زیرکی‌های حافظ شیرازی!
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
دکتر نداف کرمانی_ fموبایل
دندانپزشکی تاج_f موبایل
روشا فارمسی_d
رستوران پارسیان_D
اپیلاسیون نانا 1
ادیب_1
لاله زار مال_1
ادیب_3
اپیلاسیون نانا 3
لاله زار مال_3
لاله زار مال_4
ادیب_4
اپیلاسیون نانا 4
اپیلاسیون نانا 2
لاله زار مال_2
ادیب_2
دکتر نداف کرمانی_ f
دندانپزشکی تاج_f
۱۰۴۵۷۷۴
۲۰ مهر ۱۳۹۹ - ۰۷:۳۷
۱۴۰۵
بررسی چند ویژگی شاخص لسان‌الغیب، به‌مناسبت روز بزرگداشت او در گفت‌وگو با دکتر مهیار علوی‌مقدم

روزنامه خراسان: حافظ شریک شادی و غم بیشتر ماست. دیوان حافظ تقریباً در هر خانه‌ای پیدا می‌شود و پای ثابت سفره هفت‌سین و یلداست. ما با اشعار حافظ خاطره‌های مشترک داریم و برای ساخت این خاطره‌ها، بارها به حافظ شیرین‌سخن بدهکاریم. امروز 20 مهرماه ، روز بزرگداشت حافظ شیرازی ا‌ست و به همین بهانه، در گفت‌وگویی با دکتر مهیار علوی‌مقدم، استاد زبان و ادبیات فارسی به بررسی ویژگی‌های شاخص این شاعر برجسته ایرانی پرداختیم. او حافظ را موسیقی‌دان زمانه خود می‌داند و می‌گوید که وی، فارغ از این‌که «قرآن زبربخواند با چارده روایت»، نغمه‌سرا و نغمه‌خوانی می‌کرده است و در آن روزگار، به شخص دارای این ویژگی هم، حافظ می‌گفتند.

حافظ رهاتر و آزاداندیش‌تر از سعدی ا‌ست

دکتر مهیار علوی‌مقدم حافظ را یک شاعر آزادمنش و آزاداندیش می‌داند. او در این‌باره می‌گوید: جهان‌بینی حافظ بر اساس عرفانی فارغ از تنگناهای صوفیانه است. بر همین اساس، اندیشه‌های آزادمنشانه‌تری را در شعر خود بیان می‌کند؛ درحالی‌که مثلا نگاه سعدی به جهان، نگاه محدودتری‌ است و درنتیجه، آرمان‌گرایی این دو نیز متفاوت. در حقیقت یک‌سری تنگناهای زبانی صوفیانه و طریقت‌آمیز، بر شعر و نثر سعدی حاکم است که این نوع محدودیت‌ها بر شعر حافظ حاکم نیست. او خیلی رهاتر و آزادتر به جهان هستی نگاه می‌کند و مخاطبانش هم، خیلی آزادتر با زبان و عناصر زبانی او ارتباط برقرار می‌کنند؛ درحالی‌که در شعر و نثر سعدی انگار قید و بندهایی هست که پرواز ذهن و اندیشه او را محدود می‌کند.

زیرکی‌های حافظ شیرازی!

هوشمندی حافظ اشعارش را جاودانه می‌کند

حافظ تحت‌تاثیر شاعران پیشین خود بوده، اما هوشمندتر از آن‌ها عمل کرده است. علوی‌مقدم در پاسخ به این پرسش که حافظ تحت‌تاثیر شاعران پیشین خود، به ویژه خواجوی کرمانی بوده است یا خیر، می‌گوید: ارتباط حافظ و خواجوی‌کرمانی این‌طور بوده که حافظ تقدم فضل داشته، درحالی‌که خواجوی‌کرمانی صاحب فضل تقدم بوده است؛ یعنی مدتی قبل( کمتر از نیم قرن) زودتر از حافظ زیسته.

حافظ شاعر باهوش و زیرکی است و یقینا تحت‌تاثیر شاعران پیش از خود هم، در زبان و عرفان قرار گرفته، با این حال هوشمندی حافظ به‌گونه‌ای ا‌ست که از عناصر زبانی، واژگانی و سنت‌های ادبی شاعران پیشین تاثیر پذیرفته، اما آن‌ها را بسیار زیباتر کرده است.

مثلا او با تبدیل فعل شد به بود، در شعر «بر سر تربت ما چون گذری همت خواه/ که زیارتگه رندان جهان خواهد شد» که متعلق به یک شاعر کاملا ناشناخته قبل از خودش به نام ناصر بخارایی ا‌ست، ظرف زمان گذشته، اکنون و آینده را دربرمی‌گیرد و این بیت را جاودانه می‌کند. اشکالی ندارد که حافظ تاثیراتی از شاعران پیش از خود پذیرفته باشد؛ این تاثیرات به‌گونه‌ای ا‌ست که هم زبان و هم اندیشه حافظ به مراتب از خواجوی کرمانی پخته‌تر و وزین‌تر و ارزشمندتر است.

