عکس‌هایی از زنان افغانستان به دور از کلیشه‌ها

ایسنا: فاطیما حسینی، هنرمند عکاسی که مجموعه آثارش این روزها در نمایشگاه «زیبایی در جنگ» در خانه هنرمندان ایران به نمایش گذاشته شده است، می‌گوید در این رویداد سعی کرده زیبایی زنان افغان را که به دلیل شرایط جنگ در حاشیه قرار گرفته‌اند را به متن بیاورد.

فاطیما حسینی، هنرمند حاضر در نمایشگاه «زیبایی در جنگ» خانه هنرمندان ایران درباره ویژگی‌ها و مضمون آثار این رویداد توضیح داد: نمایشگاه «زیبایی در جنگ» شامل ۲۳ عکس و یک ویدئوآرت و در مجموع ۲۴ اثر است که تجربه‌های زیسته من از حضور در افغانستان بعد از ۲۷ سال را دربرمی‌گیرد. این نمایشگاه تصاویری از زنان افغان در زمان جنگ است و از کلیشه‌هایی که پیش از این درباره زنان این کشور نظیر دیده شدن با برقع یا سایرویژگی‌ها دوری می‌کند.

او افزود: من متولد ایران هستم، اما اصالت افغان دارم و وقتی برای چهار سال در افغانستان زندگی کردم بیش از قبل متوجه زیبایی‌هایی شدم که هیچ رسانه‌ای در میانه جنگ از زنان این منطقه به تصویر نمی‌کشید و در حاشیه تصاویر جنگ و جنایت قرار گرفت. زنان حاضر در عکس‌های نمایشگاه «زیبایی در جنگ» کسانی هستند که زندگی‌شان پر از قصه است و این افراد از سال ۲۰۱۸ به مدت سه سال و نیم به تدریج در مقابل دوربین به تصویر کشیده شده‌اند.

این هنرمند عنوان کرد: عمده فعالیت من برای عکاسی از زنان در بحبوحه جنگ به عکاسی در کابل برمی‌گردد؛ زیرا در شهرهای دیگر فضای محافظه کارانه و ممانعت در برابر عکاسی کردن بیشتر حاکم بود و حساسیت‌های زیادی وجود داشت. به قدری که چند نوبت حتی جانم به خطر افتاد. در برخی از مناطق و شهرهای افغانستان نظیر قندهار و ننگرهار که اصلا نمی‌شد دوربین به دست گرفت.

حسینی با اشاره به اینکه جنگ در خلال عکس‌هایش از زاویه‌ای دیگر روایت می‌شود، توضیح داد: به هیچ عنوان قصد نداشتم نکبت جنگ را در عکس‌های نمایشگاه «زیبایی در جنگ» مخفی کنم. یادم است در وسط شهرنوی کابل از خانمی عکس می‌گرفتم و جمعیت زیادی از زنان و مردان با تعجب من را نگاه می‌کردند و این چیدمان و عکاسی برایشان عجیب به نظر می‌رسید یا در خیابان هایی که برای عکاسی طراحی می‌کردیم گاهی مدل‌هایم با مشکلاتی مواجه می‌شدند و ناچارا از من می‌خواستند عکس‌هایشان را حذف کنم.

شاید اگر کارم مستندنگاری از جنگ بود، ساده تر پیش می‌رفت اما به دلیل این که به طراحی و چیدمان نیاز داشتم بارها و بارها از سوی افراط‌گرایان واکنش‌های منفی دیدم یا مانع کارم شدند.

وی در پایان با انتقاد از شرایط مهاجران افغان در ایران و بحران هویت ملی‌شان گفت: من در ایران و تهران به دنیا آمده‌ام و در واقع خودم مهاجر محسوب نمی‌شوم بلکه پدر و پدربزرگ من مهاجر بوده‌اند و من در واقع نباید مهاجر شناخته شوم. وقتی بعد از سال‌ها به افغانستان سفر و در آنجا زندگی کردم بیش از قبل فهمیدم که چقدر ایرانی هستم اما این ایرانیزه شدن با پاسپورت افغان برایم حس خوبی ندارد. متاسفانه بحران هویت افغان‌ها در ایران برای من و هم نسلانم بسیار درک می‌شود و امیدوارم حل شود.

نمایشگاه آثار فاطیما حسینی تا ۳۱ خرداد در گالری استاد ممیز خانه هنرمندان ایران دایر است.