هرات، جان ماست، آقای طالبان حیا کن

برترین‌ها: طالبان در هفته‌های اخیر با حمله به مناطق مسکونی در شهر‌های کوچک و بزرگ نشان داده که برای رسیدن به قدرت، مصمم است و هیچ خط قرمزی را برنمی‌تابد؛ نه‌تن‌ها خط قرمز‌های ترسیم شده از سوی دولت مرکزی افغانستان را بر نمی‌تابد که به تعهد خود در نشست اخیر دوحه مبنی بر دوری ازحمله به غیرنظامیان هم پایبند نمی‌ماند. جنگ به مراکز ولایات رسیده و دولت همچنان در کنترل کردن اوضاع، ناتوان است، طالبان دیروز توانستند با تصرف پل مالان و پل پشتو خود را به ده کیلومتری شهر هرات برسانند. هر چند مقام‌های محلی امروز گفتند که افراد طالبان از حومه شهر هرات به عقب رانده شده‌اند و طالبان نمی‌توانند وارد شهر هرات شود.

سرهنگ عبدالحمید خان از فرماندهان سپاه ظفر ارتش در هرات روز شنبه در درگیری‌های حومه شهر کشته شد. در هرات که سومین شهر بزرگ افغانستان به شمار می‌رود، همه نگاه‌ها به اسماعیل خان است. او که تاجیک تبار است و سابقه طولانی در جنگیدن علیه طالبان در دهه ۱۹۹۰ دارد، فرماندهی نیرو‌های خیزش مردمی این ولایت را به‌دست گرفته است. انتشار تصاویر مربوط به حضور او در خط اول نبرد با طالبان طی روز‌های اخیر، با استقبال گسترده مردم افغانستان روبه‌رو شده است.

با توجه به سابقه خشونت‌های طالبان بیم آن می‌رود که در صورت اشغال هرات قتل‌عام‌های گسترده صورت گرفته به آوارگی مردم شهر بیانجامد. مردم هرات جدا از نزدیکی جغرافیایی به مرز‌های شرقی ایران، تاریخ مشترک طولانی با مردم این سوی مرز دارند. در توییتر کاربران با هشتگ #هرات_در_خطر در مورد وضعیت جاری و لزوم حمایت از مردم این شهر در مقابل طالبان می‌نویسند.

کاربران با این هشتگ تصاویر فرار مردم را به دلیل ادامه جنگ منتشر کرده و همچنین ویدیویی را به نشر رسانده که در آن اسماعیل خان، از چهره‌های جهادی به دلیل نفرستادن نیروی کمکی از وزارت دفاع گلایه می‌کند. کاربران شبکه‌های اجتماعی از مقام‌های دولت می‌خواهند که جلو پیشروی طالبان را بگیرند و نگذارند که به مردم، آثار تاریخی و تاسیسات عامه‌المنفعه این ولایت آسیب وارد شود.

کاربری در این باره نوشت: نمی‌دانم چه می‌توانیم بکنیم برای هرات؟ با دنیایی که نمی‌خواهد بشنود چه می‌توان کرد؟

دیگری نوشت: طالبان هرات را بلد مباح اعلام کرده -یعنی جان و ناموس و مال مردم را حلال کرده-هرات تاعصر محمدشاه قاجار قلب خراسان بوده و جزیی از ایران‌فرهنگی ماست کاش دولت منفعل و ارتش ملی افغانستان به مردان و زنان مدافع شهر بپیوندد و جلوی سقوط و ویرانی میراث‌ایرانشهری هرات را بگیرد.

هِرات یکی از کلان شهرهای افغانستان، مرکز استان هِرات در غرب آن کشور است. این شهر پس از کابل، دومین شهر پرجمعیت افغانستان محسوب می‌شود. هِرات قطب صنعتی و مهمترین کانون فرهنگی - هنری افغانستان به‌شمار می‌آید. رودخانه معروف هریرود از کنار این شهر می‌گذرد.

این شهر از بابت مناره‌ها و معماری‌های عالی و مجلل خود شهرت دارد و در گذشته و حال، هِرات یکی از مراکز عمدهٔ آموزشی شمرده شده است. این شهر در سال ۲۰۰۹ پس از بررسی شهرهای مختلف جهان توسط سازمان یونسکو شامل برنامه هزار شهر و هزار زندگی این سازمان گردید.بسیاری از شاعران و نویسندگان و عارفان و صوفیان فارسی در این شهر زاده شده و یا زیسته‌اند، با این همه هرات به دلیل داشتن دو مرز مشترک با کشورهای ایران و ترکمنستان و دارا بودن بزرگترین شهرک صنعتی افغانستان بزرگترین مرکز تجارتی افغانستان به شمار می‌آید.

هرات را دل خراسان نیز خوانده‌اند. ابوالفضل بیهقی در تاریخ خود می‌نویسد: در سنه ثمان و اربع مائه فرمود ما تا هرات رفتیم که واسطه خراسان است. در نزهةالقلوب اثر حمدالله مستوفی آمده‌است: هرات هوایی در غایت نیکویی و درستی دارد، و پیوسته در تابستان شمال وزد و در خوشی آن گفته‌اند: اگر در سرزمینی خاک اصفهان و باد هرات و آب خوارزم گرد آیند مرگ در آنجا بسیار کم است.

گروه بنیادگرای اسلامی طالبان به دنبال برقراری امارت اسلامی در افغانستان است. ریشه شکل‌گیری این گروه به عنوان بخشی از مجاهدین افغان به مدارس مذهبی در پاکستان مرتبط بوده و از حمایت آمریکا و انگلیس را برای مقابله با دولت مرکزی افغانستان که از سوی شوروی حمایت می‌شد برخوردار بودند. بعد از عملیات ۱۱ سپتامبر و حمله آمریکا به افغانستان برای مقابله با القاعده که رابطه نزدیکی با دولت وقت طالبان داشت، برای مدتی از دامنه نفوذ طالبان در افغانستان کاسته شد. اکنون و با خروج شتاب‌زده نیرو‌های ائتلاف بین‌المللی از افغانستان و ناکارامدی دولت مرکزی، طالبان سایه تهدید خود را بر شهر‌های پرجمعیت و اصلی افغانستان گسترانیده است.

طالبان در ماه‌های خیر با مقامات رسمی کشور‌های همسایه از جمله جمهوری اسلامی ایران دیدار داشته و همزمان به طور مستقل با دولت‌های آمریکا و چین مذاکره کرده‌اند.تاکنون اما آمار دقیقی در مورد تلفات غیرنظامیان، میزان آوارگان و تلفات دو طرف درگیر منتشر نشده است.