ایران یا عربستان؛ کدام یک کوتاه می‌آیند؟

خبرآنلاین: از عربستان پیام‌های متفاوتی درباره نفت به گوش می‌رسد؛ از یک سو قیمت‌ها را پایین می‌آورد و بر مقدار تولیداتش اضافه می‌کند و از سوی دیگر برای کمک به تثبیت بازار نفت اعلام آمادگی می‌کند.

وزیر نفت عربستان با انتشار بیانیه‌ای از "آمادگی کشورش برای همکاری با تولیدکنندگان عضو و غیر عضو اوپک برای کمک به تثبیت بازارهای نفت" خبرداده است اما گزارش های منتشر شده نشان می دهد تولیدات خود را در ماه جولای به ۱۰.۶۷ میلیون بشکه در روز رسانده و همچنین برای رقابت بر سر سهم بازار با رقیب اصلی خود یعنی ایران، قیمت فروش نفت به مشتریان آسیایی که بزرگترین بازار نفتی ایران و عربستان را تشکیل می دهند، کاهش داده است.

با این حال خالدالفالح وزیر انرژی عربستان ادعا می کند"ما قصد داریم ماه آینده نشستی با حضور وزرای کشورهای مجمع بین المللی انرژی در الجزایر داشته باشیم تا فرصتی بوجود بیاید که اوپک و صادر کنندگان مهم غیرعضو اوپک دور هم جمع شوند و درباره وضعیت بازار گفت وگو کنند. از جمله بحث ها می تواند هر گونه اقدام ممکن برای تثبیت بازار نفت باشد".

انتشار این بیانیه اگرچه تأثیر مثبتی در افزایش قیمت نفت داشت اما کارشناسان معتقدند بعید است این افزایش دوام بیاورد چرا که بررسی آمارهای تابستان امسال نشان می دهد حتی با پایان فصل داغ تابستان از گرمای رقابت ایران و عربستان کاسته نخواهدشد.

طبق گزارشی که بلومبرگ منتشر کرده است: "اقدامات برخی از تولیدکنندگان بزرگ اوپک، موجب سقوط بیشتر قیمت نفت شده است. عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت دنیا تولیدات خود را در ماه جولای به ۱۰.۶۷ میلیون بشکه در روز رساند. در ایران نیز تولیدات با رسیدن به ۳.۸۵ میلیون بشکه در روز، بالاترین سطح خود را از سال ۲۰۰۸ به ثبت رساند".

بازگشت بازار جهانی نفت به روند نزولی در هفته گذشته باعث شد تا برخی از اعضای اوپک خواستار برگزاری نشستی به منظور بحث و گفت‌وگو در خصوص تثبیت قیمت نفت شوند. محمد السدا رئیس دوره‌ای اوپک روز دوشنبه اعلام کرد که این گروه در نظر دارد ماه آینده و در حاشیه مجمع جهانی انرژی، نشستی را در خصوص تثبیت بازار جهانی نفت برگزار کند. این در حالی است که نیکلاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا اظهار داشت که با پادشاه عربستان در مورد تقویت قیمت صحبت خواهد کرد.

کارشناسان معتقدند افزایش تولید در هر دو کشور نشان می دهد هیچ کدام قصد عقب نشینی و خالی کردن میدان را ندارند. این پافشاری از سوی عربستان بیشتر است چرا که ایران نفت بیشتری را به بازارهای جهانی صادر می‌کند.

پس از لغو تحریم‌ها در ماه ژانویه، ایران به دنبال افزایش بلندمدت تولید خود است. به همین خاطر هم مدل جدید قراردادهای نفتی را تایید کرد و دولت امیدوار است تا شرکت‌های خارجی سالانه ۵۰ میلیارد دلار در صنعت نفت این کشور سرمایه‌گذاری کنند. بر همین مبنا هم وزیر نفت کشورمان اعلام کرده اسا "تا ۵ سال آینده تولید نفت ایران به ۴.۶ میلیون بشکه در روز خواهد رسید".

در این کشمکش اما اعضای کوچک تر اوپک خواستار تعیین سقف تولید به منظور تقویت قیمت نفت هستند؛ مادورو رئیس جمهور ونزوئلا قصد دارد با سران کشورهای عربستان، روسیه، ایران و قطر مذاکره کند.

رکوردشکنی اوپک

با این وجود به نظر نمی رسید این تلاش ها نتیجه ای داشته باشد چرا که اوپک در یک چرخه غیرقابل توقف افتاده است؛ کشورهای عضو آن در ماه جولای بیش از ۳۳.۱ میلیون بشکه در روز تولید داشتند که ۴۶ هزار و ۴۰۰ بشکه بیشتر از ماه ژوئن بوده است. این میزان، حدود یک میلیون بشکه بیش از تولیداتی است که در سال ۲۰۱۵ و بیش از ۲ میلیون بشکه از تولیدات در سال ۲۰۱۴ بوده است.

این کارتل نفتی در دو سال گشته به دلیل کاهش قیمت نفت و ارزان بودن آن، به شدت تولید خود را بالا برده است. در حال حاضر تولید نفت خام اوپک ۳۵ درصد بازار جهانی را تشکیل می دهد که در آوریل سال ۲۰۱۴ این میزان ۳۲.۶ درصد بوده است.

عربستان با تولید ۱۰.۵ میلیون بشکه در روز یعنی ۳۰ هزار بشکه بیش از ماه گذشته، رکورد تولیدات خود را شکسته و نقش غیرقابل کتمانی در رکوردشکنی اوپک داشته است. ایران، عراق و امارات نیز تولیدات خود را برای جبران کاهش قیمت نفت در بازار افزایش داده اند. این در حالی است که تولیدات ونزوئلا با کاهش ۲۰ هزار بشکه ای رو به رو شد؛ به طوری که در ۱۳ سال اخیر بی سابقه بوده است. تولید کشورهای غیراوپکی در حال کاهش است. مجموع تولیدات آمریکا با افت۳ درصدی که نسبت به سال ۲۰۱۵ روبه رو شد، به میانگین ۱۳.۶ میلیون بشکه در روز رسیده است.

روسیه: نیازی به مذاکره برای فریز نفتی نیست

روس‌ها اما ساز خود را می زنند؛ وزیر انرژی روسیه می گوید "با توجه به قیمت‌های کنونی، فعلا نیازی به دور تازه مذاکرات برای ثابت نگهداشتن تولید نفت وجود ندارد".

الکساندر نواک تأکید دارد"اگرچه با توجه به قیمت‌های کنونی نیازی به مذاکرات فریز نفتی نیست اما احتمال برگزاری دور جدید مذاکرات در آینده همچنان وجود دارد. اگر قیمت‌ها در آینده سقوط کند، احتمال مذاکرات جدید افزایش خواهد یافت".

روسیه، عربستان سعودی و دیگر صادرکنندگان بزرگ نفتی در ماه آوریل به منظور تثبیت بازارهای جهانی از طریق ثابت نگهداشتن میزان تولید در دوحه نشستی را برگزار کرده بودند. هرچند در پی تقاضای عربستان برای پیوستن ایران به این قرارداد، تلاش‌ها برای حصول توافق بی‌نتیجه ماند.