حملات بی دلیل افخمی به جشنواره کن

وب‌سایت آی سینما: با توجه به اینکه صدا و سیما برخلاف رویه همیشه‌اش این‌بار کمی به جوایز فیلم «فروشنده» اصغر فرهادی در جشنواره کن پرداخت، حالا انتظار می رود بر خلاف گذشته، دو برنامه سینمایی آخر هفته تلویزیون یعنی «هفت» با اجرای بهروز افخمی و «سینمای ایران» با اجرای علیرضا شجاع نوری برخلاف زمانی که فرهادی جایزه اسکار برد عمل کنند و به راحتی از کنار این مسئله نگذرند. با محمود گبرلو که چندسالی سکان مهم ترین برنامه سینمایی تلویزیون را به دست داشت، درباره واکنش احتمالی دو برنامه سینمایی پنج شنبه و جمعه صحبت کرده ایم.

در صدا و سیما برنامه های سینمایی گوناگونی تا کنون روی آنتن رفته است، اما از «هنر هفتم» تا «هفت» فریدون جیرانی و برنامه های دیگر با عناوین مختلف سینمایی، هیچ کدام تا کنون جوایزی مثل نخل طلای کیارستمی یا جایزه اسکار اصغر فرهادی زا پوشش نداده‌اند. حتی اخبار این افتخارات بین المللی هم تا پیش از این در تلویزیون پخش نمی شد، اما پرداختن دو شبکه یک سیما و شبکه خبر، به جوایز فیلم «فروشنده» در کن ۲۰۱۶، احتمال تجدید نظر در رویکرد صدا و سیما را قوت بخشیده است، البته هنوز چیزی در این باره قطعی نیست و باید منتظر برنامه های «سینمای ایران» و «هفت» در این باره ماند.

محمود گبرلو که تا اواخر تابستان سال گذشته و پیش از آمدن بهروز افخمی سردبیری و تهیه کنندگی برنامه «هفت» را به عهده داشته است در گفت و‌گو با آی‌سینما از احتمالات موجود در این زمینه می‌گوید.

گبرلو درباره پیش بینی واکنش دو برنامه سینمایی تلویزیون، نسبت به دو جایزه ایرانی جشنواره کن ۲۰۱۶، به آی سینما می گوید: «به نظرم، با سیاست های سردرگمی که مسئولان تلویزیون درباره برنامه های سینمایی دارند، هنوز به نتیجه ای درباره این که به این فیلم و جوایزش بپردازند یا نه؛ نرسیده اند. به طور کلی مسئولان تلویزیون در حال حاضر دچار سردرگمی هستند که نشات گرفته از سیاست های یک سال اخیر تلویزیون است و تغییر و تحولاتی هم که اتفاق افتاده در این باره بی تاثیر نیست. به همین دلیل هم برخی خبرها و گزارش ها در تلویزیون با حمله و اعتراض همراه است.»

او به طور مشخص درباره واکنش دو برنامه سینمایی «هفت» و «سینمای ایران» نیز می گوید: «فکر می کنم واکنش های این دو برنامه اختلاف خواهد داشت. در برنامه «سینمای ایران» علیرضا شجاع نوری با جشنواره های مختلف دنیا آشناست و در این باره تحلیل خواهد داشت و جریان مثبتی را درباره فیلم «فروشنده» و جوایزش در این برنامه پیش بینی می کنم. اما آن طرف در برنامه «هفت»، بهروز افخمی و مسعود فراستی رابطه خوشایندی با این نوع جایزه ها ندارند و احتمالا بدون دلیل شروع به حمله و اعتراض در این باره خواهند کرد.»

البته این مجری سابق برنامه «هفت»، خود نیز تحلیلی درباره جوایز فروشنده دارد و دیدگاهی که ارائه می کند، نه مثبت و نه منفی است، او اصطلاح جالب و عجیبی نیز در این باره به کار می برد: «حضور در جشنواره های خارجی در واقع فرصت و تهدید است. ما باید بدانیم چطور تهدیدها را تبدیل به فرصت کنیم.»

از او درباره این تهدیدها سوال می کنیم که پاسخ می دهد: «طبیعتا حضور جشنواره های خارجی الزاماتی دارند که ممکن است تهدید باشند. مثلا این که سفارشاتی داشته باشند یا دست به حمایت های سیاسی بزنند. در واقع حمایت از یک فیلم ساز ایرانی را بهانه ای برای حمایت از یک جریان سیاسی بکنند. فیلم ساز در چنین شرایطی باید با هوشمندی این تهدیدها را تبدیل به فرصت کند، چون به طور کلی حضور در این مجامع افتخار بزرگی برای سینمای ایران است که از طریق آن می توان فرهنگ ایرانی را منتقل کرد. چون اصولا هنر سینما، بسیار گسترده است و می تواند آداب و فرهنگ یک کشور را به نقاط مختلف ارائه دهد.»

گبرلو معتقد است، در مقابل تهدیدها و سو استفاده هایی که شبکه های دیگر ممکن است از این اتفاقات بکنند، نباید سکوت کرد: «متاسفانه برخی عزیزان فرهنگی در این مواقع به جای تحلیل در این باره سکوت می کنند و فکر می کنند که با این واکنش می توان موفق شد. این اشتباه است.»

البته به نظر می رسد در این باره سکوت هم نشده و واکنش های جواد شمقدری و کیهان و... در جبهه مخالف اتفاق افتاده، وقتی از گبرلو در این باره می پرسیم، می گوید: «این شیوه روزنامه کیهان غلط است. متاسفانه آن ها شیوه توهین و فحاشی را پیش گرفته اند که در حال حاضر زمان چنین واکنش هایی گذشته است. چه اشکالی دارد شبکه خبر که لحظه به لحظه اخبار را پوشش می دهد اخبار این اتفاق را نیز کار می کرد.»

در ادامه با اشاره به این که شبکه خبر گزارشی شش دقیقه ای از این جشنواره رفته و حمیدرضا مدقق نیز اگرچه کوتاه اما در همین چند دقیقه سعی کرده دیدگاهی درباره جشنواره کن ارائه بدهد، گبرلو می گوید: «شبکه خبر یک طرفه این خبر را رفته و کارشناس این برنامه از خود شبکه محسوب می شود. این شیوه غلط است، باید در چنین مواقعی تحلیل ارائه شود و نظرات مثبت و منفی بیان شود. آن عده ای که فیلم های فرهادی را متناسب با انقلاب نمی دانند و آن گروهی که نفس جایزه گرفتن را پیش برنده می دانند در مقابل هم به بحث بنشینند، نه این که یا سکوت کنیم یا حمله. آن هم در حالی که شرایط به گونه ای است که هنرمندان و فیلم سازان ایرانی در جشنواره های خارجی با موفقیت روبرو هستند. چطور ما در موفقیت های ورزشی تحلیل ارائه می دهیم اما در حوزه اندیشه جرات چنین کاری نداریم؟»

او با اشاره به این که تیم «فروشنده» به زودی به ایران باز می گردند، از این مسئله که با آن ها در تلویزیون درباره این رویداد سینمایی صحبت نمی شود انتقاد می کند و می گوید: «هر چقدر مناظره ها در این باره بیشتر باشد، جامعه استقبال بیشتری از تلویزیون می کند و باعث رشد هم می شویم.»

او به مدت حضورش در برنامه «هفت» اشاره می کند و درباره پوشش جشنواره کن در آن زمان می گوید: «من خودم به کن سفر کردم و از حضور فیلم «ناهید» در این جشنواره گزارش هایی پخش کردیم و بعد هم با حضور چند صاحب نظر، دو مناظره در این باره ترتیب دادیم. یا این که در همان زمان با اصغر فرهادی مصاحبه کردیم و در مقابل، مخالفان هم حرف هایشان را زدند. به طور کلی به نظرم نباید از این مسائل بگذریم یا سکوت کنیم.»

از نظر گبرلو، تلویزیون تحلیل گر قدرتمندی برای این که واکنش مناسبی به چنین رویدادهایی داشته باشد، ندارد. همچنین هیچ تحلیل جامعه شناسانه و کارشناسانه ای هم درباره مخاطبان ندارد و به همین خاطر زمانی که هنرمندان در سطح جهان می درخشند به درستی عمل نمی کند: «در حالی که ما باید به عنوان متولیان فرهنگی در این باره تحلیل ارائه بدهیم نه این که صورت مسئله را پاک کنیم.»

با توجه به این که گبرلو از بها دادن به هر دو طرف و درگیری بحث در برنامه های صدا و سیما صحبت می کند، از او می پرسیم چرا در زمان او رسانه ها از برنامه «هفت» به عنوان یک برنامه خنثی یاد می کردند؟ که پاسخ می دهد: «تعداد اندکی از رسانه ها سعی می کردند چنین موجی ایجاد کنند. آن ها هم یا برنامه را نمی دیدند یا کلا از بحث آزادانه خوششان نمی آمد. می خواستند برنامه رو به تعطیلی برود و خودشان غالب باشند؛ اتفاقی که الان افتاده است. یعنی آن جریانی که نمی خواست بحث های آزاد اندیشانه شکل بگیرد روی کار آمده و منتقدی را هم دعوت کرده که دیدگاه ثابتی دارد و معمولا با استفاده از تریبون یک طرفه ای به بررسی رخدادها می پردازد و تا این لحظه که یک سال از این برنامه می گذرد، هیچ بحثی از دو گرایش تخصصی و ارزشی در این برنامه شکل نگرفته. «هفت» در دور جدید خود چه حرکت نویی انجام داده؟ چه مناظره ای داشته است؟ توانسته دو گروه مخالف را روبروی هم بنشاند؟ به نظرم برنامه «سینمای ایران» بسیار موفق تر عمل کرده و «هفت» فعلی یک برنامه شکست خورده است.»

او در پایان دعوتش از رخشان بنی اعتماد را در عوض شدن تیم «هفت» در زمان خود، بی تاثیر نمی داند و می گوید: «اعتراضات بسیاری از سوی برخی جریانات سیاسی پس از حضور خانم بنی اعتماد اتفاق افتاد و این موضوع بر نظر مدیران تلویزیون نیز تاثیر گذاشت. با این که گفت و گو با ایشان کاملا هماهنگ شده هم اتفاق افتاد اما بعد از گفت و گوی ایشان تهدیدهای خاصی صورت گرفت.»