در باغ موزه هنر ایرانی چه می گذرد؟

روزنامه هفت صبح: سکوت و سایه چنارها و هوای خنک اردیبهشتی خیابان ولیعصر را تصور کنید و حالا این قاب را بگذارید توی یکی از کوچه های قدیمی و آرام الهیه و داخل باغی که 80 سال پیش کنار قنات و گندمزارهای باغ سپهبد امیر احمدخان، یا بناهای معماری زیبایی به سبک اواخر قاجار با دیوارهای بلندو پنجره های متعدد و سقف های شیروانی ایجاد شده.

باغی که تا مدت ها بعد از انقلاب بلااستفاده مانده بود و به سمت تخریب شدن پیش می رفت تا اینکه مدیریت شهری تهران با هدف احیای بناهای تاریخی اقدام به بازسازی دوباره باغ کرد. بنابراین ایده اولیه را چند جوان ارائه کردند که مورد موافقت قرار گرفت. برای همین طرح اولیه ایجاد باغ هنر ایرانی با الهام از باغ فین کاشان به اجرا درآمد.

باغی که این روزها علاوه بر طبیعت زیبا و مسحور کننده اش به خاطر ساخت ماکت های نقلی بناها، شخصیت ها و ابنیه معروف ایران هم شناخته شده است. از نقش رستم گرفته تا برج میلاد و برج آزادی تا سی و سه پل و قره کلیسا و شمس العماره!


لابد می پرسید ماجرای این صفحه جدید چیست؟ خواننده ای که شما باشی، ماجرا از این قرار است که در سال های اخیر، امکانات و فرصت های تفریحی و خدماتی زیادی توی شهر تهران ایجاد شده که به علت تازگی آنها، تعدد و تنوع شان و همینطور وسعت شهر، خیلی ها از آن بی خبر هستند. طبیعتا بخشی از وظایف ما به عنوان یک مجله جوانانه، معرفی این امکانات و فرصت های جدید به مخاطبمان است.

به خصوص که درآستانه فصل تابستان و ایام فراغت هم هستیم. می ماند یک نکته؛ اینکه شاید خوانندگان شهرستانی جان بگویید صفحه زیادی تهران است و پس ما چی؟ جواب ما این است که اولا چشم، توی هر شهر دیگری هم این امکانات ایجاد شود حتما سراغش می رویم و در ثانی، بالاخره تهران پایتخت همه ایران است و همه شما بزرگواران هم در این امکانات شریک و سهیم هستید. نه؟

- اوایل دهه ۵۰ تعدادی ماکت از معروف ترین بناهای تاریخی ایران توسط هنرمندان ایتالیایی ساخته می شود که سال ۸۵، ۱۲ تای آنها در این باغ موزه رونمایی می شوند که بسیار ظریف و دقیق ساخته شده اند. این آثار به دلیل ارزش هنری شان تنها ماکت محسوب نمیشوند؛ جنبه هنری هم دارند و سیر تحول تاریخی معماری ایران را از قبل از اسلام تا دهه اخیر به طور کامل نشان می دهند و قرار گرفتنشان در کنار هم در طول یک مسیر پیچ و خم دار حس گذر از لایه های مختلف تاریخی در بازدیدکننده ها به وجود می آورد و باعث می شود بازدیدکنندگان با صرف کمترین وقت و هزینه دور ایران را بگردند و حضور در حال و هوای شهرهای مختلف را حس کنند.

- در کنار آثار به نمایش درآمده در محوطه باغ در بنای اصلی این مجموعه یک گالری ایجاد شده است که آثار هنرمندان مطرح ایرانی در آن به نمایش درمی آید و در کنار گالری، غرفه ها و چادرهای متنوعی وجود دارد که همه مرتبط با هنر و طبیعت، دو عنصر اصلی وجودی این باغ هستند. غرفه کتاب، فروش صنایع دستی و زیورآلات از جمله غرفه های این مجموعه هستند که در کنار فروشگاه و نمایشگاه گل و گیاه قرار گرفته اند.

- جنس بیشتر این ماکت ها بتون آرمه و پلی استر استو برای همین است که ۵۰ سال در برابر شوکهای حرارتی مقاومت کرده اند. البته اخیر بعضی از آنها آسیب دیده اند که با احداث کارگاهی در همان باغ موزه اقدام به قالبگیری و ترمیم قسمت های آسیب دیده کرده ایم. سی و سه پل به دلیل قرار گرفتن روی آب بیشتر از بقیه ماکت ها دچار آسیب شده است اما در همین کارگاه به طور کامل آ« را بازسازی کرده اند.

ماکت برج میلاد هم تنها ماکت از این مجموعه است که درایران و به مناسبت افتتاح برج میلاد و همزمان با بازگشایی باغ موزه ساخته شده است. جنس ماکت برج میلاد فایبرگلاس است و سبکتر از بقیه ماکت هاست و فعلا نمونه موقت ماکت است.

- وجود چهار مجسمه نمادین چوبی در اطراف باغ اتفاق عجیب و غریبی است که احتمالا برای اولین بار از نزدیک با آن روبرو می شوید. ققنوس، صور اسرافیل، سروش و اسفندیار چهار اثری هستندکه ریشه در زمین دارند و از دل خاک روییده اند. قضیه هم از این قرار است که برای جلوگیری از تخریب طبیعت و به وجود نیامدن حس بد ناشی از قطع کردن درخت ها در این باغ موزه درخت های خشکیده را قطع نمی کنند و از ریشه درنمی آورند بلکه آنها را همانطور با کنده کاری هایی که رویشان انجام می دهند به آثار هنری تبدیل می کنند. موضوع این مجسمه ها برگرفته از المان های اسطوره ای بوده است و سبکشان هم انتزاعی.

با توجه به تمام حدودیت هایی که این شیوه کار دارد و قطر کم درخت اجازه مانور به هنرمندنرا نمی دهد، نتیجه کار زیبایی و خلاقیت موجود در این مجسمه ها حتما شما را شگفت زده می کند.


- فضای باطراوت و بهاری باغ موزه خیلی ها را به آنجا می کشاند. مسئول هنری باغ موزه می گوید بسیاری از دانشگاه ها و مدارس تورهای مختلفی را در باغ موزه برگزار می کنند که در این تورها اقدامات انجام شده در باغ مورد استقبال جوان ها قرار می گیرد.

- غیر از ماکت ها، مجسمه های دیگری هم در گوشه گوشه باغ قرار دارند که اثر دست هنرمندان ایرانی و خارجی است. این آثار برگزیده های اولین دوره سمپوزیوم مجسمه سازی در چیتگر تهران در سال ۸۵ هستند و ارزش هنری قابل توجهی دارند. کار هنرمندان اروپایی و آسیایی از هلند تا عراق و ایران در این مجموعه قرار می گیرند.


- در باغ موزه هنر ایرانی تمرکز بر جمع آوری آثار هنری تجسمی خصوصا مجسمه و ماکت است. محیط باغ با توجه به امکانات و وجود قنات در آن با الهام از فین کاشان با کشیدن آبراه ها و ساخت حوضچه ها و جدول بندی ها به یک باغ کاملا ایرانی نزدیک شده است و بناهای موجود در آن هم بازسازی شده اند.


- خانم رشیدی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد پژوهش هنر یکی از طراحان اصلی باغ موزه ایرانی و مدیر هنری فعلی این باغ موزه راهنمای ما برای تهیه گزارش بود.