخورد مثبت یا منفی به نام دیگران می‌تواند باعث احساس فشار، تحقیر یا تبعیض شود، اما این همه‌ی ماجرا نیست. اسم‌ها همیشه مفهوم خود را از رفتار اجتماعی نمی‎گیرند و گاهی معنای لغوی آن هاست که فارغ از بازخورد دیگران، واجد تأثیر است. البته از آن‎‌جایی که با زبان سروکار داریم، این تفکیک حوزه‎ی فردی و جمعی چندان دقیق به‎نظر نمی‎رسد؛ زبان به‎طور کلی و اسم‌ها به‎طور خاص در ارتباط ا‎ست که معنا و کارکرد پیدا می‎کنند. مقصودم از «تأثیر فارغ از واکنش‎های بیرونی» آن است که بعضی اسم‎ها لزوما بازخورد آگاهانه برنمی‎انگیزند و بنا به‎معنای لغوی‎شان در لایه‎ای پنهان‎تر حیات دارند.

نام‌گذاریِ فرزند؛ مُد روزافزونِ اسم‌های عجیب

مثلا؟ به‎جای مثال زدن، دعوت‎تان می‎کنم به یک بازی ساده. من چندتا صفت نام می‎برم و شما اولین اسمی را که با آن صفت در ذهن‎تان تداعی می‎شود، به زبان می‌آورید (هرچند من نمی‎‌شنوم)؛ رویین‌‎تن، مظلوم و آرام، خوش‌‎منظر، شجاع، بالطافت، قوی، غمخوار، سعادتمند. با تقریب خوبی می‎توانم بگویم صفت‎های مبتنی بر توانایی و قدرت، اسامی پسرانه و دسته‎ی دوم صفت‎ها نام‎های دخترانه را تداعی کردند.

البته اگر بیشتر فکر و کمی جست‎وجو کنیم، اسم‎های دخترانه واجد معانی گروه دوم و بالعکس می‌یابیم، اما اولین نامی که به ذهن می‎رسد، احتمالا نشان از پیوند قوی‎تری دارد؛ پیوندی قوی بین آن‎چه از نقش‎های جنسیتی توقع داریم و شیوه‎ای که آن‎ها را صدا می‎زنیم. به این‎ترتیب بی‎راه نیست اگر بگوییم اسم‎ها در بازتولید کلیشه‎های جنسیتی نقش دارند. اسم‎ها همچون نشان و برچسب به دختر‌ها می‎گویند جامعه از آن‎ها توقع زیبایی و وقار و معصومیت و امثالهم دارد و به پسر‌ها می‎گوید باید قدرتمند و دلاور باشند. نظر شما چیست؟ با آن‎چه در این بحث مطرح شد، موافق‎اید؟ رنج‎های نامیدن دیگری می‎شناسید که از چشم نویسنده دور مانده‎باشد؟

