زیرکی‌های حافظ شیرازی!
قالیشویی بانو_هدر
رستوران پارسیان_D
قالیشویی بانو_هدر
رستوران پارسیان_D
مجتمع فنی تهران_Fموبایل
کلینیک فرشته_موبایلf
قالیشویی بانو_هدر
رستوران پارسیان_D
ریزخور_1
زمردی_داخلی1
دکتر نداف کرمانی 1
اپیلاسیون نانا 1
سفیر بار ساقدوش_1
کلاسینو_1
لاله زار مال_1
کلاسینو_3
اپیلاسیون نانا 3
سفیر بار ساقدوش_3
دکتر نداف کرمانی 3
لاله زار مال_3
ریزخور_3
زمردی_داخلی3
دکتر نداف کرمانی 4
ریزخور_4
کلاسینو_4
زمردی_داخلی4
سفیر بار ساقدوش_4
لاله زار مال_4
اپیلاسیون نانا 4
کلاسینو_2
دکتر نداف کرمانی 2
سفیر بار ساقدوش_2
اپیلاسیون نانا 2
ریزخور_2
لاله زار مال_2
زمردی_داخلی2
مجتمع فنی تهران_F
کلینیک فرشته_f
۱۰۴۵۷۷۴
۲۰ مهر ۱۳۹۹ - ۰۷:۳۷
۱۳۹۱
بررسی چند ویژگی شاخص لسان‌الغیب، به‌مناسبت روز بزرگداشت او در گفت‌وگو با دکتر مهیار علوی‌مقدم

روزنامه خراسان: حافظ شریک شادی و غم بیشتر ماست. دیوان حافظ تقریباً در هر خانه‌ای پیدا می‌شود و پای ثابت سفره هفت‌سین و یلداست. ما با اشعار حافظ خاطره‌های مشترک داریم و برای ساخت این خاطره‌ها، بارها به حافظ شیرین‌سخن بدهکاریم. امروز 20 مهرماه ، روز بزرگداشت حافظ شیرازی ا‌ست و به همین بهانه، در گفت‌وگویی با دکتر مهیار علوی‌مقدم، استاد زبان و ادبیات فارسی به بررسی ویژگی‌های شاخص این شاعر برجسته ایرانی پرداختیم. او حافظ را موسیقی‌دان زمانه خود می‌داند و می‌گوید که وی، فارغ از این‌که «قرآن زبربخواند با چارده روایت»، نغمه‌سرا و نغمه‌خوانی می‌کرده است و در آن روزگار، به شخص دارای این ویژگی هم، حافظ می‌گفتند.

حافظ رهاتر و آزاداندیش‌تر از سعدی ا‌ست

دکتر مهیار علوی‌مقدم حافظ را یک شاعر آزادمنش و آزاداندیش می‌داند. او در این‌باره می‌گوید: جهان‌بینی حافظ بر اساس عرفانی فارغ از تنگناهای صوفیانه است. بر همین اساس، اندیشه‌های آزادمنشانه‌تری را در شعر خود بیان می‌کند؛ درحالی‌که مثلا نگاه سعدی به جهان، نگاه محدودتری‌ است و درنتیجه، آرمان‌گرایی این دو نیز متفاوت. در حقیقت یک‌سری تنگناهای زبانی صوفیانه و طریقت‌آمیز، بر شعر و نثر سعدی حاکم است که این نوع محدودیت‌ها بر شعر حافظ حاکم نیست. او خیلی رهاتر و آزادتر به جهان هستی نگاه می‌کند و مخاطبانش هم، خیلی آزادتر با زبان و عناصر زبانی او ارتباط برقرار می‌کنند؛ درحالی‌که در شعر و نثر سعدی انگار قید و بندهایی هست که پرواز ذهن و اندیشه او را محدود می‌کند.

زیرکی‌های حافظ شیرازی!

هوشمندی حافظ اشعارش را جاودانه می‌کند

حافظ تحت‌تاثیر شاعران پیشین خود بوده، اما هوشمندتر از آن‌ها عمل کرده است. علوی‌مقدم در پاسخ به این پرسش که حافظ تحت‌تاثیر شاعران پیشین خود، به ویژه خواجوی کرمانی بوده است یا خیر، می‌گوید: ارتباط حافظ و خواجوی‌کرمانی این‌طور بوده که حافظ تقدم فضل داشته، درحالی‌که خواجوی‌کرمانی صاحب فضل تقدم بوده است؛ یعنی مدتی قبل( کمتر از نیم قرن) زودتر از حافظ زیسته.

حافظ شاعر باهوش و زیرکی است و یقینا تحت‌تاثیر شاعران پیش از خود هم، در زبان و عرفان قرار گرفته، با این حال هوشمندی حافظ به‌گونه‌ای ا‌ست که از عناصر زبانی، واژگانی و سنت‌های ادبی شاعران پیشین تاثیر پذیرفته، اما آن‌ها را بسیار زیباتر کرده است.

