انتقاد از لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت

شفقنا: رئیس پژوهشکده زن و خانواده گفت: متن لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان و خانواده در برابر خشونت باید با نگاه دینی و تربیتی بازتدوین شود تا بتوانیم شاهد رفع مشکلات و اثر بخشی در حوزه خشونت و حمایت از زنان باشیم.

به نقل از مرکز خبر حوزه، حجت الاسلام والمسلمین زیبایی نژاد در نشست علمی که با موضوع « بررسی لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان و خانواده در برابر خشونت» در پژوهشکده زن و خانواده در قم برگزار شد گفت: مسئله خشونت و حفظ کرامت نسبت به زن و خانواده از مسائل مهمی است و باید این مسئله بیشتر مورد توجه قرار گیرد ولی قبل از این که این امر از سوی دستگاه های ذیربط در دولت و مجلس تبدیل به لایحه و مصوبه شود، لازم است نسبت به فرایند آن بحث های دقیق تری صورت گیرد.

رئیس پژوهشکده زن و خانواده افزود: کسانی که دغدغه حفظ کرامت و حمایت از زنان و خانواده در برابر خشونت را در جامعه داشتند، تلاش کردند نسبت به مسئله خشونت و حفظ کرامت لایحه ای را تنظیم کنند؛ در این مورد کش و قوس های مختلفی نسبت به تنظیم متن بین دستگاه های مختلف دولت و دستگاه قوه قضاییه ایجاد شده است. در این مورد ذکر این نکته لازم است که تا تحلیل درستی از اتفاقات پیرامون مسئله خشونت نداشته باشیم، نمی توانیم اوضاع را درست پیش ببریم و کاری کنیم که آثاری خوبی هم برای زنان جامعه در ابعاد مختلف به همراه داشته باشد. برای همین باید در وهله اول نسبت به اصل موضوع، تبارشناسی و سپس تحلیلی نسبت به وقایع داشته باشیم.

او با اشاره به ذکر پیشینه ای از تصویب و تدوین لایحه حفظ کرامت و حمایت از زنان و خانواده در برابر خشونت از سوی دولت بیان داشت: براساس آمارهای صورت گرفته و پرسش های میدانی که در جامعه صورت گرفته است، ۶۶ درصد از زنان خشونت خانگی را تجربه کردند؛ البته تجربه خشونت غیر از تحت خشونت قرار گرفتن است. وقتی این کار انجام شد، تلاش شد برای حمایت از زنان و جلوگیری از خشونت، لایحه ای از سوی دولت به مجلس برای تصویب ارسال شود. اما مشکل این بود این لایحه ای که تنظیم شد، فاقد پیوست تحلیلی بود.

زیبایی نژاد با اشاره به ایرادات گرفته شده از سوی این پژوهشکده به متن لایحه ارائه شده گفت: به نظر ما باید لایحه طوری باشد که نشان دهد مقدار و نوع خشونت چه قدر مهم است؟ نوع خاص بودن خشونت هم مشخص و نهایت این که خشونت چه پیامدهایی هم برای زنان به همراه دارد، بیان شود. ممکن است در مواردی آمار خشنونت علیه زنان بالا نباشد ولی پیامدهای آن ناگوار باشد. در هر صورت متن موجود پاسخ دهنده این تحلیل ها نیست.

رئیس پژوهشکده زن و خانواده افزود: جدای از این، وقتی قانونی را بر علیه خشونت می خواهیم تصویب کنیم، با طول و عرض مسئله تناسب داشته باشد ولی در این جا این مسئله هم رعایت نشده است، از طرفی تصویب قانون، نباید موجب شود، مسئله جابجا شود بلکه باید حل کننده مشکل باشد، ولی این موارد بیان شده در این لایحه رعایت نشده است.

او بیان داشت: بدتر این که در این لایحه به جای توجه به مفاهیم دینی و تربیتی اسلامی سعی شده از مباحث و مفاهیم فرد گرایانه و شادکامی و وارداتی که در غرب و دارای رویکرد لیبرالی است، دنباله روی کند.