انتشار یافته: 42
در انتظار بررسی:7
Iran, Islamic Republic of
10:11 - 1399/05/25
اسم ، فامیل ، محل تولد ، قومیت ، اینا چیزایی هستن که دست خود آدم نیست نباید مسخره کرد
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
بهتره توی هیچ موردی کسی رو مسخره نکنیم .
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
اسم و فامیل تاحدودی دست خود آدم و والدینشه
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
10:40
اسم و فامیل کجا دست خودته مگه بخوای عوضش کنی که کلی دردسر داره دست والدین هم باشه به بچه چه ربطی داره ؟ حالا چون والدین اسم بدی انتخاب کردن باید بچه رو مسخره کنیم ؟! فامیلی که دست والدین هم نیست دست اجداد بوده حتی طلاق هم ، من بچه های طلاقی میشناسم که خیلی پاکن و دارن پاک زندگی میکنن ولی بخاطر طلاق پدر و مادرشون دید منفی روشونه مگه دست خودشون بود جدایی پدر مادرشون؟ یا کسی بوده که مریضی داشته تمسخر شده مریضی مگه دست خودشه؟ بهتره اصلا کسی رو مسخره نکنیم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
والا فامیلی شوهر من»آقایی«هست، یه خانمی هست هروقت میخاد صداش بزنه همینجور تو دهنش نمیچرخه یه خنده ایی هم میکنه میگه نمیشه گفت آقای اقایی... ن یبار ن دوبار هروقت میبینه میگه، بهمون برمیخوره
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
قیافه و هیکل رو هم اضافه کن
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
باید امکان تغییر هر اسمی فراهم بشه
فقز آخرت
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
خانم توانا.......شما بزرگوارید اما مطلبی خدمت شما بگم.....آدم اسمش روشه.....آدما.....موفق باشید
حسین کرد شبستری
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
کفشهای مرا بپوش و راجع به راه رفتنم قضاوت کن!
روزگار تنهایی
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۶
خدا مسخره کنندگان دوست نداره
هلیا
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۶
به کاملا درست
چهار چیز را هیچ وقت مسخره نکنید
1 نام
2فامیل
3کشور مثلا نگیم فلانی افغانیه
4رنگ پوست
Iran, Islamic Republic of
10:16 - 1399/05/25
مساله ای که خیلی مهمه اینه که بعضی اسامی پسرها رو برای تمسخر تبدیل به اسم دخترانه می کنند بدانید که این کار فقط بی شعوری شما را نشان می دهد
پاسخ ها
007
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
اگه ایرانی باشی و اسم عربی داشته باشی همه حق دارن مسخرت کنن
Iran, Islamic Republic of
10:19 - 1399/05/25
نباید مسخره کرد اما تو انتخاب هم دقت باید کرد نام نیک نهادن وظیفه والدین هست
پاسخ ها
سرباز گمنام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
احسنت
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
بهتره به سلیقه همه احترام بگذاریم شاید اسمی به نظر مون عجیب بیاد ولی برای والدینی که این اسم رو روی بچه شون گذاشتن عادی باشه
Iran, Islamic Republic of
11:39 - 1399/05/25
حتی اندام که تا حدودی دست خود طرف هست رو هم نباید مسخره کرد
France
11:45 - 1399/05/25
حالا دیگه به نظر میاد شما هم یک مقدار رنجور هستید خانم توانا!
بلاتشبیه وقتی اسم خودرویی را پراید می گذارند و اصلا باعث افتخار نیست خب این سوال برای سایرین پیش می آید که وجه تشبیه این نامگذاری چه بوده؟
یا در مورد انسانها آیا شخص به نام صفت نیک یا اسطوره ای که اسمش را یدک میکشد توجه دارد؟
بهرحال شما به دیگران می گویید مرا خوش اخلاق صدا کن و هر روز با آنها کج خلقی می کنید، قبل از ترک دوستی با چنین فردی بهتر است به برچسبش او را توجه دهیم
Iran, Islamic Republic of
12:30 - 1399/05/25
ایرانی فرهنگ داشت که حال و روزش این نبود
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
ایرانیی ک جوگیر یک سریال میشود و اسم بچشو بدون تفکر میزاره و ناگهان اسم ستایش میشود انتخاب والدین شصت هفتاد درصد دخترهایی ک اون سال بدنیا اومدن
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
حق باشماست مردم جوگیر اسم ستایش را مد کردن چهل سال پیش هم سمیه مد شد
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
ای گفتی.. حالم ا ستایش بهم میخوره.. یمدتم اسم رها مد بود..بخاطر اون دختر فراری معتاد
Iran, Islamic Republic of
12:50 - 1399/05/25
متاسفم که پیام بحق منو چاپ نکردی حرف منطقی که جواب نداره .حداقل شما که خوندی درمورد پیامم فکر کن..
Iran, Islamic Republic of
13:21 - 1399/05/25
اصلا چرا باید از اسم، فامیل، قومیت و خیلی چیزای شخصی کسی بخندیم؟!
Iran, Islamic Republic of
13:57 - 1399/05/25
آخه خداییش بعضی اسامی واقعا ضایع هستن
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۵
بهرحال دست خودش نبوده انتخابش
من ک اصلا از اسمم راضی نیستم ولی شنیدم اسم رو سرنوشت آدماس و یجوری واقعا دست حتی مدرومادر هم نیس
Iran, Islamic Republic of
14:35 - 1399/05/25
یه همکار خانم داشتیم فامیلش جلوباز بود
Iran, Islamic Republic of
16:22 - 1399/05/25
بعضی از اسامی فقط در کودکی قشنگ هستن مثل شانای ولی در بزرگسالی اصلا جالب نیستن ، شانای نی نای نای