مثلا او با تبدیل فعل شد به بود، در شعر «بر سر تربت ما چون گذری همت خواه/ که زیارتگه رندان جهان خواهد شد» که متعلق به یک شاعر کاملا ناشناخته قبل از خودش به نام ناصر بخارایی ا‌ست، ظرف زمان گذشته، اکنون و آینده را دربرمی‌گیرد و این بیت را جاودانه می‌کند. اشکالی ندارد که حافظ تاثیراتی از شاعران پیش از خود پذیرفته باشد؛ این تاثیرات به‌گونه‌ای ا‌ست که هم زبان و هم اندیشه حافظ به مراتب از خواجوی کرمانی پخته‌تر و وزین‌تر و ارزشمندتر است.

هرکسی از ظن خود شد یار او

حافظ روح حاکم زمان خود و آینده بوده است. تاثیرپذیری از حافظ به عده مشخصی شاعر معاصر محدود نمی‌شود؛ چون پرتو نور حافظ آن‌چنان قوی‌ است که همه را دربرمی‌گیرد.

حافظ یک شاعر چند بعدی و چندسویه است. به گمان او از یک‌سو حافظ حافظه تاریخی ماست و تمام ناکامی و دردها و نابه‌سامانی‌های مردم ما و فارسی زبانان را می‌توان در اندیشه حافظ دید؛ چون او شاعر باهوشی است و زبان و عناصر زبانی را به گونه‌ای به کار می‌گیرد که با مخاطب خود به خوبی بتواند ارتباط برقرار کند.

این ایجاد ارتباط با مخاطب مستلزم یک زبان پیچیده نیست، یعنی همان‌گونه که مردم ساده می‌اندیشند و ساده زبان را به کار می‌گیرند، حافظ هم همین گونه است. زبان حافظ یک زبان محاوره‌ای ا‌ست منتها هرکسی از ظن خود او را درک می‌کند؛ به همین دلیل است که بیت و غزلی از او را می‌توان در یک سوپرمارکت یا یک مغازه مکانیکی کوچک دید. او زبان دغدغه و درد مردم بوده است.

هر آن چیزی که مردم نمی‌توانستند بیان کنند، از زبان حافظ شیرین‌سخن بیان شده است. حافظ را باید موسیقی‌دان زمانه خودش هم بدانیم؛ او فارغ از این که «قرآن زبربخواند با چارده روایت»، نغمه‌سرا و نغمه‌خوانی هم می‌کرده است و در آن روزگار، به شخص دارای این ویژگی هم، حافظ می‌گفتند.

برچسب ها:
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج
عارفی_1
دکتر نائبی_1
سوییچ ایران_1
شیرآلات زمانی_1
شرکت ویرا انرژی مهر ماهان_1
خرید باکس 1
خرید باکس 3
سوییچ ایران_3
عارفی_3
شیرآلات زمانی_3
دکتر نائبی_3
شرکت ویرا انرژی مهر ماهان_3
دکتر نائبی_4
سوییچ ایران_4
خرید باکس 4
عارفی_4
شیرآلات زمانی_4
شرکت ویرا انرژی مهر ماهان_4
شرکت ویرا انرژی مهر ماهان_2
دکتر نائبی_2
شیرآلات زمانی_2
سوییچ ایران_2
عارفی_2
خرید باکس 2
کلینیک النا_فوتر موبایل
پارسیس_فوتر موبایل ساختمان
آیلین_فوتر موبایل کاشت ابرو
آیلین_تزریق چربی موبایل
رستوران باغ بهشت_فوتر موبایل
شاخه نبات_ فوتر موبایل
فنی آتل_فوتر موبایل
دکتر عارفی - موبایل فوتر
رستوران پارسیان_فوتر موبایل
زمردی_فوتر موبایل اصلی
شفا_فوترموبایل
قالیشویی نوین_فوتر موبایل
موسسه خیریه زهرا_فوتر موبایل
تدبیرکالا_فوتر موبایل
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر موبایل
قالیشویی بانو_فوترموبایل
دکتر سید مصطفی حسینی_فوتر موبایل
قالیشویی ادیب_فوتر موبایل
آیلین_فوتر موبایل بلفارو
تدبیرکالا_فوتر
قالیشویی محتشم کاشان_فوتر
موسسه خیریه زهرا_فوتر
آیلین_فوتر بلفارو
قالیشویی بانو_فوتر
پارسیس_فوتر ساختمان
آیلین_تزریق چربی
فنی آتل_فوتر
دکتر سید مصطفی حسینی_فوتر
رستوران پارسیان_فوتر
شفا_فوتر
قالیشویی نوین_فوتر
کلینیک النا_فوتر
آیلین_فوتر کاشت ابرو
قالیشویی ادیب_فوتر
زمردی_فوتر اصلی
شاخه نبات_ فوتر
رستوران باغ بهشت _فوتر