وعده‌ های یارانه‌ای، فرصت‌ طلبی‌ فاجعه‌ ساز

روزنامه جهان اقتصاد از سخنرانی فرشاد مومنی در نشست بررسی چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال ۹۶ گزارشی تهیه کرد.

فرشادمومنی با بیان اینکه اگر به معنای واقعی بودجه به مثابه یک برنامه یک ساله دیده نشود و فقط آن را سند دخل و خرج ببینیم سایه سنگین مسائل کشور باعث از کار افتادگی بودجه می شود،گفت: امسال بیش از هر سال دیگری با این مسائل مواجه هستیم یعنی دولت نمی تواند هیچ یک از اهداف توسعه ای که از طریق بودجه دنبال می شود را دنبال کند.

فرشاد مؤمنی در نشست «بررسی چشم انداز اقتصاد ایران در سال ۹۶» که در مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد برگزار شد با بیان اینکه اقتصاد ایران به هیچ وجه اوضاع به سامانی را تجربه نمی کند،گفت: بنابراین ردگیری مسائل کشور به هرمیزان و درهر سطحی که فرصتی برای فکرکردن و گفت وشنود فراهم می کند می تواند همراه با این امید باشد که انشاالله افقی به سمت اوضاع و احوال بهتر پدیدار کند.

وی با اشاره به یکی از شاهکارهای داگلاس نورث به نام «فهم فرآیند تحول اقتصادی» گفت: داگلاس نورث در این کتاب می گوید وقتی اوضاع و احوال نا بسامان شد و ظرفیت های فکری جامعه فعال شدند که راهی به سمت برون رفت از این شرایط پیدا کنند مسأله اساسی بررسی وجه اندیشه ای ماجرا است این بدین معناست که صرف نظر از هر عامل مادی خاصی که کمک به ایجاد شرایط موجود کرده است عنصر محوری اندیشه هایی است که شرایط موجود را ایجاد کردند به همین دلیل تلاش ها باید صورت بندی اندیشه ای پیدا کند در غیر این صورت شکل تقلا پیدامی کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد:از این زاویه اگر مسائل ایران را به صورت سال به سال مورد بررسی قرار بدیم شاید بتوان بزرگترین نقص اندیشه ای در شکل دادن به شرایط اجتماعی - اقتصادی ایران این بوده که به محورهای توسعه توجه نشده است و چنین گمان برده شده که در کادر سطح کلان ماجرای اقتصاد ایران را سامان بدهیم می توانیم اوضاع بهتری را سامان دهی کنیم.

وی ادامه داد: اگر به معنای واقعی بودجه به مثابه یک برنامه یک ساله دیده نشود و فقط آن را سند دخل و خرج ببینیم سایه سنگین مسائل کشور باعث از کار افتادگی بودجه می شود و امسال بیش از هر سال دیگری با این مسائل مواجه هستیم یعنی دولت نمی تواند هیچ یک از اهداف توسعه ای که از طریق بودجه دنبال می شود را دنبال کند.

مومنی با بیان اینکه این امر به ما هشدار می دهد که مسائل بنیادی را فهرست و فکری به حال آنها کنیم،گفت: اگر سطوح توسعه دنبال نشود ابزارهای سطح کلان پاسخگوی مشکلات نیست و اهمیت آن امسال که یک سیکل سیاسی داریم این است که مسائل بنیادی را دسته بندی و بر اساس آن فرد شایسته را انتخاب کنیم.

وی ادامه داد: یکی از دستاوردهای این سیکل سیاسی این است که مسائل بنیادی را منطقه بندی کنم و مطالبه و شروط خودرا برای انتخاب فرد شایسته را مبتنی بر این قرار دهیم که این آگاهی های سرنوشت ساز چقدر در برنامه های کاندیداها وجود دارد.

مومنی افزود: متاسفانه به دلیل عدم توجه به مسائل بنیادی توسعه اوضاع فرهنگی و سیاسی ما اگربدتر از اوضاع اقتصادی نباشد بهتر از آن هم نیست و عده ای سعی می کنند با تحمیل هزینه های سنگین به کشور برای خود کسب محبوبیت کنند که مثال خیلی بارز آن پرداخت یارانه نقدی است؛ بر اساس آن خطای فاحش ایران با بی سابقه ترین فاجعه های انسانی مواجه شد.

وی با بیان اینکه متأسفانه دولت قبل انگیزه کافی برای شفافیت نداشت و دولت فعلی هم نتوانست این کار را انجام دهد،گفت:به همین دلیل وزیر اقتصاد هر ماه دچار کابوس می شود. برداشت من این است که این سیکل سیاسی هزینه های متعارف ندارد ولی از باب اینکه باب فرصت طلبی و دادن وعده هایی که یا در حیطه اختیارات و یا شدنی نیست را باز می کند می تواند منشأ فرصت طلبی شود.

وی با بیان اینکه باید از ذخیره دانایی کشور استمداد کنیم تا فعلا برای این انتخابات آسیب پذیری ها به حداقل برسد،گفت: اگر دولت آثار اجتماعی و اقتصادی شوک قیمت را برملا کرده بود شاید می توانستیم از مدعی العموم درخواست کنیم که این هزینه ها را بکند. شاید الآن بهترین مکان شورای عالی امنیت ملی باشد که استانداردهایی تعیین کند که عوام فریبی به حداقل برسد و جلوی وعده هایی که مخرب بودن آنها محرز شده گرفته شود.

استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به وعده ۲۵۰ هزار تومان یارانه نقدی، تأکید کرد: استفاده از منابع ملی برای خرید محبوبیت به حیثیت جمهوری اسلامی و جایگاه ریاست جمهوری آسیب می زند خدا رحم کند به جامعه ما اگر اینها موقعیت های بزرگتری پیدا کنند.

وی با تاکید براینکه واقعا باید از همه اقتصاددانان صاحب صلاحیت استمداد کنیم که مردم و مسئولین را توجه دهند،گفت: اگربه سطح کلان توجه کنیم کمتر از آمارهای حیرت آور و باور نکردنی دولت قبل که رشحاتی از آن در دولت فعلی هم مشاهده می شود را شاهد هستیم اگر مسائل سطح توسعه جدی گرفته شود از این مسائل کمتر خواهیم شنید.

مومنی ادامه داد: اگر از منظر توسعه به بودجه نگاه کنیم بودجه تجلی گاه رابطه دولت و ملت و حقوق متقابل میان آن هاست که مسائل بنیادین آن میزان شفافیت و صداقت درارقام آن است.