هرکسی از ظن خود شد یار او

حافظ روح حاکم زمان خود و آینده بوده است. تاثیرپذیری از حافظ به عده مشخصی شاعر معاصر محدود نمی‌شود؛ چون پرتو نور حافظ آن‌چنان قوی‌ است که همه را دربرمی‌گیرد.

حافظ یک شاعر چند بعدی و چندسویه است. به گمان او از یک‌سو حافظ حافظه تاریخی ماست و تمام ناکامی و دردها و نابه‌سامانی‌های مردم ما و فارسی زبانان را می‌توان در اندیشه حافظ دید؛ چون او شاعر باهوشی است و زبان و عناصر زبانی را به گونه‌ای به کار می‌گیرد که با مخاطب خود به خوبی بتواند ارتباط برقرار کند.

این ایجاد ارتباط با مخاطب مستلزم یک زبان پیچیده نیست، یعنی همان‌گونه که مردم ساده می‌اندیشند و ساده زبان را به کار می‌گیرند، حافظ هم همین گونه است. زبان حافظ یک زبان محاوره‌ای ا‌ست منتها هرکسی از ظن خود او را درک می‌کند؛ به همین دلیل است که بیت و غزلی از او را می‌توان در یک سوپرمارکت یا یک مغازه مکانیکی کوچک دید. او زبان دغدغه و درد مردم بوده است.

هر آن چیزی که مردم نمی‌توانستند بیان کنند، از زبان حافظ شیرین‌سخن بیان شده است. حافظ را باید موسیقی‌دان زمانه خودش هم بدانیم؛ او فارغ از این که «قرآن زبربخواند با چارده روایت»، نغمه‌سرا و نغمه‌خوانی هم می‌کرده است و در آن روزگار، به شخص دارای این ویژگی هم، حافظ می‌گفتند.

برچسب ها:
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
دکتر نائبی_1
گروه تولیدی نیلوفر_1
سفیر بار ساقدوش_1
گروه تولیدی نیلوفر_3
سفیر بار ساقدوش_3
دکتر نائبی_3
سفیر بار ساقدوش_4
دکتر نائبی_4
گروه تولیدی نیلوفر_4
گروه تولیدی نیلوفر_2
دکتر نائبی_2
سفیر بار ساقدوش_2
قالیشویی بانو_فوترموبایل
قالیشویی نوین_فوتر موبایل
نیکان فارمدمهر_فوتر موبایل
روانشناسی مرهم_ فوتر موبایل
فنی آتل_فوتر موبایل
کلینیک النا_فوتر موبایل
پارسیان طب - فوتر موبایل
آیلین_فوتر موبایل کاشت ابرو
روشا فارمسی_فوتر موبایل
قالیشویی ادیب_فوتر موبایل
دکتر صالحی_فوتر موبایل
آیلین_تزریق چربی موبایل
دکتر آزاد خواه_فوتر موبایل
آیلین_فوتر موبایل بلفارو
تدبیرکالا_فوتر موبایل
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر موبایل
دکتر عارفی - موبایل فوتر
قالیشویی ثمین_فوتر موبایل
ترجمه زندگی_فوتر موبایل
اورانوس_فوترموبایل2
دکتر لاجوردی_فوتر موبایل
رستوران پارسیان_فوتر موبایل
رستوران باغ بهشت_فوتر موبایل
موسسه خیریه زهرا_فوتر موبایل
تنورستان_فوتر موبایل
شفا_فوترموبایل
فنی آتل_فوتر
قالیشویی ثمین_فوتر
آیلین_تزریق چربی
روانشناسی مرهم_ فوتر
دکتر صالحی_فوتر
قالیشویی نوین_فوتر
آیلین_فوتر کاشت ابرو
تنورستان_فوتر
پارسیان طب - فوتر
ترجمه زندگی_فوتر
آیلین_فوتر بلفارو
رستوران باغ بهشت _فوتر
شفا_فوتر
رستوران پارسیان_فوتر
قالیشویی بانو_فوتر
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر
دکتر لاجوردی_فوتر
روشا فارمسی_فوتر
موسسه خیریه زهرا_فوتر
کلینیک النا_فوتر
تدبیرکالا_فوتر
اورانوس_فوتر2
دکتر آزاد خواه_فوتر
نیکان فارمدمهر_فوتر
قالیشویی ادیب_فوتر