زیبایی نژاد گفت: نکته دیگر اینکه در این لایحه، تعریفی که از کرامت آمده تحقیقا تعریف بومی نیست و عین همان تعریفی است که در فرهنگ غرب مطرح شده است چرا که آنها منزلت انسانی را به عنوان ارزش ذاتی و صرف نظر از موقعیت اجتماعی، مذهب و… و مبنای شخصیت حقوقی زن و مرد در نظر می گیرند، در حالی که نظر دین این نیست.

رئیس پژوهشکده زن و خانواده افزود: در تعریف لیبرالی که از خشونت شده، سعی شده ایجاد محدودیت را در مقابل آزادی قرار دهد و این مسئله هم دچار نقض است. بنابراین ما معتقدیم که خشونت عام است و خشونت روا و ناروا و نباید همه خشونت را ناروا تلقی کنیم و از این مسئله نتیجه بگیرم که محدویت شوهر برای زن و دختر مثلا در ساعت دو صبح با فرد نامحرم و یا حضور مرد نامحرم در منزل، این ایجاد محدویت از سوی شوهر و پدر در مقابل آزادی است.

او بیان داشت: نکته دیگر این که متن لایحه هم بر پیش فرض ادبیات فمینسم استوار است چرا که در ادبیات فمنیسم اقتدار مرد خشونت زا است. اگر این باشد، باید گفت سیاست ها به سمت و سویی می رود که باید اقتدار مرد در خانه کاهش یابد و همین امر سبب مشکلات دیگر فرهنگی و اجتماعی و…. در جامعه می شود.

زیبایی نژاد گفت: از همه مهمتر در این لایحه به ابعاد اقتصادی، فرهنگی و سایر ساختارهای دیگر هم توجهی نشده و حتی کارشناسان این حوزه متعجب اند چرا وقتی لایحه به این مهمی قرار است از سوی دولت و مجلس تصویب شود، با آنها مشورتی نمی شود تا همه زوایایی مسئله دقیق تر مورد بحث و نظر قرار گیرد و لایحه سمت و سوی فمینستی و سکولاری پیدا نکند.

رئیس پژوهشکده زن و خانواده افزود: متأسفانه در این متن لایحه سعی شده، از ادبیات جهانی در امر خشونت کپی برداری شود که سمت و سوی فرد گرایانه دارد و زنان را تشویق به زندگی فردی کند که در گذشته در کشور به عنوان مدرنیته از آن یاد می شد.

او بیان داشت: نظر این پژوهشکده این است متن لایحه باید با نگاه دینی و تربیتی بازتدوین شود تا بتوانیم شاهد رفع مشکلات و اثر بخشی در حوزه خشونت و حمایت از زنان باشیم؛ نه این که بیاییم براساس نگاه فمنیستی و با دنباله روی از ادبیات لیبرال جهانی متنی را به عنوان لایحه تنظیم کنیم تا این امر سبب دوری نسل های بعدی از ارزشهای دینی و الهی شود چرا که هدف و نگاه فمنیستیها و مدرنیته این است که توجه به نظام خانواده نشود و والدین هم ارزشهای دینی را به فرزندان خود منتقل نکنند.

زیبایی نژاد گفت: اگر چه لایحه مزایایی دارد اما مسائلی در پی آن اتفاق می افتد، به جای این که رفع کننده مشکلات خشونت نسبت به زن باشد، در پی سوء استفاده از آن و جایگزینی بعضی از اتفاقات دیگر در جامعه اسلامی است.

رئیس پژوهشکده زن و خانواده افزود: باید حواسمان جمع باشد، متنی که به عنوان لایحه تنظیم می کنیم، از قوانین لیبرالی کپی نکنیم چرا که مسئله خانواده برای آنها از اهمیت چندانی برخوردار نیست.