عکس: تاثیر داروهای روان‌گردان بر مغز

همشهری آنلاین: دانشمندان بریتانیایی در آزمایشی که برای اولین بار در جهان انجام می‌گیرد، عوارض ناشی از مصرف داروهای روان‌گردان را بر مغز انسان به تصویر کشیدند.

براساس گزارش گاردين،‌ با موفقيت در تصويربرداري از اثرات LSD بر مغز انسان اكنون ديدگاهي بي‌نظير و بي‌سابقه از اثراتي كه يكي از قدرتمند‌ترين مخدرهاي جهان بر انسان خواهد داشت، به دست آمده‌است.

اين تصاوير نه‌تنها ثابت مي‌كند داروي توهم‌زاي قوي از توانايي فعال‌سازي تمامي مناطق مغزي، نه فقط غشاي بينايي، برخوردار است، بلكه نشان مي‌دهد چطور مناطق مختلف مغزي كه معمولا مجزا از يكديگر فعال مي‌شوند، در واكنش به دارو ارسال سيگنال به يكديگر را براي ايجاد اثري شديد‌تر آغاز مي‌كنند.

اين آزمايش توسط ديويد نات استاد متخصص عصب-روان-داروشناسي (neuropsychopharmacology) در كالج امپريال لندن به همراه مشاور سابق دولت بريتانيا كه در سال ۲۰۰۹ به خاطر وضع قانون‌هاي دشوارتر درباره استفاده از حشيش مورد انتقاد شديد قرار گرفته و از كار بركنار شد، انجام گرفته‌است.


اين تيم از ۲۰ فرد سالم در آزمايش خود استفاده كردند و در يك روز ۷۵ ميكروگرم LSD و در روزي ديگر مقداري مشابه دارونما به آنها تزريق كردند. همانطور كه در تصاوير ديده مي‌شود، تاثير دارو در سرتاسر مغز قابل مشاهده‌است و ارتباط ميان مناطق فعال مغز به حدي قابل توجه افزايش مي‌يابد. دانشمندان از سه تكنيك متفاوت تصويربرداري مغز استفاده كردند تا جزئيات دقيق رويداد‌هايي كه در مغز رخ مي‌دهند را دريابند.

نتايج نشان داد فرايند پردازش بينايي داوطلبان پس از دريافت دارو ديگر به غشاي بينايي محدود نيست و تمامي بخش‌هاي مغز در فرايند بينايي فرد دخيل مي‌شوند كه اين رويدادي عجيب است، گويي فرد با چشمان بسته نيز مي‌بيند. به گفته دانشمندان اين نوع بينايي با بينايي با چشمان باز متفاوت است زيرا فردي كه تحت تاثير LSD قرار دارد تصاويري از تصورات و تخيلاتش را مي‌بيند.

علاوه بر اين، مناطقي از مغز كه معمولا به يكديگر سيگنال ارسال نمي‌كنند،‌تحت تاثير اين دارو ناگهان ارتباط با يكديگر را آغاز مي‌كنند و در عين حال مناطقي كه تا پيش از آن به يكديگر متصل بودند،‌از يكديگر جدا مي‌شوند.

اين عوارض مي‌تواند نشان دهد چرا مصرف LSD با مشاهده تصاوير قوي و رويا مانند،‌احساس يگانگي با جهان و در عين حال از دست دادن هويت فردي يا خودفروپاشي در ارتباط است. به گفته دانشمندان مغز عادي داراي شبكه‌هايي مجزا است كه عملكردهايي مستقل را جدا از يكديگر انجام مي‌دهند. با اين همه تحت تاثير LSD مجزا بودن اين بخش‌ها از بين رفته و مغز دچار يكپارچگي مي‌شود.

شايد در نگاه اول اين آزمايش فراتر از يك آزمايش سرگرم‌كننده نباشد، اما دانشمندان براي عملي كردن آن ۵۰ سال صبر كرده‌اند. به گفته نات، اين موفقيت براي علوم اعصاب‌شناسي همانقدر ارزشمند است كه كشف بوزون هيگز براي فيزيك باارزش بود.

ارزش درك بهتر و دقيق‌تر عوارض اين دارو روي مغز انسان در اين است كه بدون داشتن اين درك هرگز نمي‌توان اثرات قدرتمند درماني داروهاي رواني كه براي بيماران مبتلا به مشكلات رواني از قبيل افسردگي، اعتياد و حتي آسم تجويز مي‌شوند را درك كرد. آشكار ساختن مكانيزم مغز تحت تاثير LSD همچنين مي‌تواند ميزان درك از هوشياري و خود‌آگاهي در انسان را نيز افزايش دهد.