به نظرم والدین باید بزرگسالی کودکشون رو هم در نظر بگیرن
Iran, Islamic Republic of
16:41 - 1399/05/25
یارو کنار خونه ادا توبه نبکرده که دیگه کسی رو مسخره نمیکنم ، یه دفعه یه بتده خدایی ازش میپرسه ببخشید قبله کدوم وره؟! اونم میگه ای خدا می بینی خودشون نمیدارن؟!
آخه گرگعلی و سگوند و خانوم بالا و امثالهم خووشون نمیذارن
Iran, Islamic Republic of
16:56 - 1399/05/25
مسخره از بزرگ ترین و بد کار ترین کارهای بدی که انسان می‌تونه انجام بده.وای به اون روزی خدا بخواد به اون افراد جزاشو بده.
Iran, Islamic Republic of
17:13 - 1399/05/25
تبعیض وتحقیر را صدا وسیما به مردم آموخته،،،تمام فیلمها نقش دزد ومفسد اسامی ایرانی،،ونقش مثبت اسم عربی،،،،پس حق دارن مردم هرچه بگن،،،چون اینجور توی این ۴۰سال به ما اموخته اند،،،لطفا سانسورنکنین،،،جان عزیزانتان پخش کنین،،،چرااخه هرچه خلافکار ووووواسم ایرانی اصیل باشه،،،چرا اخه؟؟؟
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۵:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۶
مدتیه این روند معکوس شده
Iran, Islamic Republic of
18:36 - 1399/05/25
از امام موسی کاظم روایت داریم:اگر کسی رو مسخره کنیم نمیریم تا بدان صفت گرفتار شویم
Iran, Islamic Republic of
20:01 - 1399/05/25
اسم منم ملکا هست اما همه میگن اسمت قدیمی
Iran, Islamic Republic of
22:07 - 1399/05/25
لعنت خدا بر پهلوی ها که اسم رضا رو داشتن ولی بدتر از یزید بودند
United States
23:58 - 1399/05/25
مثلا کسیکه اسمش دختر بسه یا گرگ الله باید طرف بره اسمش رو عوض کنه
Iran, Islamic Republic of
01:28 - 1399/05/26
آخه الان یه چیزی هم مد شده.. اسم هایی میزارن که اصلا تلفظش هم مشکله من خودم مواجه شدم هیچ وقت اسم بچه تو ذهنم نمیموند از بس که تلفظش خاص بود مسخره کردن که صد در صد خطاست ولی باید عرف جامعه هم در نظر گرفت
Sweden
02:06 - 1399/05/26
اخر اسم هایی را که والدین دوست دارن روی فرزندانشان بگذارند را ثبت احوال نمی گذارد و میگوید قانون نداریم و نمیشود؟
Iran, Islamic Republic of
07:43 - 1399/05/26
ناموسا اینایی که الان اینجا دارن کامنتهای با فرهنگی در میکنن خودشون تجربه این بی فرهنگیو داشتن ...
اگه انقدر که تو کامنتا پیداست و همه اعلام انزجار کردن با فرهنگ بودیم که الان وضع جامعمون این نبود ...
بیاین یه بارم که شده با خودتون رک باشید ...
Iran, Islamic Republic of
10:57 - 1399/05/26
مسخره کردن کار ناشایستی هست ولی اگر کسی از اسمش خوشس نیومد ،میتونه به راحتی عوضش کنه،حدود ۲۰۰ تومن خرج داره....
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج