چطور از لثه‌ها مراقبت کنیم؟

مجله سیب سبز: معمولا وقتی دندان‌ها درد می‌گیرد یا از لثه‌هایمان خون می‌آید یا جای خالی دندانی در دهانمان زیبایی صورتمان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، به یاد بهداشت دهان و دندان و البته یاد دندانپزشكان می‌افتیم. حالا با اتفاقات جدید در حیطه تكنولوژی، پیشرفت‌های چشمگیری در زمینه تكنیك‌های دندانپزشكی و جراحی فك و صورت اتفاق افتاده كه متخصصان برجسته ایرانی هم در به كارگیری و حتی ابداع‌ و كشف آنها سهیم هستند. در این مصاحبه دكتر بهنام شكیبایی ، عضو هیات علمی دانشگاه دوسلدورف آلمان و استاد آکادمی بین‌المللی کارل‌زایس سوئیس که به دلیل تحقیقات واکتشافات علمی خود در 8سال اخیر موفق به دریافت جایزه اول جراحان در سال‌های 2007 و 2010 شده است و به وطن برگشته تا به هموطنان‌خود خدمت کند، در مورد نكات مهم رعایت بهداشت دهان و لثه و نیز آخرین پیشرفت‌ها در زمینه جا گذاشتن ایمپلنت به شما توضیح می‌دهد.

۶ دلیل اصلی مشكلات لثه

شایع‌ترین بیماری لثه كه در اصل همان عفونت لثه است‌ می‌تواند به صورت حاد و به صورت مزمن خودنمایی كند، در سنین مختلف به وجود بیاید و دلایل مختلفی داشته باشد. در هر سن باید به علت‌های مختلف فكر كرد و درمان لازم را انجام داد اما در كل می‌توان گفت كه مهم‌ترین دلایلی كه باعث عفونت لثه می‌شوند، عبارتند از:

۱- عدم رعایت بهداشت صحیح دهان و دندان
2- مشكلات ژنتیکی سیستم دفاعی بدن بیمار
۳- استفاده از دخانیات
4- استرس
۵- استفاده از الكل یا نوشیدنی‌های كافئین‌دار یا كدئین‌دار
6- بیماری دیابت و...

مسواك‌هایی كه خون‌آلود می‌شوند

معمولا زمانی لثه خونریزی می‌كند كه یك عفونت سطحی لثه‌ای وجود داشته باشد. عفونت باعث می‌شود كه رگ‌های سطحی لثه متورم شوند، جریان خون بالا رود و رگ‌ها انبساط پیدا كنند. زمانی كه در این حالت مسواك می‌زنیم، لثه خونریزی می‌كند.لثه جزء آن دسته از اعضای بدن است كه پوست بسیار نازكی دارد و خیلی سریع ترمیم می‌شود. بیشتر عفونت‌های لثه سطحی هستند اما در موارد نادر و در صورت عدم درمان می‌توانند عمقی شوند. اگر عفونت لثه عمقی شود و بیمار تحت درمان قرار نگیرد، عفونت می‌تواند به سایر نقاط بدن مثل ریه‌ها، دریچه‌های قلب و... كشیده ‌شود، همچنین خون در رگ‌هایمان غلظتش بالا برود و باعث سكته قلبی و مغزی و خیلی بیماری‌های دیگرشود. در زمان خونریزی لثه باید آرامش خود را حفظ كنیم و ترسی به خود راه ندهیم. باید از یك مسواك نرم‌تر و نخ دندان استفاده كنیم و در اولین فرصت به دندانپزشك متخصص مراجعه كنیم تا درمان مناسب برای ما انجام شود.

چرا رنگ لثه‌ها متفاوت است؟

رنگ لثه همانند رنگ پوست‌تان ژنتیكی است؛ مثلا سیاه‌پوست‌ها گرایش‌شان به لثه‌های سیاه و نژاد آسیایی به لثه‌های صورتی بیشتر است. افرادی كه بهداشت دهان را رعایت می‌كنند، معمولا لثه‌های صورتی كم‌رنگ دارند. هرچقدر لثه بیمار عفونی‌تر باشد، لثه تورم پیدا می‌كند و رنگش تیره‌تر می‌شود كه گاهی ممكن است باعث كبودی لثه نیز شود كه این حالت یك مشكل است و باید با یك دندانپزشك در مورد آن مشورت كرد.

بیش از حد مسواك نزنید

برای آنكه بهترین نتیجه را از مسواك زدن بگیرید، بهتر است یك مسواك مدیوم از یك برند و شركت معتبر استفاده کنید؛ به نظرم 2 بار مسواك زدن در روز كافی است؛ یك‌بار بعد از صبحانه و یك‌بار بعد از شام در این میان این موضوع مهم است كه فكر نكنیم هرچه بیشتر مسواك بزنیم، بهتر است چون مسواك زدن بیش از حد، مینای دندان را از بین می‌برد. برای مسواك زدن میانگین بین 2 تا 4 دقیقه زمان احتیاج داریم. بهتر است هنگام مسواک زدن دهان را باز کرده و فك بالا و پایین را مجزا از هم مسواك كنیم اما در كل باید بگویم كه بیشتر مردم ما اشتباه مسواك می‌زنند و به عقیده من بین 5 تا 10درصد مردم ایران صحیح و علمی مسواك می‌‌زنند.

نوشیدنی‌های مفید و مضر برای لثه‌های ما

اهمیت تغذیه در سلامت انسان غیرقابل انكار است. تغذیه می‌تواند در سلامت بودن یا بیمار شدن نقش مهمی داشته باشد و این امر درمورد سلامت دهان و دندان هم صادق است. موادی كه روزانه برای تغذیه استفاده می‌كنیم، می‌توانند به طور مستقیم باعث به وجود آمدن اسید در دهان شوند، که دلیل اصلی پوسیدگی دندان‌هاست یا می‌توانند به طور غیرمستقیم اسید به وجود بیاورند، یعنی دارای شكر و شیرینی باشند و در دهان تبدیل به اسید شوند.

وقتی از دید سلامت لثه به بهداشت دهان و دندان نگاه می‌كنیم، تغذیه روزانه ما باید طوری باشد كه میكروب‌هایی كه در محیط اسیدی زیاد می‌شوند، تا حدود زیادی رشد نكنند. با آشامیدن آب فیلترشده و حتی شست‌وشوی لثه و دهان به خود كمك می‌كنیم تا لثه و دندان‌های سالم‌تری داشته باشیم. روزانه بین 3 تا 4 لیتر آب بخوریم و از هر نوشیدنی‌ای كه به صورت مصنوعی ساخته شده مثل نوشابه یا هر نوشیدنی‌ای كه پایه طبیعی نداشته باشد، خودداری كنیم. چای بابونه، چای سبز، چای میوه‌ای از جمله نوشیدنی‌هایی هستند كه كافئین كم دارند و برای مخاط دهان، لثه و دندان‌ها مفیدند.نوشیدنی‌های مفید و مضر برای لثه‌های ما اهمیت تغذیه در سلامت انسان غیرقابل انكار است. تغذیه می‌تواند در سلامت بودن یا بیمار شدن نقش مهمی داشته باشد و این امر درمورد سلامت دهان و دندان هم صادق است. موادی كه روزانه برای تغذیه استفاده می‌كنیم، می‌توانند به طور مستقیم باعث به وجود آمدن اسید در دهان شوند، که دلیل اصلی پوسیدگی دندان‌هاست یا می‌توانند به طور غیرمستقیم اسید به وجود بیاورند، یعنی دارای شكر و شیرینی باشند و در دهان تبدیل به اسید شوند.

وقتی از دید سلامت لثه به بهداشت دهان و دندان نگاه می‌كنیم، تغذیه روزانه ما باید طوری باشد كه میكروب‌هایی كه در محیط اسیدی زیاد می‌شوند، تا حدود زیادی رشد نكنند. با آشامیدن آب فیلترشده و حتی شست‌وشوی لثه و دهان به خود كمك می‌كنیم تا لثه و دندان‌های سالم‌تری داشته باشیم. روزانه بین 3 تا 4 لیتر آب بخوریم و از هر نوشیدنی‌ای كه به صورت مصنوعی ساخته شده مثل نوشابه یا هر نوشیدنی‌ای كه پایه طبیعی نداشته باشد، خودداری كنیم. چای بابونه، چای سبز، چای میوه‌ای از جمله نوشیدنی‌هایی هستند كه كافئین كم دارند و برای مخاط دهان، لثه و دندان‌ها مفیدند.

اتفاقات جدید در دندانپزشكی

دندانپزشكی در سال‌های اخیر پیشرفت‌های‌چشمگیری داشته كه به ویژه در رشته‌های ایمپلنتولوژی (كاشت‌دندان) و پریدنتولوژی (جراحی لثه) بوده، بخشی از این نوآوری‌ها در عرصه جراحی‌های میكروسكوپیك (میكروسرجری) بوده كه در آن تكنیك‌های جدید و موثری به كار گرفته شده است. با استفاده از این پیشرفت‌ها حالا جراحان می‌توانند عمل ایمپلنت را در دهان بیمار با دقت چندبرابر انجام دهند. در این فرایند علاوه‌بر به كار گرفتن میكروسكوپ‌ها و ذره‌بین‌های بسیار مدرن، از ابزارهای میكروسرجری كه در عمل‌های ظریف چشم، مغز و اعصاب به كار می‌روند نیز استفاده می‌شود.

آسیب استخوانی را كاهش دهید

یكی از مهم‌ترین دستاوردهای اخیر در ایمپلنتولوژی استفاده از تكنیك‌هایی است كه همزمان با كشیدن دندان‌ها انجام می‌‌شود. تحقیقات ما در ۸ سال اخیر نشان می‌دهد كه با به كار گرفتن این تكنیك‌ها آسیب استخوان و لثه تا ۶۰درصد كاهش می‌یابد كه این باعث می‌‌شود در حین جای‌گذاری ایمپلنت، پس از گذشت ۲تا ۳ ماه از كشیدن دندان، بیمار از مقدار و کیفیت كافی استخوان‌ و لثه در ناحیه ایمپلنت برخوردار شده و نیازی به بازسازی پیچیده این بافت‌ها نباشد.